RELATIONELE ETHIEK IN
SOCIAAL – AGOGISCH WERK
HOOFDSTUK 1 : WAT IS RELATIONELE ETHIEK?
1 HEBBEN WE EEN PROBLEEM?
SOCIAAL AGOGISCH WERKER / SOCIAAL – AGOGISHE PRAKTIJK
= GECONFRONTEERD COMPLEXE SITUATIES (VERSLAVINGSPROBLEMATIEK,
ARMOEDE, FAMILIAAL GEWELD …)
= DEZE MOEILIJKHEDEN STAAN NOOIT OP-ZICH(ZELF)
= NOOIT 1DUIDIG
= ALTIJD WERKEN MET NETWERK (KLUWEN) VAN MOEILIJKHEDEN , KANSEN ,
WEERSTANDEN, …
= LEREN VAN METHODIEKEN , MODELLEN EN PRAKTIJKEN (BV. CLIËNTGERICHT
WERKEN, CONTEXTUEEL WERKEN, …)
METHODE
= PROBEERT HOUVAST BIEDEN OM MET COMPLEXE PROBLEMATIEKEN OM TE
GAAN
DOEL VAK RELATIONELE ETHIEK
= ZOEKEN OF ETHIEK ONS METHODISCH SOCIAAL – AGOGICH KUNNEN
HANDELEN KAN FUNDEREN & VRAAG NAAR DEZE ETHIEK IS ONMIDDELLIJK EEN
FILOSOFISCHE VRAAG
FILOSOFISCHE VRAAG
= RAAKT ONS MENS- & WERELDBEELD
= HOE KIJKEN WE NAAR DE WERELD? HOE KIJKEN WE NAAR DE MENS?
IN DE SECTOR
= SNEL GEZEGD DAT WE “OBJECTIEF” MOETEN ZIJN
= ZOALS EEN GARAGIST EEN AUTO HERSTELT, ZO HERSTELT EEN
SOCIAAL-AGOGISCH WERKER EEN SOCIAAL-AGOGISCH PROBLEEM
OF IS MENS MEER DAN EEN OBJECT? WAT INDIEN DAT MENS OOK EEN
SUBJECTIEF & DUS GEVOELIG BETEKENIS-GEVEND WEZEN IS?
TERM ‘BETEKENIS-‘GEVEND’
1
,= WANN MENS BETEKENIS GEEFT , WAT BETEKENT DIT VOOR HET SOCIAAL-
AGOGISCH WERK?
= DAN STOTEN WE MISS OP ‘HET SPIRITUELE’ IN ONS WERK (IN VRAAG STELLEN:
WAT ALS MENSEN MEER ZIJN DAN EEN OBJECT, MET WELKE SPIRIT STAAN WE
DAN IN ONS SOCIAAL AGOGISCH WERK?)
= WAT GEEFT ER ZIN IN ONS WERK? WAAROM DOEN WE EIGENLIJK DIT
NIE EENVOUDIG WERK?
