Samenvatting over palliatieve zorg
Gemaakt door: Elles van Riezen
Studie tot palliatief verpleegkundige
Inleiding
Palliatieve zorg richt zich op de kwaliteit van leven van patiënten en hun naasten wanneer
genezing niet meer mogelijk is. Deze zorg is multidimensioneel (fysiek, psychisch, sociaal en
spiritueel) en wordt vormgegeven in nauwe samenspraak met de patiënt en diens naasten.
In dit verslag komen de volgende onderwerpen aan bod:
• het Kwaliteitskader Palliatieve Zorg Nederland;
• proactieve zorgplanning;
• definities en fasen van palliatieve zorg;
• zorg passend bij de fasen;
• inzet van ZZP 10 en het Zorgpad Stervensfase;
• hulpmiddelen en de rol van de aandachtsvelder;
• symptomen en symptoommanagement;
• meetinstrumenten;
• geschiedenis en kenmerken van palliatieve zorg;
• communicatie, besluitvorming en organisatie;
• terminale fase, stervensfase, rouw en nazorg;
• wetgeving (versterven, palliatieve sedatie, euthanasie);
• multidimensionele zorg en rituelen rond sterven;
• kwaliteit in de palliatieve zorg.
,1. Kwaliteitskader palliatieve zorg
1.1 Vertrekpunt
Het vertrekpunt van het kwaliteitskader is de vraag:
Wat vinden patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars dat de kwaliteit van palliatieve zorg in
Nederland moet zijn? Om zorgverleners handvatten te bieden voor het gebruik van het
kwaliteitskader in de praktijk, is onderzocht wat patiënten belangrijk vinden in de laatste
levensfase.
Patiënten willen onder andere dat:
• de juiste zorgverleners op het juiste moment hun waarden, wensen en
behoeften kennen;
• hun naasten ondersteund en betrokken worden bij de zorg;
• zij passende ondersteuning krijgen bij klachten op lichamelijk, psychisch,
sociaal en zingeving/spiritueel gebied;
• zij zorg ontvangen van deskundige en evenwichtige zorgverleners;
• zij toegang hebben tot extra diensten als dat nodig is;
• zij kunnen sterven op een plek van hun voorkeur, met passende zorg.
Om aan deze belangrijke thema’s tegemoet te komen, zijn voor toepassing van het
kwaliteitskader in de praktijk enkele essenties geselecteerd:
• het markeren van de palliatieve fase;
• een aansluitend gesprek over gezamenlijke besluitvorming en proactieve
zorgplanning.
Deze elementen dragen bij aan het helder krijgen én het meebewegen met waarden,
wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten.
2. Proactieve zorgplanning (Advance Care Planning)
2.1 Wat is proactieve zorgplanning?
Iedere patiënt is anders en heeft eigen ideeën over welke zorg het best past bij de laatste
levensfase. Proactieve zorgplanning draait om de vraag: Hoe kom je als zorgverlener erachter
welke waarden, wensen en behoeften voor een specifieke patiënt belangrijk zijn?
, 2.2 Het gesprek voeren
• Ga met de patiënt die kwetsbaar is door ziekte, beperkingen of leeftijd bij
voorkeur op rustige momenten in gesprek.
• Vaak zijn meerdere gesprekken nodig om samen helder te krijgen wat voor
hem of haar belangrijk is.
• Wacht niet tot er een acute situatie ontstaat, want dan is er vaak geen tijd
meer voor dit soort gesprekken.
Je kunt het gesprek openen met vragen als:
• Hoe gaat het met u?
• Wat is nu belangrijk voor u in uw leven, en later?
• Denkt u wel eens na over uw behandeling?
• Welke zorg past daarbij?
• Wat zou u nog willen en wat niet meer?
Vraag aan de patiënt of zijn/haar naasten deze wensen kennen en nodig hen
eventueel uit bij een volgend gesprek.
2.3 Vastleggen en delen
• Zijn er afspraken gemaakt, leg deze dan bij voorkeur elektronisch vast,
bijvoorbeeld in een behandelwensenformulier.
• Deel de afspraken met alle betrokken zorgverleners.
• Stel de afspraken bij indien nodig.
Doordat de wensen en behoeften van de patiënt duidelijk zijn bij zijn of haar
zorgverleners, wordt het makkelijker om passende zorg te bieden.
3. Definitie van palliatieve zorg
Palliatieve zorg is:
Een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten
die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen
en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige
beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke,
psychosociale en spirituele aard.
