ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: BOUWSTENEN VOOR EEN
LEVENSLOOP
1.1 EERSTE STEENLEGGING : STARTDEFINITIE VAN
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Definitie
Ontwikkelingspsychologie omvat de zelfstudie van de evolutie van het normale
functioneren/gedrag v/h individu, doorheen het leven.
Evolutie van het gedrag
Biologische achtergrond
Cognitieve achtergronden
Affectieve & sociale achtergronden
1.2 NIET KENNEN
1.3 HOEKSTENEN : BASISBEGRIPPEN EN -INZICHTEN IN DE
PSYCHOLOGIE
1.3.1 DIFFERENTIATIE, INTERGRATIE EN ORGANISATIE
Ontwikkeling is…
Differentiatie
‘Verfijningsproces’ van capaciteiten zoals verfijning van motorische
vaardigheden.
Integratieproces
Verschillende domeinen van functioneren op elkaar gaan richten. Ze werken
samen om de mogelijkheden van het individu te laten toenemen. (BV. Het
kijken, grijpen en bewegen van het kindje)
Gedragsorganisatie wordt door deze processen op hoger niveau getild!
Maar ook …
Omgekeerde processen
Het gedrag kan ook minder differentiatie vertonen en een evolutie mogelijk is in
de onderlinge samenwerking van ontwikkelingsdomeinen (BV. verminderde
fantasie bij volwassen)
1.3.2 NATURE VS NURTURE
Centrale vraag!
, Wordt het ontwikkelingsverloop eerder vanuit aard, eigenheid, natuur van het
individu = NATURE ?
Of
Vanuit de ‘voeding’ van de omgeving aan het individu = NURTURE (aangeleerd)
?
1.3.3 CONTINUE VS DISCONTINUE KIJK OP ONTWIKKELING
Continue
De ontwikkeling verloopt in een opbouwende lijn : verschijnende
gedragsmogelijkheden komen voort vanuit andere bestaande mogelijkheden en
bouwen op elkaar verder
Ze vloeien ‘organisch’ op elkaar voort (ze zijn al aanwezig, maar daarom niet
meteen opgemerkt).
Discontinue
Hier gaan men de ontwikkeling denken in verschillende ontwikkelingsfasen of -
stadia.
Opgedeeld volgens leeftijd en iedereen ontwikkeld in een verschillende tred,
dus geen sprake van een gebundelde, plotse overstap naar de volgende fase.
1.4 DE DRAGENDE MUREN: ENKELE FUNDAMENTELE
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGISCHE THEORIEËN
1.4.1 DE BREDE PERSPECTIEVEN BINNEN DE
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Psychoanalytisch: psychodynamisch perspectief
= Speelt zich af binnen het individu : psychisch functioneren, driftmatige
krachten, onbewuste conflicten
= Vooral binnen de jonge kinderjaren vormend voor de psychische ontwikkeling
Behavioristisch/ Gedragspyschologisch perspectief
= richt zich op het observeerbare gedrag & hoe dit gedrag gevormd wordt door
de externe prikkels vanuit omg.
Ontwikkeling = aaneenschakeling van leerprocessen (Klassieke & Operante
conditionering & sociaal leren).
Cognitief perspectief
= wijze waarop mensen informatie verwerken & de wereld (leren) kennen en
begrijpen.
= voorstellingen/ representaties die mensen opbouwen over uiteenlopende
facetten (zichzelf, anderen, aspecten werkelijkheid, verleden-heden-toekomst,
… ) alles omtrent denken.
Evolutionair perspectief
= Biologische invalshoek ‘wijze’ waarop gedragspatronen &
persoonlijkheidseigenschappen beïnvloed & gevormd zijn/worden vnt het door de
generaties heen doorgegeven erfelijk materiaal.
HOOFDSTUK 1: BOUWSTENEN VOOR EEN
LEVENSLOOP
1.1 EERSTE STEENLEGGING : STARTDEFINITIE VAN
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Definitie
Ontwikkelingspsychologie omvat de zelfstudie van de evolutie van het normale
functioneren/gedrag v/h individu, doorheen het leven.
Evolutie van het gedrag
Biologische achtergrond
Cognitieve achtergronden
Affectieve & sociale achtergronden
1.2 NIET KENNEN
1.3 HOEKSTENEN : BASISBEGRIPPEN EN -INZICHTEN IN DE
PSYCHOLOGIE
1.3.1 DIFFERENTIATIE, INTERGRATIE EN ORGANISATIE
Ontwikkeling is…
Differentiatie
‘Verfijningsproces’ van capaciteiten zoals verfijning van motorische
vaardigheden.
Integratieproces
Verschillende domeinen van functioneren op elkaar gaan richten. Ze werken
samen om de mogelijkheden van het individu te laten toenemen. (BV. Het
kijken, grijpen en bewegen van het kindje)
Gedragsorganisatie wordt door deze processen op hoger niveau getild!
Maar ook …
Omgekeerde processen
Het gedrag kan ook minder differentiatie vertonen en een evolutie mogelijk is in
de onderlinge samenwerking van ontwikkelingsdomeinen (BV. verminderde
fantasie bij volwassen)
1.3.2 NATURE VS NURTURE
Centrale vraag!
, Wordt het ontwikkelingsverloop eerder vanuit aard, eigenheid, natuur van het
individu = NATURE ?
Of
Vanuit de ‘voeding’ van de omgeving aan het individu = NURTURE (aangeleerd)
?
1.3.3 CONTINUE VS DISCONTINUE KIJK OP ONTWIKKELING
Continue
De ontwikkeling verloopt in een opbouwende lijn : verschijnende
gedragsmogelijkheden komen voort vanuit andere bestaande mogelijkheden en
bouwen op elkaar verder
Ze vloeien ‘organisch’ op elkaar voort (ze zijn al aanwezig, maar daarom niet
meteen opgemerkt).
Discontinue
Hier gaan men de ontwikkeling denken in verschillende ontwikkelingsfasen of -
stadia.
Opgedeeld volgens leeftijd en iedereen ontwikkeld in een verschillende tred,
dus geen sprake van een gebundelde, plotse overstap naar de volgende fase.
1.4 DE DRAGENDE MUREN: ENKELE FUNDAMENTELE
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGISCHE THEORIEËN
1.4.1 DE BREDE PERSPECTIEVEN BINNEN DE
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Psychoanalytisch: psychodynamisch perspectief
= Speelt zich af binnen het individu : psychisch functioneren, driftmatige
krachten, onbewuste conflicten
= Vooral binnen de jonge kinderjaren vormend voor de psychische ontwikkeling
Behavioristisch/ Gedragspyschologisch perspectief
= richt zich op het observeerbare gedrag & hoe dit gedrag gevormd wordt door
de externe prikkels vanuit omg.
Ontwikkeling = aaneenschakeling van leerprocessen (Klassieke & Operante
conditionering & sociaal leren).
Cognitief perspectief
= wijze waarop mensen informatie verwerken & de wereld (leren) kennen en
begrijpen.
= voorstellingen/ representaties die mensen opbouwen over uiteenlopende
facetten (zichzelf, anderen, aspecten werkelijkheid, verleden-heden-toekomst,
… ) alles omtrent denken.
Evolutionair perspectief
= Biologische invalshoek ‘wijze’ waarop gedragspatronen &
persoonlijkheidseigenschappen beïnvloed & gevormd zijn/worden vnt het door de
generaties heen doorgegeven erfelijk materiaal.