DIT ZIJN OOK FILOSOFISCHE/ ETHISCHE VRAGEN
CLIËNTEN
= HEBBEN ZELF BETEKENIS AAN HUN LEVEN EN ALS SOCIAAL-AGOGISCH
WERKER HIER OOK REKENING MEEHOUDEN
= WERK HOUDT MEER IN DAN DOSSIERS & AVINKLIJSTJES AAN TE VULLEN
= JE KOMT TERECHT OP DOMEIN DAT HEEL MENSELIJK IS , NIET ZINVOL OM
LOUTER METHODISCH OF ETHISCH TE GAAN WERKEN
ETHIEK : ALS FILOSOFISCHE DISCIPLINE
= VRAAG NAAR FUNDAMENT SOCIAAL-AGOGISCHE PRAKTIJK
= NIET ONMIDDELIJKE OP VRAGEN ANTWOORD BIEDT
FILOSOFIE VAN DE RELATIE
= WERKELIJKHEID ALS 1 EN AL WISSELWERKING
= NOOIT 1 PUNT (GOD, BIG BANG, ..) DIE ALLES VERKLAART & TOTALE HOUVAST
BIEDT
TWIJFEL
= ONDERDEEL SOCIAAL – AGOGISCH WERK
= NOOIT TOTALE ZEKERHEID : SOCIAAL AGOGISCH HANDELEN NOOIT TTL IN
HANDEN
= HET GEBEURT DUS OOK IN EEN WISSELWERKING HET SOCIAAL-AGOGISH
HANDELEN
DIALOOG TUSSEN CLIËNT & SOCIAAL-AGOGISCH WERKER
GEEN VAN BEIDE STUURT DE RELATIE TOTAAL
MENSEN
= ZOEKEN EEUWENLANG NAAR ANTW. PRAKTISCHE VRAGEN
GESCHIEDENIS VAN ETHIEK
= MENSEN SOMS ZOEKEN OM HUN HANDELEN FUNDEREN IN EEN GOD
ETHIEK NU
2
, = FUNDEERT HET MEER IN ‘HET INDIVIDU’ + VERBONDEN PERSOONLIJKE
VERBONDENHEID
NAZI – DUITSLAND
= HET FUNDAMENT ‘HET RAS’
ECOLOGISCH MODEL : BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
= SLUIT AAN OP RELATIONEEL MENS-MAATSCHAPPIJBEELD
= ANDERE NAAM ‘BIO-PSYCHO-SOCIO-RELATIONEEL MENSBEELD
= LANS BREKEN VOOR RELATIONELE ETHIEK ONS HANDELEN FUNDEERT IN
BEGRIP ‘RELATIE’
KENMERK VAN EEN RELATIONELE ETHIEK
= ONS HANDELEN NIET FUNDEERT IN 1 OF ANDER ABSTRACT, BOVENNATUURLIJK
OF TRANSCEDENT BEGRIP
= PROBEERT HEEL CONCREET OM TE GAAN MET HET NETWERK VAN RELATIES OF
FACTOREN DIE HET LEVEN VAN CLIËNT UITMAKEN
BIJ ELK SOCIAAL-AGOGISCH PROBLEEM
= VEEL VERSCHILLENDE DYNAMIEKEN, LAGEN OF FACTOREN
VOORBEELD GEZIN IN ARMOEDE
= CONCREET NETWERK VAN RELATIES : BUURT, OUDERS, GROOTOUDERS,
ZORGBEDRIJF / OCMW BIOLOGISCHE FACTOREN : ZOALS FYSIEKE GEZONDHEID
EN OOK PSYCHISCHE ZIJN INVLOED HEEFT
ALS SOCIAAL AGOGISCH WERKER
= WERK JE IN MET DIT NETWERK
= IN DIT NETWERK VAN RELATIES OP ZOEK NAAR DE GOEDE PRAKTIJK
VOORBEELD MET BETREKKING TOT FIXATIE
= AANLEIDING DOOR ONGEPAST POLITIEOPTREDEN OVERLEDEN IN CEL EN EVEN
LATER OOK NOG IEMAND ANDERS
= ZULKE SIT. CONFRONTEREN ONS IN MET DE NOOD AAN EEN ETHISCH
ANTWOORD MET BETREKKING TOT FIXATIE
= HOE GEVEN WE AAN EEN DERGELIJKE OPTREDEN BETEKENIS?
VOORBEELD IN BOEK OVER LEVENSEINDVRAGEN (EUTHANASIE) EN NOG 1
VAN SAMENLEVINGSVERBANDEN (SEKSULITEIT)
JAREN ‘70
= SAMENLEVING EEN DERGELIJKE VRAGEN & EENVOUDIG ANTWOORD
= CULTUUR DOMINANT KATHOLIEK
= FUNDAMENT ALS SOCIAAL-AGOGISCH WERKER : BIJBEL WAARIN GODS
OPENBARIG NEERGESCHREVEN
3
SOCIAAL – AGOGISCH WERK
HOOFDSTUK 1 : WAT IS RELATIONELE ETHIEK?
