Samenvatting Leerdoelen psychologie & psychomotoriek

LEERDOELEN PSYCHOLOGIE
EN PSYCHOMOTORIEK
HC 1

GEEF EEN DEFINITIE VAN HET BEGRIP PSYCHOLOGIE
Wetenschappelijke studie van de wijze waarop de menselijke geest werkt & hoe
deze gedrag beïnvloedt
Psyche + logo  leer over de ziel
Rationeel praten en denken over de menselijke geest
(=gedachten+emoties+gedrag)

WAT ZIJN DE 3 MINIMALE VEREISTEN OM VAN EEN WETENSCHAPPELIJKE
METHODE TE SPREKEN BINNEN PSYCHOLOGIE?

 Methode moet controleerbaar zijn: de methode waarmee psychologische
kennis wordt opgebouwd wordt duidelijk beschreven zodat andere
personen kunnen controleren of de conclusies gerechtvaardigd zijn.
 Onderzoek moet herhaalbaar zijn: psychologisch onderzoek kan
overgedaan worden, zodat men kan nagaan of dezelfde resultaten
bekomen worden
 Hypothese moet toetsbaar zijn: de hypothese wordt zo geformuleerd dat
men kan bewijzen dat ze onjuist.

NOEM EEN VOORBEELD VAN EEN TOEPASSINGSGEBIED VAN DE
PSYCHOLOGIE
Psychologie heeft positieve invloed op talrijke gebieden
Psychologie kennis verhoogt welzijn
Toepassing 1: verkeersveiligheid
(waarneming verkeerssituaties, motiveren tot veilig gedrag)
Toepassing 2: preventie en behandeling van psychische en lichamelijke
aandoeningen
Toepassing 3: winkelen (vb. winkelervaring optimaliseren)

WAT IS KLINISCHE PSYCHOLOGIE?
Wetenschap binnen psychologie die zich bezighoudt met diagnostiek,
behandeling en preventie van psychologische en psychiatrische problemen
Depressie, verslaving, trauma…
Ontwikkelingsstoornissen zoals ADHD, ASS…

,WAT IS ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE?
Wetenschap binnen psychologie die zich bezighoudt met de ontwikkeling van een
mens over de levensloop
 Over verschillende levensfasen heen (van babytijd tot volwassenheid)
 Over verschillende ontwikkelingsdomeinen heen (taal, motoriek, sociaal
functioneren)

Doel:
 Detecteren van bijzonderheden
 Tijdig therapeutisch ingrijpen

WAT IS COGNITIEVE PSYCHOLOGIE?
Verwerking van informatie in hersenen
Aandacht – waarneming – verwerking
Wetenschap binnen psychologie die zich o.a. bezighoudt met aandacht,
geheugen, taal, motoriek
Cognitieve processen helpen om onszelf, anderen en de wereld te begrijpen
Vb. gezichten herkennen, taalbegrip, in relatie gaan met anderen, informatie
verwerken

WAT IS SOCIALE PSYCHOLOGIE?
Wetenschap binnen psychologie die zich bezighoudt met gedrag van mensen in
relatie tot anderen
Mens als sociaal wezen
Sociologie: studie van groepen mensen (maatschappelijke groepen, politieke
groepen, religieuze groepen…)

WAT IS SPORT- EN PRESTATIEPSYCHOLOGIE?
Wetenschap binnen psychologie die zich bezighoudt met het presteren binnen
sport of werk
Focus op psychologische factoren die optimale prestaties beïnvloeden

WAT IS PSEUDOPSYCHOLOGIE? NOEM MINSTENS 2 VERKLARINGEN
Niet onderbouwde psychologische aannames als wetenschappelijke waarheid
gepresenteerd
≠ wetenschappelijk basis
Waarom is pseudo-wetenschap dan toch populair?
 Behoefte om dingen te kunnen begrijpen
- Orde creëren in chaos
- ~ controle op wereld
 Neiging om verbanden te zien tussen niet-gerelateerde gebeurtenissen
- Vb. over iemand spreken & toevallig komt die persoon de ruimte binnen
 Neiging om betekenisvolle waarnemingen te zien in niet- betekenisvolle
stimuli
- Vb. Wolken

, Zingeving

, HC 2

WAT WAS DE VISIE VAN FREUD OP HET MENSELIJK BEWUSTZIJN?

Menselijk bewustzijn = slechts topje van de ijsberg
Belangrijkste motieven voor gedrag = onbewust

3 niveaus in menselijke geest
 Het bewuste: gedachten en gevoelens waar we zonder problemen over
kunnen nadenken
 Het voorbewuste: gedachten & gevoelens waar we niet actief op
geconcentreerd zijn, maar die we snel naar het bewustzijn kunnen halen
(vb. 1e kus)
 Het onbewuste: wat in het dagelijkse leven vaak wordt weggeduwd omdat
té pijnlijk, te bedreigend, … (vb. trauma)

HOE WORDT ER BINNEN DE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE GEKEKEN NAAR
HET MENSELIJK BEWUSTZIJN?
Wetenschap binnen psychologie die zich o.a. bezighoudt met aandacht,
geheugen, taal, motoriek
4 niveaus van bewustzijn
 Het bewuste: gedachten waarover we kunnen reflecteren
 Het voorbewuste: gedachten waarvan we op dit moment niet bewust zijn,
maar die eenvoudig naar bewustzijn kunnen worden gebracht door
er aandacht aan te schenken (vb. laatste verjaardag)
 Het onbewuste: automatische processen zonder directe aandacht of
bewustzijn (vb. autorijden) Freud
 Het niet – bewuste: ≠ mogelijk om hier bewustzijn van te hebben (vb.
activatie zenuwcellen)

VERDUIDELIJK AAN DE HAND VAN EEN VOORBEELD WAAROM BINNEN DE
COGNITIEVE PSYCHOLOGIE BEWUSTZIJN NIET WORDT GELIJKGESTELD
AAN AANDACHT
Bewustzijn ≠ aandacht
Bewustzijn: Algemene staat van wakker & alert zijn, brede veld van ervaring
Aandacht: Veel selectiever & gerichter, waar je binnen dat brede veld heel
bewust je focus op legt




Voorbeeld: je zit op café
 Bewustzijn van alle geluiden, visuele prikkels, lichamelijke sensaties, je
eigen gedachten, …
 Maar aandacht is selectief gericht op het boek dat je leest (rest wordt wel
ergens geregistreerd, al dan niet bewust)