POSTPARTALE PERIODE 2: NEONATOLOGIE
Inhoudsopgave
Postpartale periode 2: Deel 1 … 2
Postpartale periode 2: Deel 2 … 18
Postpartale periode 2: Deel 3 … 35
Postpartale periode 2: Deel 4 … 58
1
,Postpartale periode 2: Deel 1
Neonatologie
● Medisch specialisme binnen kindergeneeskunde dat zich bezig houdt met de
zorg en behandeling van zieke en/of vroeg geboren zuigelingen
● België kent 2 soorten afdelingen
1. N* - lokale neonatale zorgen
2. NICU - afdeling voor neonatale intensieve zorgen
● In en rond Antwerpen betreft dit 3 NICU’s en 3 N* afdelingen
Indeling op basis van zwangerschapsduur
● A term: 37-41 6/7 weken
- Early term: 37-37 6/7 weken
● Preterm:
- Late preterm: 34-36 6/7 weken
- Moderatly preterm: 32-33 6/7 weken
- Very preterm: <32 weken
- Extremely preterm: <28 weken
● Postterm:
- Postterm/serotien: ≥41 6/7 weken
Zwangerschapsduur onbekend
● Laatste menstruatie?
● Echografie/grootte van de foetus
● O.b.v. uiterlijke kenmerken
- Dubowitz-Ballard score
Indeling op basis van geboortegewicht
● Geboortegewicht:
- Low birth weight infants (LBWI): <2500 g
- Very low birth weight infants (VLBWI): <1500 g
- Extremely low birth weight infant (ELBWI): <1000 g
● Geboortegewicht in verhouding tot zwangerschapsduur:
- Small for gestational age (SGA): <P10 = dysmaturiteit
- Appropriate for gestational age (AGA)
- Large for gestational age (LGA): >P90 = macrosomie
Wat is het verschil tussen N* en NICU
● Ieder ziekenhuis die een materniteit heeft dient een N*
afdeling/functie te hebben
- Er zijn 98 materniteiten/ N* afdelingen in België in 2025
● Vanaf de zwangerschapsleeftijd van 32 weken, kan de
pasgeborene verzorgd worden in deze N*-dienst.
2
, ● Ieder ziekenhuis met een MIC afdeling dient eigenlijk een NICU te hebben
- Het aantal NICU’s in 2025 zijn als volgt verdeeld:
- 7 in Vlaanderen / 6 in Wallonië / 6 in Brussel
● De NICU is een intensieve zorgen afdeling: voor de allerkleinsten (va 24w) en
allerziekste neonaten (asfyxie, pulmonale hypertensie etc..)
Opnamecriteria N* afdeling
● Verschillend tussen centra → vanaf 32-34 wk zwangerschapsduur
● Voor ZAS Middelheim geldt:
- Geboortegewicht tussen 1800-2400g en/of PML 33-37wk
- Respiratoire observatie en zo nodig CPAP/Highflow/O2
- Cardiocirculatoire observatie
- Adapatieproblemen – temperatuur, glycemie etc.
- Onbeschikbaarheid van ouders
- Fototherapie – heropname vanuit thuis
- Voedingsproblemen
- Polysomnografie
Family centered care - koala care
● Family-centered care: gezinsgerichte zorg met aandacht voor het gezin en
luisteren zoveel mogelijk naar hun individuele wensen, rekening houdend met
hun kennis, waarden, overtuigingen en culturele achtergrond.
- Moeder en kind worden na de bevalling niet gescheiden (ook als één
extra zorg nodig heeft).
- De partner is 24/7 welkom en mag blijven overnachten op de suite.
- Broertjes en/of zusjes moeten thuis slapen, maar mogen op bezoek
komen.
Koala care - wie komt in aanmerking
● Neonaat met geboortegewicht tussen 2000g en 2400g én minimaal 36 weken
PML
- Eerst 12-24u monitoring op de N*
- Evt. verwarmingsbed op materniteit
● Heropname voor fototherapie van thuis
● Failure to thrive bij neonaat van thuis met nood aan ondersteuning/ educatie
(borst)voeding.