1 HEBBEN WE EEN PROBLEEM?
SOCIAAL AGOGISCH WERKER / SOCIAAL – AGOGISHE PRAKTIJK
= GECONFRONTEERD COMPLEXE SITUATIES (VERSLAVINGSPROBLEMATIEK,
ARMOEDE, FAMILIAAL GEWELD …)
= DEZE MOEILIJKHEDEN STAAN NOOIT OP-ZICH(ZELF)
= NOOIT 1DUIDIG
= ALTIJD WERKEN MET NETWERK (KLUWEN) VAN MOEILIJKHEDEN , KANSEN ,
WEERSTANDEN, …
= LEREN VAN METHODIEKEN , MODELLEN EN PRAKTIJKEN (BV. CLIËNTGERICHT
WERKEN, CONTEXTUEEL WERKEN, …)
METHODE
= PROBEERT HOUVAST BIEDEN OM MET COMPLEXE PROBLEMATIEKEN OM TE
GAAN
DOEL VAK RELATIONELE ETHIEK
= ZOEKEN OF ETHIEK ONS METHODISCH SOCIAAL – AGOGICH KUNNEN
HANDELEN KAN FUNDEREN & VRAAG NAAR DEZE ETHIEK IS ONMIDDELLIJK EEN
FILOSOFISCHE VRAAG
FILOSOFISCHE VRAAG
= RAAKT ONS MENS- & WERELDBEELD
= HOE KIJKEN WE NAAR DE WERELD? HOE KIJKEN WE NAAR DE MENS?
IN DE SECTOR
= SNEL GEZEGD DAT WE “OBJECTIEF” MOETEN ZIJN
= ZOALS EEN GARAGIST EEN AUTO HERSTELT, ZO HERSTELT EEN
SOCIAAL-AGOGISCH WERKER EEN SOCIAAL-AGOGISCH PROBLEEM
OF IS MENS MEER DAN EEN OBJECT? WAT INDIEN DAT MENS OOK EEN
SUBJECTIEF & DUS GEVOELIG BETEKENIS-GEVEND WEZEN IS?
TERM ‘BETEKENIS-‘GEVEND’
1
,= WANN MENS BETEKENIS GEEFT , WAT BETEKENT DIT VOOR HET SOCIAAL-
AGOGISCH WERK?
= DAN STOTEN WE MISS OP ‘HET SPIRITUELE’ IN ONS WERK (IN VRAAG STELLEN:
WAT ALS MENSEN MEER ZIJN DAN EEN OBJECT, MET WELKE SPIRIT STAAN WE
DAN IN ONS SOCIAAL AGOGISCH WERK?)
= WAT GEEFT ER ZIN IN ONS WERK? WAAROM DOEN WE EIGENLIJK DIT
NIE EENVOUDIG WERK?
