Financial accounting
samenvatting jaar 1
Collegejaar 2019-2020
Bob v.d. Brand
Door Mandy Vervoort
Hoofdstuk 1: boekhouding, informatie en beheersing
Hoorcollege 1
De EBITDA verving de vroegere EBIT waarmee de cash flow van een onderneming wordt
gemeten. Maar het negeert nog steeds het geld dat nodig is voor het working capital growth
en voor reinvestment.
EBITDA = Earnings before Interest, Tax, Depreciation & Amortization: Winst voor verwerking
van de Rente, Belastingen, Afschrijvingen en Amortisatie.
De EBITDA negeert de kwaliteit van de opbrengsten en kan niet worden gemanipuleert
viabepaalde accounting regels.
NETTO WINST + / -
Veranderingen in Herwaardering
Veranderingen in Valuta
Ongerealiseerde winsten/verliezen in aangekochte effecten
Overige veranderingen in het EV niet veroorzaakt door houders EV
===================
COMPREHENSIVE INCOME (CI)
(VERSCHIL Netto winst CI in EV)
Hoorcollege 2
Information economics= de omgeving waarin informatie wordt geproduceerd (interne
controle, overheid, bepaalde systemen en het management.
Accounting = vertalen van informatie van information economics naar accounting
informatie, dus inclusief boekhoudproces, accounting regels, etc.
Organisatie = samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Commerciële organisatie (onderneming of bedrijf) = organisatie die streeft naar winst.
Niet-commerciële organisatie = organisatie die niet streeft naar winst. Het doel is
afhankelijk van het soort niet-commerciële organisatie.
Rechtsvorm = juridische vorm van de organisatie.
Informatie = gegevens die de kennis van de ontvanger vergroten.
Informatieproces: verzamelen en vastleggen van gegevens bewerken van gegevens
verstrekken van informatie.
Beslissingsinformatie = informatie die we gebruiken om beslissingen te nemen. (Bijv: we
willen ergens een nieuw filiaal openen, maar we hebben extra info nodig om de juiste locatie
te vinden).
,Verantwoordingsinformatie = informatie die we gebruiken om verantwoording af te leggen
(Bijv: een bedrijf geeft de omzet en kosten door aan de belastingdienst, over de winst wordt
belasting betaald).
Feedbackinformatie = informatie waarmee we de werkelijkheid kunnen vergelijken met een
van te voren opgesteld plan, begroting of norm (terugkoppeling).
Communiceren = het uitwisselen van informatie tussen een zender en een ontvanger.
Intern = als de communicatie binnen de organisatie plaatsvindt
Extern = als het tussen de organisatie en de buitenwereld is.
Communicatie vindt plaats m.b.v. een medium/middel = de manier waarop de boodschap
wordt overgedragen. ZMBO-model = De Zender stuurt m.b.v. een Medium een Boodschap
naar een Ontvanger. De Ontvanger kan feedback naar de Zender sturen, als de Zender
daarop reageert is er sprake van terugkoppeling.
Bij communicatie vindt overdracht van informatie plaats. Deze is intern als de informatie
afkomstig is van de eigen organisatie en is gericht aan de eigen organisatie. Bij externe
informatie ontvangt de organisatie informatie van de buitenwereld of andersom =>
Informatiestromen = het doorlopende proces van overdracht van informatie.
Informatiesysteem = het geheel van personen, hulpmiddelen en activiteiten dat gericht is op
het verzamelen, vastleggen en bewerken van gegevens om te kunnen voorzien in de
informatiebehoeften van personen binnen en buiten de organisatie. Alle activiteiten daarbij
zijn onderdeel van het informatieproces.
Informatievoorzieningsproces: Inkomende informatie naar de organisatie
informatieverzorgingsproces binnen de organisatie (bekijken en wat ga je ermee doen?)
uitgaande informatie van de organisatie.
Administratie = een andere naam voor het informatiesysteem in een organisatie.
Financiële administratie = onderdeel van de administratie waarin we de financiële gegevens
vastleggen.
Financiële gegevens = gegevens die te maken hebben met geld.
Niet-financiële gegevens = gegevens die niet te maken hebben met geld.
Boekhouding van een onderneming = belangrijk onderdeel van de administratie. In de
boekhouding worden alleen die financiële gegevens opgenomen die veranderingen
veroorzaken in de bezittingen en/of de schulden en soms in het eigen vermogen van de
onderneming.