● Aterme neonaten met een bewezen EOS waarvoor uitbehandeling met
antibiotica
3
, ● Bijzondere omstandigheden vanuit MICstaf of of postnataal op het
verloskwartier
- Te denken valt aan: neonaat met down syndroom, ouders/moeder met
een beperking, maternele medicatie, etcetera…
- Arts bepaalt of monitoring vooraf op N* nodig is
Koala care - wat te oberveren
● Dagelijks gewicht
● Intake: frequentie borstvoeding, indien bijvoeding welke melk en hoeveel
gedronken, eventueel voor én na wegen bij borstvoeding.
● Hoe de borstvoeding verloopt
● Mictie en stoelgangsfrequentie
● Minimaal 1x/shift temperatuur en noteren of temperatuur goed of moeilijk te
behouden is/nood aan verwarmingsbed/bearhugger etc.
● Glycemie controles volgens afspraak arts
● Dit mag heel vanzelfsprekend lijken, maar is het niet altijd.
Screeningen bij de pasgeborene
1. Guthrie
2. Gehoorscreening
3. Congenitale heupdysplasie
4. Congenitaal hartlijden
Guthrie - hielprik
● Opsporen van aangeboren metabole aandoeningen, criteria:
- Vroege klinische diagnose onmogelijk (vb. asymptomatische
aandoeningen…)
- De meeste hebben een relatief hoge incidentie
- Werkzame en haalbare behandeling moet beschikbaar zijn
- Vroegtijdige opsporing moet leiden tot betere prognose
● Automatiseerbaar, goedkope screeningstest:
- Zeer hoge gevoeligheid (weinig vals negatieven)
- Hoge specificiteit (weinig vals positieven)
● Toestemming van de ouders!
● Gratis
● Veel veranderingen in de afgelopen jaren
- Toename van aantal ziekten waarop gescreend wordt
- Actueel screening van 18 ziekten
- Er wordt nog gekeken of SCID (Severe Combined Immune Deficiency)
kan worden toegevoegd
● In de Franstalige gemeenschap werd de hielprik in nov. 2020 vervroegd naar
48u ipv 72u (-96u)
4
Inhoudsopgave
Postpartale periode 2: Deel 1 … 2
Postpartale periode 2: Deel 2 … 18
Postpartale periode 2: Deel 3 … 35
Postpartale periode 2: Deel 4 … 58
1
,Postpartale periode 2: Deel 1
Neonatologie
● Medisch specialisme binnen kindergeneeskunde dat zich bezig houdt met de
zorg en behandeling van zieke en/of vroeg geboren zuigelingen
● België kent 2 soorten afdelingen
1. N* - lokale neonatale zorgen
2. NICU - afdeling voor neonatale intensieve zorgen
● In en rond Antwerpen betreft dit 3 NICU’s en 3 N* afdelingen
Indeling op basis van zwangerschapsduur
● A term: 37-41 6/7 weken
- Early term: 37-37 6/7 weken
● Preterm:
- Late preterm: 34-36 6/7 weken
- Moderatly preterm: 32-33 6/7 weken
- Very preterm: <32 weken
- Extremely preterm: <28 weken
● Postterm:
- Postterm/serotien: ≥41 6/7 weken
Zwangerschapsduur onbekend
● Laatste menstruatie?
● Echografie/grootte van de foetus
● O.b.v. uiterlijke kenmerken
- Dubowitz-Ballard score
Indeling op basis van geboortegewicht
● Geboortegewicht:
- Low birth weight infants (LBWI): <2500 g
- Very low birth weight infants (VLBWI): <1500 g
- Extremely low birth weight infant (ELBWI): <1000 g
● Geboortegewicht in verhouding tot zwangerschapsduur:
- Small for gestational age (SGA): <P10 = dysmaturiteit
- Appropriate for gestational age (AGA)
- Large for gestational age (LGA): >P90 = macrosomie
Wat is het verschil tussen N* en NICU
● Ieder ziekenhuis die een materniteit heeft dient een N*
afdeling/functie te hebben
- Er zijn 98 materniteiten/ N* afdelingen in België in 2025
● Vanaf de zwangerschapsleeftijd van 32 weken, kan de
pasgeborene verzorgd worden in deze N*-dienst.