Gemaakt door: Elles van Riezen
Studie tot palliatief verpleegkundige
Inleiding
Palliatieve zorg richt zich op de kwaliteit van leven van patiënten en hun naasten wanneer
genezing niet meer mogelijk is. Deze zorg is multidimensioneel (fysiek, psychisch, sociaal en
spiritueel) en wordt vormgegeven in nauwe samenspraak met de patiënt en diens naasten.
In dit verslag komen de volgende onderwerpen aan bod:
• het Kwaliteitskader Palliatieve Zorg Nederland;
• proactieve zorgplanning;
• definities en fasen van palliatieve zorg;
• zorg passend bij de fasen;
• inzet van ZZP 10 en het Zorgpad Stervensfase;
• hulpmiddelen en de rol van de aandachtsvelder;
• symptomen en symptoommanagement;
• meetinstrumenten;
• geschiedenis en kenmerken van palliatieve zorg;
• communicatie, besluitvorming en organisatie;
• terminale fase, stervensfase, rouw en nazorg;
• wetgeving (versterven, palliatieve sedatie, euthanasie);
• multidimensionele zorg en rituelen rond sterven;
• kwaliteit in de palliatieve zorg.
,1. Kwaliteitskader palliatieve zorg
1.1 Vertrekpunt
Het vertrekpunt van het kwaliteitskader is de vraag:
Wat vinden patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars dat de kwaliteit van palliatieve zorg in
Nederland moet zijn? Om zorgverleners handvatten te bieden voor het gebruik van het
kwaliteitskader in de praktijk, is onderzocht wat patiënten belangrijk vinden in de laatste
levensfase.
Patiënten willen onder andere dat:
• de juiste zorgverleners op het juiste moment hun waarden, wensen en
behoeften kennen;
• hun naasten ondersteund en betrokken worden bij de zorg;
• zij passende ondersteuning krijgen bij klachten op lichamelijk, psychisch,
sociaal en zingeving/spiritueel gebied;
• zij zorg ontvangen van deskundige en evenwichtige zorgverleners;
• zij toegang hebben tot extra diensten als dat nodig is;
• zij kunnen sterven op een plek van hun voorkeur, met passende zorg.
Om aan deze belangrijke thema’s tegemoet te komen, zijn voor toepassing van het
kwaliteitskader in de praktijk enkele essenties geselecteerd:
• het markeren van de palliatieve fase;
• een aansluitend gesprek over gezamenlijke besluitvorming en proactieve
zorgplanning.
Deze elementen dragen bij aan het helder krijgen én het meebewegen met waarden,
wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten.
2. Proactieve zorgplanning (Advance Care Planning)
2.1 Wat is proactieve zorgplanning?
Iedere patiënt is anders en heeft eigen ideeën over welke zorg het best past bij de laatste
levensfase. Proactieve zorgplanning draait om de vraag: Hoe kom je als zorgverlener erachter
welke waarden, wensen en behoeften voor een specifieke patiënt belangrijk zijn?
, 2.2 Het gesprek voeren
• Ga met de patiënt die kwetsbaar is door ziekte, beperkingen of leeftijd bij
voorkeur op rustige momenten in gesprek.
• Vaak zijn meerdere gesprekken nodig om samen helder te krijgen wat voor
hem of haar belangrijk is.
• Wacht niet tot er een acute situatie ontstaat, want dan is er vaak geen tijd
meer voor dit soort gesprekken.
Je kunt het gesprek openen met vragen als:
• Hoe gaat het met u?
• Wat is nu belangrijk voor u in uw leven, en later?
• Denkt u wel eens na over uw behandeling?
• Welke zorg past daarbij?
• Wat zou u nog willen en wat niet meer?
Vraag aan de patiënt of zijn/haar naasten deze wensen kennen en nodig hen
eventueel uit bij een volgend gesprek.
2.3 Vastleggen en delen
• Zijn er afspraken gemaakt, leg deze dan bij voorkeur elektronisch vast,
bijvoorbeeld in een behandelwensenformulier.
• Deel de afspraken met alle betrokken zorgverleners.
• Stel de afspraken bij indien nodig.
Doordat de wensen en behoeften van de patiënt duidelijk zijn bij zijn of haar
zorgverleners, wordt het makkelijker om passende zorg te bieden.
3. Definitie van palliatieve zorg
Palliatieve zorg is:
Een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten
die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen
en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige
beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke,
psychosociale en spirituele aard.
