Vakken ⚖️ Economisch Recht
DEEL 1: BASISBEGRIPPEN VAN HET
RECHT
Soorten meerderheid:
Eenvoudige meerderheid: Meer dan de helft van de aanwezige leden stemt
vóór + afwezigen tellen niet mee (voor gewone wetten)
Absolute meerderheid: Meer dan de helft van alle leden stemt vóór,
ongeacht aanwezigheden + afwezigen tellen mee, wat de drempel hoger
maakt (voor belangrijkere beslissingen)
Bijzondere meerderheid: Tweederde van de stemmen vóór, plus helft van
elke taalgroep aanwezig en meerderheid in elke groep (bij
grondwetswijzigingen en staatshervormingen)
Tweederdemeerderheid: Tweederde van de stemmen vóór, vereist voor
sommige grondwetswijzigingen.
Gemeenschaps- en gewestmeerderheid: Meerderheid in beide
taalgroepen, bij beslissingen voor gemeenschappen of gewesten.
Constructieve meerderheid: Absolute meerderheid bij motie van
wantrouwen, met voorstel voor nieuwe regering.
Hoofdstuk 1: Het recht
I. Oorsprong recht
Waarom is er recht?
De oorsprong ligt in de menselijke conditie.
De individuele vrijheid van mensen BOTST met het feit dat we in
samenleving leven
Samenleving gebaseerd op waarden en normen→ beperkingen van de
individuele vrijheid→ conflicten (over hoe de samenleving moet worden
Samenvatting recht 1
, georganiseerd)→ afspraken/regels nodig
—> VB: Vroeger in kleine dorpen: de oudste, Nu in een grote samenleving:
hogere macht
—> Regels/afspraken gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, politieke
opvattingen, … (er zijn versch opvattingen BV: In Belgie dan in andere
landen)
—> Deze regels/afspraken moeten mededeelbaar (op hoogte zijn) EN
afdwingbaar (bij niet naleven van de wet→ straf→ zodat je moet
naleven) zijn
Regels/RECHT is niet STATISCH maar EVOLUEERT (BV: Vroeger stemrecht
alleen mannen)
II. Begripsomschrijving van het recht
A. Objectief recht (=‘positief recht’ of ‘vigerend recht’)
DEFINITIE
Algemene gedragsregels opgelegd door de overheid —> naleving is
afdwingbaar.
Niet alle objectieve rechten gaan het menselijk gedrag beinvloeden,
maar wel regels met een BEVEL, VERBOD of TOELATING.
BV:
BEVEL: VERBOD: TOELATING:
- Politie agent houd - Mag ee huis dat je - Als
hand op dus huurt niet over omgevingsvergunning,
stoppen verhuren dan mag je bouwen
- Verhuurder moet - Mag niet rijden
het goed in goede zonder rijbewijs
staat houden
VERBINTENIS = een rechtsverhouding met een contract
ONRECHTMATIGE DAAD = een rechtsverhouding met juridische implicaties
RECHTSVERHOUDING:
VB 1: Verbintenis VB 2: Onrechtmatige daad
Lucas geeft mij een CONTRACT en ik art.1382 BW(!)
Samenvatting recht 2
, betaal die, dus we hebben een Lucas rijd mij omver;
rechtsverhouding (verbintenis want ONRECHTMATIGE DAAD,
contract) dus we hebben een
rechtverhouding
B. Subjectief recht
DEFINITIE
De individualisering van de rechtsregels, concrete afspraken die iemand
maakt met iemand anders. Als de afspraken niet worden nageleefd kan
die ene persoon beroep doen op het objectief recht (naar rechter gaan)
De bronnen van de subjectieve rechten: FEITEN, RECHTSFEITEN of
RECHTSHANDELINGEN.
BV:
FEITEN: appel valt op RECHTSFEITEN: je RECHTSHANDELINGEN:
grond do word 18 jaar (feit) afsluiten ve contract,
zwaartekracht dus je kan huwelijk, opnieuw
—> alles wat werkelijk contracten tekenen, inschrijven aan unif, …
is of heeft auto kopen, … —> bewuste
plaatsgebonden (niet —> alle handelingen die worden
alle feiten zijn omstandigheden die uitgevoerd met de
juridisch relevant) subjectieve rechten bedoeling om juridische
doen ontstaan (kan gevolgen te creëeren
onbewust zijn)
III. De pedagogische opdeling van het recht
A. Indeling
Summa divisio = publiekrecht + privaatrecht
Samenvatting recht 3
, Nationaal recht: het Internationaal recht: Supranationaal recht:
Belgisch recht rechtsverhouding rechten die do een
tssn soevereine aantal staten worden
staten en gecreeerd en waaraan
internationale ze een deel van hun
publiekrechtelijke soevereine macht aan
rechtspersonen (bv: geven (bv. Europees
VN, NAVO,…) recht)
B. Het publiekrecht + C. Het privaatrecht
Publieksrecht: Privaatrecht:
Tssn burgers en overheid (bv. Tssn burgers onderling (bv.
Grondwettelijk recht, Ondernemingsrecht, Personen-
gerechtelijk recht, fiscaal recht, en familierecht)
…)
Kan gewijzigd worden
Kan niet gewijzigd worden
Als regels overtreden→ kan het
Als regels overtreden→ kan rechtssubject wiens subjectieve
overheid sanctioneren rechten geschonden zijn
beroep doen op de overheid
Algemeen belang
Belang van de burger
⇒ Gemengde rechtstakken: economisch recht + sociaal recht
D. Gemengde rechtstakken
De persoon (rechtssubject) en het voorwerp (rechtsobject)
Rechtssubject= Drager van subjectieve rechten en plichten
Rechtsobject= Geen drager van subjectieve rechten bv. Voorwerpen, dieren
—> Alhoewel in sommige Common lands kunnen bv. Meren, bergen,…
rechtssubjecten zijn
Natuurlijke personen en rechtspersonen
Natuurlijke personen= alle levende mensen (geen dode personen; bv. als
procedure gestart maar dood dan opgevolgd do familie)
Samenvatting recht 4