2
, ● Ieder ziekenhuis met een MIC afdeling dient eigenlijk een NICU te hebben
- Het aantal NICU’s in 2025 zijn als volgt verdeeld:
- 7 in Vlaanderen / 6 in Wallonië / 6 in Brussel
● De NICU is een intensieve zorgen afdeling: voor de allerkleinsten (va 24w) en
allerziekste neonaten (asfyxie, pulmonale hypertensie etc..)
Opnamecriteria N* afdeling
● Verschillend tussen centra → vanaf 32-34 wk zwangerschapsduur
● Voor ZAS Middelheim geldt:
- Geboortegewicht tussen 1800-2400g en/of PML 33-37wk
- Respiratoire observatie en zo nodig CPAP/Highflow/O2
- Cardiocirculatoire observatie
- Adapatieproblemen – temperatuur, glycemie etc.
- Onbeschikbaarheid van ouders
- Fototherapie – heropname vanuit thuis
- Voedingsproblemen
- Polysomnografie
Family centered care - koala care
● Family-centered care: gezinsgerichte zorg met aandacht voor het gezin en
luisteren zoveel mogelijk naar hun individuele wensen, rekening houdend met
hun kennis, waarden, overtuigingen en culturele achtergrond.
- Moeder en kind worden na de bevalling niet gescheiden (ook als één
extra zorg nodig heeft).
- De partner is 24/7 welkom en mag blijven overnachten op de suite.
- Broertjes en/of zusjes moeten thuis slapen, maar mogen op bezoek
komen.
Koala care - wie komt in aanmerking
● Neonaat met geboortegewicht tussen 2000g en 2400g én minimaal 36 weken
PML
- Eerst 12-24u monitoring op de N*
- Evt. verwarmingsbed op materniteit
● Heropname voor fototherapie van thuis
● Failure to thrive bij neonaat van thuis met nood aan ondersteuning/ educatie
(borst)voeding.
● Aterme neonaten met een bewezen EOS waarvoor uitbehandeling met
antibiotica
3
, ● Bijzondere omstandigheden vanuit MICstaf of of postnataal op het
verloskwartier
- Te denken valt aan: neonaat met down syndroom, ouders/moeder met
een beperking, maternele medicatie, etcetera…
- Arts bepaalt of monitoring vooraf op N* nodig is
Koala care - wat te oberveren
● Dagelijks gewicht
● Intake: frequentie borstvoeding, indien bijvoeding welke melk en hoeveel
gedronken, eventueel voor én na wegen bij borstvoeding.
● Hoe de borstvoeding verloopt
● Mictie en stoelgangsfrequentie
● Minimaal 1x/shift temperatuur en noteren of temperatuur goed of moeilijk te
behouden is/nood aan verwarmingsbed/bearhugger etc.
● Glycemie controles volgens afspraak arts
● Dit mag heel vanzelfsprekend lijken, maar is het niet altijd.
Screeningen bij de pasgeborene
1. Guthrie
2. Gehoorscreening
3. Congenitale heupdysplasie
4. Congenitaal hartlijden
Guthrie - hielprik
● Opsporen van aangeboren metabole aandoeningen, criteria:
- Vroege klinische diagnose onmogelijk (vb. asymptomatische
aandoeningen…)
- De meeste hebben een relatief hoge incidentie
- Werkzame en haalbare behandeling moet beschikbaar zijn
- Vroegtijdige opsporing moet leiden tot betere prognose
● Automatiseerbaar, goedkope screeningstest:
- Zeer hoge gevoeligheid (weinig vals negatieven)
- Hoge specificiteit (weinig vals positieven)
● Toestemming van de ouders!
● Gratis
● Veel veranderingen in de afgelopen jaren
- Toename van aantal ziekten waarop gescreend wordt
- Actueel screening van 18 ziekten
- Er wordt nog gekeken of SCID (Severe Combined Immune Deficiency)
kan worden toegevoegd
● In de Franstalige gemeenschap werd de hielprik in nov. 2020 vervroegd naar
48u ipv 72u (-96u)
4
