Economie en rechtseconomie samenvatting

Hoofdstuk 1: Wat is economie?
1.​ Inleiding Wat is economie?
-​ Micro-economie: hier komt meer wiskunde aan de pas. Het gaat na hoe individuele economische
agenten beslissingen nemen
-​ Macro-economie: bestudeert vraagstukken die de economie als geheel beïnvloeden


2.​ Het fundamenteel economisch probleem: veelvuldig behoeften versus
schaarse middelen
-​ Het nut van economische analyse is het gevolg van de spanning die ontstaat tussen enerzijds, de
individuele en collectieve behoeften van een SL en, anderzijds, de schaarse beschikbare middelen.
We kijken naar de spanning tussen de vele behoeften die we hebben en anderzijds de beperkte
middelen. De veelvuldige behoeften zijn bv. dat je een gsm, eten, drinken, etc. nodig hebt, maar de
middelen zijn beperkt, want je krijgt een beperkt budget van uw ouders bijvoorbeeld als je student
bent. Ook tijd is een schaarse goed en je zal uw tijd goed moeten besteden. Het gevolg is dat er
keuzes moeten worden gemaakt. Economie gaat ons helpen om goede keuzes te maken en een goede
keuze houdt in: efficiënte keuzes maken om zo de schaarse middelen zo goed mogelijk te benutten
en zo weinig mogelijk te verspillen.
-​ Behoefte: dit verwijst naar het aanvoelen van een tekort en naar het verlangen om dit tekort aan te
vullen. De behoeften in een economie zijn zeer verscheiden: ze hebben niet alleen betrekking op
materiële goederen, maar ook op immateriële goederen. Behoeften kunnen ook zowel van
individuele als collectieve aard zijn. De rangorde en de intensiteit van de behoeften zijn verschillend
tussen personen onderling en veranderen in de tijd en naargelang de omstandigheden.
-​ Economische goederen (zijn de schaarse middelen):
●​ Ze moeten nuttig zijn
●​ Ze moeten schaars zijn en niet vrij, want vrij is voor iedereen beschikbaar.
●​ Ze kunnen alternatief aanwendbaar zijn: je kan ze op verschillende zaken gebruiken
●​ Een economisch goed kan zowel materieel (boek) zoals immaterieel zijn (doktersafspraak)


3.​ Keuzes en opportuniteitskosten
-​ De economie is een menswetenschap die keuzeproblemen bestudeert waarmee iedereen, elk op zijn
of haar niveau, wordt geconfronteerd
-​ opportuniteitskost= de waarde van het beste alternatief dat men opgeeft door deze keuze te maken.
Als men kijkt naar de werkelijk kost van iets, dan moet men kijken naar wat men heeft opgegeven
om die keuze te maken.
●​ Bv. studeren: wat zijn de voordelen en wat zijn de baten van te studeren? Je kon evengoed
gaan werken.
○​ Je behaalt een diploma waardoor je een mooie job zal vinden met een goede loon.
Je investeert dus in uw eigen toekomst.
○​ Je gaat aan zelfontwikkeling doen.
○​ Je gaat veel kennis opdoen

, ●​ Wat is de kost van studeren?
○​ De grootste kost is dat je geen volwaardige job kan uitoefenen, dus je geeft een
volwaardig loon van 5 jaar op. Zo zien we dat de kost van studeren heel groot is.
●​ Bv. avondje cinema:
○​ Een ticketje kost 15 euro en dan nog eens eten erbij
○​ In die 3 uur dat je naar de cinema bent gegaan, kon je 3u gaan werken en juist geld
verdienen in de plaats van uit te geven. Dus naar de cinema gaan kost u 15 euro +
de kost van niet te kunnen gaan werken, pak dat 3u loon 40 euro is, dan heeft dat
cinemabezoekje u 45 euro gekost.


Definitie economie
-​ Economie: is een sociale wetenschap die tot voorwerp heeft het beheer van schaarse middelen
(definitie van Tibor Scitovsky)
-​ Dit beheer van de beschikbare middelen behelst:
●​ Allocatie (toewijzing) van middelen: wat, hoeveel en hoe produceren
●​ Verdeling (distributie): voor wie produceren
●​ Nastreven van de volledige aanwending: stabiliteitsprobleem




→ Bv. Klimaatbeleid
●​ In de micro-economie houden we ons bezig met: Hoe veranderen consumenten hun
gedrag? Hoe veranderen de producenten hun gedrag?
●​ In de macro-economie houden we ons bezig met: Wat zijn de budgettaire gevolgen van ons
klimaatbeleid? Wat zijn de gevolgen op de werkgelegenheid?


Het productieproces
-​ Productie: alle activiteiten
●​ Waardoor goederen en diensten tot stand worden gebracht (economische goederen;
consumptiegoederen en kapitaal goederen). kapitaalgoederen worden geproduceerd voor
verdere consumptie zoals pizzadozen terwijl dat consumptiegoederen meteen worden
geconsumeerd.
●​ en op gepaste tijd en plaats ter beschikking worden gesteld van consumenten
●​ door inzet van schaarse middelen (de productiefactoren: arbeid, natuur en kapitaal-
ondernemersinitiatief)

, De productiefactoren
-​ Arbeid (L): de inzet van arbeid omvat alle mogelijke arbeidsprestaties, zowel van fysieke als
intellectuele aard. Vanwege het heterogene karakter van arbeid is het moeilijk een eenheid te vinden
die de omvang van de productiefactor arbeid uitdrukt. Doorgaans wordt gerekend met het aantal
gepresteerde arbeidsuren of aantal arbeidsdagen.
-​ Natuur (N)
-​ Kapitaal (K): bevat alle reëlers kapitaalgoederen, hiermee bedoelt men het geheel van de door
mensen geproduceerde productiemiddelen.
→ dit zijn de eigenlijke productiefactoren, wij gaan enkel werken met arbeid en kapitaal
-​ dan hebben we ook nog het ondernemersinitiatief



Je ziet bovenaan de drie productiefactoren. Arbeid en
Natuur noemen we de primaire productiefactoren en
kapitaal is het afgeleide productiefactor. Deze drie
eigenlijke factoren leiden tot productie. Deze
economische goederen ga je dan opsplitsen in
consumptiegoederen voor gezinnen en kapitaalgoederen
voor bedrijven.




Een productieproces stel je voor a.d.h.v. een productiefunctie
-​ De productiefunctie is een technische relatie tussen de hoeveelheid productiefactoren (inputs) en
de maximale hoeveelheid economische goederen (maximale output) die men daarmee kan
produceren.
-​ X= f (L, N, K)
●​ X= hoeveelheid output
●​ L= hoeveelheid arbeid (labour)
●​ N= hoeveelheid natuur
●​ K= hoeveelheid kapitaal
●​ f= een bepaalde functionele vorm


We gaan enerzijds kijken naar de productie van graan en
anderzijds naar de productie van kleding. Het enigste dat
wijzigt is de hoeveelheid arbeid die we gaan inzetten. Dit
kan het aantal arbeiders zijn, maar ook het aantal uren dat
een arbeider kan leveren. Als we beide goederen bekijken,
dan zien we, hoe meer inzet van arbeid, hoe meer er wordt
geproduceerd. Er is wel een verschil tussen graan en