Wettelijke verplichting = Het bijhouden van een boekhouding is volgens het burgerlijk
wetboek een wettelijke verplichting voor ondernemers. Vaak wordt bij het inrichten ervan
gekeken naar de financiële verslaggeving als basis. De financiële verslaggeving bestaat uit de
interne, fiscale en externe verslaggeving.
Interne verslaggeving = deze verslaggeving richt zich vooral op het verstrekken van
informatie die van belang is voor de bedrijfsprocessen. Dit betreft vaak meer dan alleen de
verslaggeving op basis van de boekhouding.
Fiscale verslaggeving = wettelijke verplichting. Het gaat niet alleen om het verstrekken van
de fiscale jaarrekening op basis waarvan de fiscale winst wordt vastgesteld, maar ook om
andere verplichtingen: loonadministratie i.v.m. loonheffingen, omzetbelasting. Vooral bij de
fiscale verslaggeving speelt de bewaarplicht een belangrijke rol.
,Externe verslaggeving = richt zich op het afleggen van verantwoording aan de stakeholders
(belanghebbenden bij de financiële situatie van een onderneming). Het gaat om de externe
jaarrekening, kwartaalgegevens, uitingen in de media over de financiële situatie. Bij
sommige ondernemingen moet bij de externe verslaggeving die naar buiten wordt gebracht
het eerst worden gecontroleerd door een accountant = accountantscontrole.
Controle = toetsen aan een norm
Controleverklaring = de accountant geeft zijn oordeel vooral over het resultaat en vermogen
(ook EV). De accountant verklaart dat beide bedragen een getrouwe weergave zijn van de
werkelijkheid.
Een jaarrekening moet getrouw zijn:
o Betrouwbaar = juist, volledig en tijdig. Alle cijfers moeten juist, volledig en in het
juiste jaar verantwoord worden.
o Aanvaardbaar = waardering van de cijfers volgens de wet- en regelgeving
o Rechtmatig = een nadere uitsplitsing van juist en heeft te maken met het terecht zijn
van vooral kosten.
o Toereikend = staan de bedragen op de juiste plaats in de jaarrekening en zijn deze
schriftelijk goed toegelicht?
De taak van de accountant is dus om vast te stellen dat de cijfers in een jaarrekening juist,
volledig, tijdig, goed gewaardeerd, rechtmatig, goed gepresenteerd en goed toegelicht zijn.
o Juistheid: alles wat gepresenteerd is, bestaat ook werkelijk.
o Volledigheid: is datgene wat er staat wel alles?
Controlefunctie van de accountant = functie van de accountant waarin deze komt tot de
controleverklaring: goedkeurend, afkeurend, met oordeelonthouding (ontbreekt nog wat) of
een verklaring met beperking (opzich juist, maar nog wat verbetering nodig).
Samenstellingsfunctie van de accountant = het verzamelen, verwerken, rubriceren en
samenvatten van financiële informatie tot een financieel overzicht. Mondt uit in een
samenstellingsverklaring. De werkzaamheden van de accountant kunnen hier zijn:
- Volledige boekhouding opstellen en daarna de jaarrekening
- Uitsluitend o.b.v. de door de onderneming aangeleverde boekhouding, de
jaarrekening opstellen.
Samenstelverklaring = toont aan de buitenwereld dat een deskundige de jaarrekening heeft
opgesteld en daarbij ook kritisch naar het aangereikte materiaal heeft gekeken.
Beoordelingsverklaring = als een accountant naast de samenstelling ook een aantal
controles uitvoert, geeft hij bij de jaarrekening een beoordelingsverklaring af.
In de volgorde samenstelverklaring – beoordelingsverklaring – controleverklaring geeft de
accountant steeds meer zekerheid af, heeft hij steeds minder vrijheid om af te wijken van de
wet- en regelgeving en nemen de kosten steeds verder toe.
Adviesfunctie van de accountant = bij advisering zoekt de accountant samen met een cliënt
naar oplossingen voor bepaalde problemen.
Volgens de regelgeving moet een accountant in zijn controlefunctie onafhankelijk en
objectief zijn, dus is het strijdig om de controlefunctie en adviesfunctie onder te brengen bij
1 accountant.
, Administratieve organisatie = geheel van organisatorische maatregelen die in een
onderneming moeten worden genomen om de administratie de vereiste informatie te laten
verstrekken. Er moet een informatiesysteem worden opgezet en dat systeem moet zo
functioneren dat de in de onderneming vereiste informatie beschikbaar komt. Deze
organisatie moet worden afgestemd op de onderneming zelf en haar specifieke behoeften.
