Onderzoeksmethoden en -technieken III
Chapter 1: What is qualitative research in psychology and was it really hidden?
Chapter 2: How qualitative methods developed in psychology: the qualitative
evolution
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme: natuurwetensch benadering; zoektocht nr universele wetten
➔ Fysica, chemie: experiment, universalisme, meten, reductionisme
➔ Statistische invloeden
➔ Ter vergelijking: sociologie (1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek)
➔ Ter vergelijking biologie: observatie
2. Expansie door:
➔ Klinische psychologie
➔ Educatie, forensische, marketing,…
3. Tekort aan kritische massa ih verleden Toename kwalitatief onderz id
➔ Meer massa → meer kansen op kritiek psychologie!!
4. Psychologie enkel aan universiteiten: opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context
Breuklijnen tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
- Kwantitatief: objectief, hard, mechanisch, nomothetisch (groepsconclusies), analytisch
(diepgaand kwantitatief), operationeel (doel duidelijk)
- Kwalitatief: subjectief, soft, rationeel, teleologisch (rede, waarom,…) idiografisch (op indiv
gericht), synoptisch (breed)
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
Visie op wetenschap (Woolgar, 1996)
- Conceptualisering wetenschap vanuit psychologie:
➔ Objecten id nat omgev z objectief en reëel en bestaan onafhk v mensen
➔ Wetensch kennis w bep door actueke karakteristieken vd fysische wereld
➔ Wetenschap: toolbox v methodes en procedures
➔ Wetenschap: individuele en mentale/cognitieve activiteit
- Wetenschap als sociaal construct:
➔ Mensen kunnen echte wereld nooit direct observeren
➔ Mensen krijgen wereldbeeld dat w opgelegd door wetensch
➔ Mensen vertonen weinig consensus over methodes en procedures
➔ Mensen handelen collectief en sociaal
Visie op kwalitatief onderzoek
- Povee & Roberts (2014):
➔ Interview bij studenten en staf departement psychologie (Australië)
➔ Thematische analyse interviews
➔ Overkoepelende conclusie:
• Methodologie moet gekozen w obv onderzoeksvraag
• Kwantitatief, kwalitatief en mixed method methodologie hebben elk hun waarde en
moeten aldus geapprecieerd w
➔ Andere themata:
• Onvoldoende bekendheid en vertrouwdheid met kwalitatief onderz
• Tijdsintensieve vorm v onderzoek
• Publicatiebias
• Praktijk psycholoog (interpers relas en communicatie): match met kwalitatief onderz
1
, • Lived experiences capteren is sterk punt
• Empowerment vd onderzochte reduceert statuut onderzoeker
• Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier v lesgeven)
• Subjectiviteit kwalitatief onderzoek VS objectiviteit kwantitatief onderzoek
• Waarde en generaliseerbaarheid v kwalitatief onderzoek
• Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker (praten met mensen/geen stat kennis)
Definiëren van wat kwalitatief onderzoek is
Kwalitatief onderzoek definiëren is moeilijk
- Dataverzamelingsmethodes: is niet kwalitatief onderzoek an sich
➔ Doelstellingen # onderzoeker versch obv epistemologie
➔ Focus verschilt afhk vd doelstellingen: conversatie of inhoudelijke analyse bij gesprek
- Type data:
➔ Ontbreken v harde cijfers, statistieken
➔ Loskomen v tirannie v statistiek
Karakteristieken van kwalitatief onderzoek
- Concern with richness of description in the data: dataverzamelingsmethodes
➔ ‘allesomvattend’, niet reductionistisch
- Concern with capturing the individual’s perspective
- Rejection of positivism: Auguste Comte
➔ Als positivist geschetst: “observeerbare feiten spelen belangr rol in kennisaccumulatie”
• Feiten?: kwalitatief en kwantitatief
➔ Medestander kwalitatief onderzoek:”…abstaining from introducing considerations of
quantities and mathematical laws, which is beyond our power to apply”
• Idem als kritiek v kwalitatieve onderzoekers op kwantitatief onderz
• Kwantificeren in fysica en chemie → ja (andere disciplines???)
