Samenvatting inleiding tot de anatomie en fysiologie

Anatomie en fysiologie
Hoofdstuk 1: Inleiding tot de anatomie en fysiologie


LEERDOELEN
 De basale (=noodzakelijke) functies van levende organismen
beschrijven
 De relatie tussen anatomie en fysiologie verklaren en de
verschillende specialisaties binnen elk van deze discipline
beschrijven
 De belangrijkste organisatieniveaus in organismen kennen, vanaf
het eenvoudigste tot het meest complexe
 De elf orgaanstelsels van het menselijk lichaam en hun
belangrijkste functies noemen
 Het begrip homeostase verklaren en toepassen op een
verpleegkundige situatie
 Beschrijven op welke wijze negatieve en positieve terugkoppeling
bij homeostatische regulering zijn betrokken
 Doorsneden, lichaamsdelen en hun onderlinge positie aan de hand
van anatomische termen beschrijven
 De belangrijkste holten van de romp en de onderverdelingen van
deze holten benoemen
o Gemeenschappelijke functies van levende wezens
o Begrippen anatomie & fysiologie
o Organisatieniveaus
o Orgaanstelsels
o Homeostase met inbegrip van terugkoppeling EXAMEN
o Anatomische termen
o Doorsneden
o Lichaamsholten




1.2 Anatomie
ANATOMIE
 Studie van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relatie
tussen lichaamsdelen.
o Uitwendig: huid, oogbol
o Inwendig: long, ellepijp, klier
o Fysieke relaties
 Wat is de samenhang?
 Hoe koppelt een galblaas aan: (hier gaat het over 1
stelsel)
Enerzijds de lever, anderzijds de dunne darm

 Wat is de samenhang tussen een longalveool
(=longblaasje) en een capillair bloedvat? (Hier gaat het
over meerdere stelsels)

, Long: ademhaling
Bloedvat: transport
Doel: saturatie te verkrijgen doorheen het lichaam

 Bouw & functie zijn altijd met elkaar verweven
o Hartspiercel:
 Kan samentrekken (hierdoor bloed rondpompen in lichaam)
 Kan geen elektrische prikkels geleiden
o Zenuwcel
 Kan prikkels geleiden
 Kan niet samentrekken
 Bouw = anatomie
o Je kijkt ernaar en beschrijft de situatie

 Functie = fysiologie
o Hoe “werkt” nu zoiets, wanneer start en stopt een bepaald proces
o Bv. Wanneer wordt het hormoon EPO afgegeven door het nier
weefsel?

 Zuurstoftekort = cyanose




 Macroscopische anatomie
o Met blote oog waarneembaar (inwendig/uitwendig)
o Bestuderen van de vorm, oppervlakte kenmerken
o Regionale anatomie: bepaalde, afgebakende zone (bv. Bloedvaten)
o Systemische anatomie: meerdere orgaanstelsels = meerdere
organen
(Bv. Spijsverteringsstelsel binnen 1 stelsel OF spijsverteringsstelsel
in combinatie met zenuwstelsel en hormoonstelsel)

 Microscopische anatomie
o Niet met blote oog waarneembaar
o Zichtbaar via lichtmicroscoop: cytologie (=het wetenschappelijke
vakgebied dat zich bezighoudt met de studie van cellen), histologie
(=weefselleer)

FYSIOLOGIE

 Functioneren van de anatomische structuren
 De fysiologie van de mens is de studie van de functies van het menselijke
lichaam.
 Diverse niveaus:
o Cel fysiologie
 Hoe functioneert 1 cel?

, o Orgaan fysiologie
 Hoe functioneert een orgaan?
 Bv. Long: wanneer start de inspiratie (pH
veranderingen, …), actief proces
 Iets zet de long in actie!! Wat? Hoe? Wanneer? Sneller?
Trager?

o Orgaanstelsels
 Samenwerking tussen stelsels
 Na middageten voel ik me loom omdat de
spijsvertering start
 Hoe breekt ons lichaam KH (= koolhydraten) , ET
(=eiwitten) en VT (= vetten) af tot vormen die
opgenomen worden in de bloedbaan?
 Pathofysiologie
o Wanneer het fout gaat
 Bv. Verstopte kransslagaders




1.3 Verschillende organisatieniveaus


DOELSTELLINGEN
• De student:
- Formuleert een exacte definitie van de volgende begrippen en kan deze
verduidelijken aan de hand van een tekening:
 Intracellulair,
 Extracellulair,
 Intravasaal,
 Kern,
 Celwand, plasmamembraan
 Interstitieel vocht
- Benoemt en definieert de verschillende organisatieniveaus