Middelen = allerlei activa (inclusief geld) die bij het samenwerkingsverband van mensen in
een organisatie worden ingeschakeld. Om zo samen doelen te kunnen bereiken.
Om de doelen te bereiken moet iedereen zo efficiënt mogelijk met middelen omgaan. Dan
worden regels gemaakt hoe de activiteiten moeten plaatsvinden. Die regels leggen we vast
in processen en procedures.
Handelsonderneming = koopt goederen in een probeert ze te verkopen met winst
Waardenkringloopschema (Value cycle) = een schema waarin de relaties tussen goederen-
en geldstromen in een onderneming worden weergegeven. Je koopt in krijgt voorraad
verkoopt dus ontvangt liquide middelen koopt weer in. De goederenstroom en
geldstroom gaan altijd in tegengestelde richting. Als de in/verkopen niet contant zijn maar
op rekening, komt bij de leveranciers crediteuren, en bij afnemers debiteuren.
Functie = gelijksoortige taken die in het ideale geval worden verstrekt aan 1 functionaris
(bijvoorbeeld afdeling: inkoop, verkoop, productie, magazijn, administratie). Als de
onderneming nog groter wordt, worden deze afdelingen verdeeld in subafdelingen
(debiteurenadministratie, invoervoorbereiding).
Primaire proces = afdelingen die zich bezighouden met de kerntaken van de
dienstverlenende onderneming. Alleen de afdeling administratie is een meer
ondersteunende taak.
Taakomschrijving = omschrijving van een functie, waarin naast de taken ook de
bevoegdheden en verantwoordelijkheden worden opgenomen.
Controletechnische functiescheiding (Segregation of duties) = scheiding die om
controletechnische redenen (tegen fraude) bij de functies in een organisatie wordt
aangebracht in beschikkende, bewarende, registrerende, controlerende en uitvoerende
functies. Uitvoerend bewarend beschikkend registrerend controlerend.
o Beschikkende functies (authorization function) = bevoegdheid om te beschikken
(beslissen) over zaken waardoor de samenstelling van de bezittingen en/of schulden
van de onderneming veranderd
o Bewarende functies (custody function) = verantwoordelijkheid voor het aanwezig
zijn van bepaalde bezittingen. Zij bewaren en bewaken de bezittingen. Ze mogen
samenvatting jaar 1
Collegejaar 2019-2020
Bob v.d. Brand
Door Mandy Vervoort
Hoofdstuk 1: boekhouding, informatie en beheersing
Hoorcollege 1
De EBITDA verving de vroegere EBIT waarmee de cash flow van een onderneming wordt
gemeten. Maar het negeert nog steeds het geld dat nodig is voor het working capital growth
en voor reinvestment.
EBITDA = Earnings before Interest, Tax, Depreciation & Amortization: Winst voor verwerking
van de Rente, Belastingen, Afschrijvingen en Amortisatie.
De EBITDA negeert de kwaliteit van de opbrengsten en kan niet worden gemanipuleert
viabepaalde accounting regels.
NETTO WINST + / -
Veranderingen in Herwaardering
Veranderingen in Valuta
Ongerealiseerde winsten/verliezen in aangekochte effecten
Overige veranderingen in het EV niet veroorzaakt door houders EV
===================
COMPREHENSIVE INCOME (CI)
(VERSCHIL Netto winst CI in EV)
Hoorcollege 2
Information economics= de omgeving waarin informatie wordt geproduceerd (interne
controle, overheid, bepaalde systemen en het management.
Accounting = vertalen van informatie van information economics naar accounting
informatie, dus inclusief boekhoudproces, accounting regels, etc.
Organisatie = samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Commerciële organisatie (onderneming of bedrijf) = organisatie die streeft naar winst.
Niet-commerciële organisatie = organisatie die niet streeft naar winst. Het doel is
afhankelijk van het soort niet-commerciële organisatie.
Rechtsvorm = juridische vorm van de organisatie.
Informatie = gegevens die de kennis van de ontvanger vergroten.
Informatieproces: verzamelen en vastleggen van gegevens bewerken van gegevens
verstrekken van informatie.
Beslissingsinformatie = informatie die we gebruiken om beslissingen te nemen. (Bijv: we
willen ergens een nieuw filiaal openen, maar we hebben extra info nodig om de juiste locatie
te vinden).
,Verantwoordingsinformatie = informatie die we gebruiken om verantwoording af te leggen
(Bijv: een bedrijf geeft de omzet en kosten door aan de belastingdienst, over de winst wordt
belasting betaald).