- Adherence to the postmodern sensibility:
➔ Reseracher and researched relatively close: dichtbij het individu
➔ Qualitative researchers tend to se themselves as insiders to what is being studied:
geëngageerd, betrokken op individu
➔ Idiographic – studies the individual as an individual: aandacht vr indiivdu & vr welzijn vh
indiv (bv geweld tav vrouwen)
- Examination of gthe constraints of everyday life
- Reality constructed by the individual:
➔ Realiteit is geen statisch gegeven
➔ Realiteit is sociale constructie
- About emerging theory and concept snot about hypothesis testing:
➔ Kwantitatief onderzoek: confirmeren theorie
➔ Kwalitatief onderzoek: ontdekken theorie en concepten
Ontluiken van kwalitatief onderzoek id psychologie
- Meer en meer interesse vr kwalitatief onderz in psychologie (Smith)
- Josselson, 2014: paradigmashift
➔ Paradigmashift: radicale verandering: new way of thinking replacing old thinking
➔ Co-existentie v beide benaderingen
• Rea patiënten op pijnstimuli in labo adhv sensoren
• Ervaringen v patiënten met chronische pijn (interview, dagboek,…)
2
, ➔ Mixed-method benadering
“Sporen van kwalitatief onderzoek”
- James & Wundt (1870):
➔ Sommige fenomenen kunnen in labo onderzocht w, andere niet
• Kwantitatief VS kwalitatief
• Om nieuw fenomeen ten volle te begrijpen heb je kwantitatief en kwalitatief onderz
nodig en samenwerking tss beiden
- Introspectie (Wundt,1879):
1. Exploratie gevoelens, observaties, interpretaties, ideeën
2. Resultaten onderzoek relateren aan (1)
➔ Trained observations labo
• Controle, repliceerbaarheid, onpartijdigheid; aandacht vr de studie; uitsluiten
externe invloeden
• → Fenomenen kunnen bestudeerd en gemeten w
- Logisch positivisme:
➔ Observatie en logisch redeneren in zoektocht nr universele wetten
➔ Verificatie v hypotheses
➔ Citaat passmore: “…philosophy is not abt ‘the world’ but abt the language through which
men speak abt the world…”
- Echter:
➔ Logisch positivisme → behaviorisme: geen sporen kwalitatief onderzoek
• Chomsky: marktgedachte: controle over gedrag
➔ Mainstream psychologie: kwantitatief
• Vermijden v kwalitatieve aanpak
• Breuklijnen: objectieve VS subjectieve wetenschap, harde VS zachte wetenschap
- Case studie: participant observation & ethnography
➔ Onderdompeling onderzoeker op terrein en vr langere periode
3
, ➔ Ook hier kwantitatieve invloeden
- Social psychology (Jahoda): focust op probl in soc realiteit
➔ Soc gebeurtenissen en menslk gedr vinden plaats binnen context
➔ Focust niet op bewijsvoering
- Participant observation (Festinger): ‘profeet vd planeet Clarion’
- Constructionisme: mentale modellen om wereld te begrijpen
- Grounded theory: Glaser & Strauss
- Phenomenology
Kwantitatief imperatief
Kwantitatief imperatief als basis
- Brower 1949:
➔ Kwalitatief onderzoek is antithesis v kwantitatief onderzoek
➔ Kwantitatief onderzoek is dominant uit noodzaak/als logisch gevolg:
• Tijdperk v technologische ontw en ontdekkingen in natwet
• Loskomen vh fenomeen (natwet) kan in psycholog enkel door artificiële oplossingen
• Introspectie bij natwet niet nodig als correct geobserv w
• Grondhouding gebaseerd op natwet benadering + kwantificeren
➔ Wetenschappelijk onderzoek ve fenomeen betekent ‘meten’
• Pythagoras: ‘wiskunde is basis v alles’
• Fechner: wiskundige rela tss mentale en fysieke wereld (wet: sensatie is evenredig
met logaritme vd prikkel)
- Conclusie: dus methodes die niet ‘meten’, z niet/pre-wetenschappelijk
Statistische ontwikkelingen als gids
- Robuust onderbouwen van onderzoek: hypothesetesten, factoranalyse, significantietesten,
correlaties, experimentele design (Fisher), introductie v ‘variabele’ (onafhk & afhk, stim &
resp, oorzaak & gevolg)
Chapter 3: Qualitative interviewing
Interviews
- Principe: topic(s) → V & A
Kwalitatief interview
- Moet voldoen aan wetensch eisen, moet rek houden met ethische grondbeginselen, moet
theorie genereren
Wanneer gebruik je kwalitatieve interviews?