DIT ZIJN OOK FILOSOFISCHE/ ETHISCHE VRAGEN
CLIËNTEN
= HEBBEN ZELF BETEKENIS AAN HUN LEVEN EN ALS SOCIAAL-AGOGISCH
WERKER HIER OOK REKENING MEEHOUDEN
= WERK HOUDT MEER IN DAN DOSSIERS & AVINKLIJSTJES AAN TE VULLEN
= JE KOMT TERECHT OP DOMEIN DAT HEEL MENSELIJK IS , NIET ZINVOL OM
LOUTER METHODISCH OF ETHISCH TE GAAN WERKEN
ETHIEK : ALS FILOSOFISCHE DISCIPLINE
= VRAAG NAAR FUNDAMENT SOCIAAL-AGOGISCHE PRAKTIJK
= NIET ONMIDDELIJKE OP VRAGEN ANTWOORD BIEDT
FILOSOFIE VAN DE RELATIE
= WERKELIJKHEID ALS 1 EN AL WISSELWERKING
= NOOIT 1 PUNT (GOD, BIG BANG, ..) DIE ALLES VERKLAART & TOTALE HOUVAST
BIEDT
TWIJFEL
= ONDERDEEL SOCIAAL – AGOGISCH WERK
= NOOIT TOTALE ZEKERHEID : SOCIAAL AGOGISCH HANDELEN NOOIT TTL IN
HANDEN
= HET GEBEURT DUS OOK IN EEN WISSELWERKING HET SOCIAAL-AGOGISH
HANDELEN
DIALOOG TUSSEN CLIËNT & SOCIAAL-AGOGISCH WERKER
GEEN VAN BEIDE STUURT DE RELATIE TOTAAL
MENSEN
= ZOEKEN EEUWENLANG NAAR ANTW. PRAKTISCHE VRAGEN
GESCHIEDENIS VAN ETHIEK
= MENSEN SOMS ZOEKEN OM HUN HANDELEN FUNDEREN IN EEN GOD
ETHIEK NU
2
, = FUNDEERT HET MEER IN ‘HET INDIVIDU’ + VERBONDEN PERSOONLIJKE
VERBONDENHEID
NAZI – DUITSLAND
= HET FUNDAMENT ‘HET RAS’
ECOLOGISCH MODEL : BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
= SLUIT AAN OP RELATIONEEL MENS-MAATSCHAPPIJBEELD
= ANDERE NAAM ‘BIO-PSYCHO-SOCIO-RELATIONEEL MENSBEELD
= LANS BREKEN VOOR RELATIONELE ETHIEK ONS HANDELEN FUNDEERT IN
BEGRIP ‘RELATIE’
KENMERK VAN EEN RELATIONELE ETHIEK
= ONS HANDELEN NIET FUNDEERT IN 1 OF ANDER ABSTRACT, BOVENNATUURLIJK
OF TRANSCEDENT BEGRIP
= PROBEERT HEEL CONCREET OM TE GAAN MET HET NETWERK VAN RELATIES OF
FACTOREN DIE HET LEVEN VAN CLIËNT UITMAKEN
BIJ ELK SOCIAAL-AGOGISCH PROBLEEM
= VEEL VERSCHILLENDE DYNAMIEKEN, LAGEN OF FACTOREN
VOORBEELD GEZIN IN ARMOEDE
= CONCREET NETWERK VAN RELATIES : BUURT, OUDERS, GROOTOUDERS,
ZORGBEDRIJF / OCMW BIOLOGISCHE FACTOREN : ZOALS FYSIEKE GEZONDHEID
EN OOK PSYCHISCHE ZIJN INVLOED HEEFT
ALS SOCIAAL AGOGISCH WERKER
= WERK JE IN MET DIT NETWERK
= IN DIT NETWERK VAN RELATIES OP ZOEK NAAR DE GOEDE PRAKTIJK
VOORBEELD MET BETREKKING TOT FIXATIE
= AANLEIDING DOOR ONGEPAST POLITIEOPTREDEN OVERLEDEN IN CEL EN EVEN
LATER OOK NOG IEMAND ANDERS
= ZULKE SIT. CONFRONTEREN ONS IN MET DE NOOD AAN EEN ETHISCH
ANTWOORD MET BETREKKING TOT FIXATIE
= HOE GEVEN WE AAN EEN DERGELIJKE OPTREDEN BETEKENIS?
VOORBEELD IN BOEK OVER LEVENSEINDVRAGEN (EUTHANASIE) EN NOG 1
VAN SAMENLEVINGSVERBANDEN (SEKSULITEIT)
JAREN ‘70
= SAMENLEVING EEN DERGELIJKE VRAGEN & EENVOUDIG ANTWOORD
= CULTUUR DOMINANT KATHOLIEK
= FUNDAMENT ALS SOCIAAL-AGOGISCH WERKER : BIJBEL WAARIN GODS
OPENBARIG NEERGESCHREVEN
3