Feedbackinformatie = informatie waarmee we de werkelijkheid kunnen vergelijken met een
van te voren opgesteld plan, begroting of norm (terugkoppeling).
Communiceren = het uitwisselen van informatie tussen een zender en een ontvanger.
Intern = als de communicatie binnen de organisatie plaatsvindt
Extern = als het tussen de organisatie en de buitenwereld is.
Communicatie vindt plaats m.b.v. een medium/middel = de manier waarop de boodschap
wordt overgedragen. ZMBO-model = De Zender stuurt m.b.v. een Medium een Boodschap
naar een Ontvanger. De Ontvanger kan feedback naar de Zender sturen, als de Zender
daarop reageert is er sprake van terugkoppeling.
Bij communicatie vindt overdracht van informatie plaats. Deze is intern als de informatie
afkomstig is van de eigen organisatie en is gericht aan de eigen organisatie. Bij externe
informatie ontvangt de organisatie informatie van de buitenwereld of andersom =>
Informatiestromen = het doorlopende proces van overdracht van informatie.
Informatiesysteem = het geheel van personen, hulpmiddelen en activiteiten dat gericht is op
het verzamelen, vastleggen en bewerken van gegevens om te kunnen voorzien in de
informatiebehoeften van personen binnen en buiten de organisatie. Alle activiteiten daarbij
zijn onderdeel van het informatieproces.
Informatievoorzieningsproces: Inkomende informatie naar de organisatie
informatieverzorgingsproces binnen de organisatie (bekijken en wat ga je ermee doen?)
uitgaande informatie van de organisatie.
Administratie = een andere naam voor het informatiesysteem in een organisatie.
Financiële administratie = onderdeel van de administratie waarin we de financiële gegevens
vastleggen.
Financiële gegevens = gegevens die te maken hebben met geld.
Niet-financiële gegevens = gegevens die niet te maken hebben met geld.
Boekhouding van een onderneming = belangrijk onderdeel van de administratie. In de
boekhouding worden alleen die financiële gegevens opgenomen die veranderingen
veroorzaken in de bezittingen en/of de schulden en soms in het eigen vermogen van de
onderneming.
Wettelijke verplichting = Het bijhouden van een boekhouding is volgens het burgerlijk
wetboek een wettelijke verplichting voor ondernemers. Vaak wordt bij het inrichten ervan
gekeken naar de financiële verslaggeving als basis. De financiële verslaggeving bestaat uit de
interne, fiscale en externe verslaggeving.
Interne verslaggeving = deze verslaggeving richt zich vooral op het verstrekken van
informatie die van belang is voor de bedrijfsprocessen. Dit betreft vaak meer dan alleen de
verslaggeving op basis van de boekhouding.
Fiscale verslaggeving = wettelijke verplichting. Het gaat niet alleen om het verstrekken van
de fiscale jaarrekening op basis waarvan de fiscale winst wordt vastgesteld, maar ook om
andere verplichtingen: loonadministratie i.v.m. loonheffingen, omzetbelasting. Vooral bij de
fiscale verslaggeving speelt de bewaarplicht een belangrijke rol.
,Externe verslaggeving = richt zich op het afleggen van verantwoording aan de stakeholders
(belanghebbenden bij de financiële situatie van een onderneming). Het gaat om de externe
jaarrekening, kwartaalgegevens, uitingen in de media over de financiële situatie. Bij
sommige ondernemingen moet bij de externe verslaggeving die naar buiten wordt gebracht
het eerst worden gecontroleerd door een accountant = accountantscontrole.
Controle = toetsen aan een norm
Controleverklaring = de accountant geeft zijn oordeel vooral over het resultaat en vermogen
(ook EV). De accountant verklaart dat beide bedragen een getrouwe weergave zijn van de
werkelijkheid.
Een jaarrekening moet getrouw zijn:
o Betrouwbaar = juist, volledig en tijdig. Alle cijfers moeten juist, volledig en in het
juiste jaar verantwoord worden.
o Aanvaardbaar = waardering van de cijfers volgens de wet- en regelgeving
o Rechtmatig = een nadere uitsplitsing van juist en heeft te maken met het terecht zijn
van vooral kosten.
o Toereikend = staan de bedragen op de juiste plaats in de jaarrekening en zijn deze
schriftelijk goed toegelicht?
De taak van de accountant is dus om vast te stellen dat de cijfers in een jaarrekening juist,
volledig, tijdig, goed gewaardeerd, rechtmatig, goed gepresenteerd en goed toegelicht zijn.
o Juistheid: alles wat gepresenteerd is, bestaat ook werkelijk.
o Volledigheid: is datgene wat er staat wel alles?
Controlefunctie van de accountant = functie van de accountant waarin deze komt tot de
controleverklaring: goedkeurend, afkeurend, met oordeelonthouding (ontbreekt nog wat) of
een verklaring met beperking (opzich juist, maar nog wat verbetering nodig).
Samenstellingsfunctie van de accountant = het verzamelen, verwerken, rubriceren en
samenvatten van financiële informatie tot een financieel overzicht. Mondt uit in een
samenstellingsverklaring. De werkzaamheden van de accountant kunnen hier zijn:
- Volledige boekhouding opstellen en daarna de jaarrekening
- Uitsluitend o.b.v. de door de onderneming aangeleverde boekhouding, de
jaarrekening opstellen.
Samenstelverklaring = toont aan de buitenwereld dat een deskundige de jaarrekening heeft
opgesteld en daarbij ook kritisch naar het aangereikte materiaal heeft gekeken.
Beoordelingsverklaring = als een accountant naast de samenstelling ook een aantal
controles uitvoert, geeft hij bij de jaarrekening een beoordelingsverklaring af.
In de volgorde samenstelverklaring – beoordelingsverklaring – controleverklaring geeft de
accountant steeds meer zekerheid af, heeft hij steeds minder vrijheid om af te wijken van de
wet- en regelgeving en nemen de kosten steeds verder toe.
Adviesfunctie van de accountant = bij advisering zoekt de accountant samen met een cliënt
naar oplossingen voor bepaalde problemen.
Volgens de regelgeving moet een accountant in zijn controlefunctie onafhankelijk en
objectief zijn, dus is het strijdig om de controlefunctie en adviesfunctie onder te brengen bij
1 accountant.
, Administratieve organisatie = geheel van organisatorische maatregelen die in een
onderneming moeten worden genomen om de administratie de vereiste informatie te laten
verstrekken. Er moet een informatiesysteem worden opgezet en dat systeem moet zo
functioneren dat de in de onderneming vereiste informatie beschikbaar komt. Deze
organisatie moet worden afgestemd op de onderneming zelf en haar specifieke behoeften.
Middelen = allerlei activa (inclusief geld) die bij het samenwerkingsverband van mensen in
een organisatie worden ingeschakeld. Om zo samen doelen te kunnen bereiken.
Om de doelen te bereiken moet iedereen zo efficiënt mogelijk met middelen omgaan. Dan
worden regels gemaakt hoe de activiteiten moeten plaatsvinden. Die regels leggen we vast
in processen en procedures.
Handelsonderneming = koopt goederen in een probeert ze te verkopen met winst
Waardenkringloopschema (Value cycle) = een schema waarin de relaties tussen goederen-
en geldstromen in een onderneming worden weergegeven. Je koopt in krijgt voorraad
verkoopt dus ontvangt liquide middelen koopt weer in. De goederenstroom en
geldstroom gaan altijd in tegengestelde richting. Als de in/verkopen niet contant zijn maar
op rekening, komt bij de leveranciers crediteuren, en bij afnemers debiteuren.
Functie = gelijksoortige taken die in het ideale geval worden verstrekt aan 1 functionaris
(bijvoorbeeld afdeling: inkoop, verkoop, productie, magazijn, administratie). Als de
onderneming nog groter wordt, worden deze afdelingen verdeeld in subafdelingen
(debiteurenadministratie, invoervoorbereiding).
Primaire proces = afdelingen die zich bezighouden met de kerntaken van de
dienstverlenende onderneming. Alleen de afdeling administratie is een meer
ondersteunende taak.
Taakomschrijving = omschrijving van een functie, waarin naast de taken ook de
bevoegdheden en verantwoordelijkheden worden opgenomen.
Controletechnische functiescheiding (Segregation of duties) = scheiding die om
controletechnische redenen (tegen fraude) bij de functies in een organisatie wordt
aangebracht in beschikkende, bewarende, registrerende, controlerende en uitvoerende
functies. Uitvoerend bewarend beschikkend registrerend controlerend.
o Beschikkende functies (authorization function) = bevoegdheid om te beschikken
(beslissen) over zaken waardoor de samenstelling van de bezittingen en/of schulden
van de onderneming veranderd
o Bewarende functies (custody function) = verantwoordelijkheid voor het aanwezig
zijn van bepaalde bezittingen. Zij bewaren en bewaken de bezittingen. Ze mogen