- Overtuigt v kwalitatief interview: nut/noodzaak/…
- Ikv beantw vd onderzoeksvraag:
➔ Duur en tijdsintensief proces
➔ Geen grote sample of statistisch materiaal nodig
- Individuele standpunten/versch perspectieven
- Noodzaak aan flexibiliteit
- Ter exploratie ve fenomeen
Structuur
Gestructureerd interview
- Kwantitatieve benadering: in conflict met begrijpen in kwalitatief onderz
- Telefonisch, op straat
- Thema bepaald of deze methode gebr w
- Scenario, MC, quota sampling, snel
- Problemen: interviewer kan geen toelichting geven, geïnterviewde kan niet nuanceren
4
Chapter 1: What is qualitative research in psychology and was it really hidden?
Chapter 2: How qualitative methods developed in psychology: the qualitative
evolution
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme: natuurwetensch benadering; zoektocht nr universele wetten
➔ Fysica, chemie: experiment, universalisme, meten, reductionisme
➔ Statistische invloeden
➔ Ter vergelijking: sociologie (1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek)
➔ Ter vergelijking biologie: observatie
2. Expansie door:
➔ Klinische psychologie
➔ Educatie, forensische, marketing,…
3. Tekort aan kritische massa ih verleden Toename kwalitatief onderz id
➔ Meer massa → meer kansen op kritiek psychologie!!
4. Psychologie enkel aan universiteiten: opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context
Breuklijnen tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
- Kwantitatief: objectief, hard, mechanisch, nomothetisch (groepsconclusies), analytisch
(diepgaand kwantitatief), operationeel (doel duidelijk)
- Kwalitatief: subjectief, soft, rationeel, teleologisch (rede, waarom,…) idiografisch (op indiv
gericht), synoptisch (breed)
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
Visie op wetenschap (Woolgar, 1996)
- Conceptualisering wetenschap vanuit psychologie:
➔ Objecten id nat omgev z objectief en reëel en bestaan onafhk v mensen
➔ Wetensch kennis w bep door actueke karakteristieken vd fysische wereld
➔ Wetenschap: toolbox v methodes en procedures
➔ Wetenschap: individuele en mentale/cognitieve activiteit
- Wetenschap als sociaal construct:
➔ Mensen kunnen echte wereld nooit direct observeren
➔ Mensen krijgen wereldbeeld dat w opgelegd door wetensch
➔ Mensen vertonen weinig consensus over methodes en procedures
➔ Mensen handelen collectief en sociaal
Visie op kwalitatief onderzoek
- Povee & Roberts (2014):
➔ Interview bij studenten en staf departement psychologie (Australië)
➔ Thematische analyse interviews
➔ Overkoepelende conclusie:
• Methodologie moet gekozen w obv onderzoeksvraag
• Kwantitatief, kwalitatief en mixed method methodologie hebben elk hun waarde en
moeten aldus geapprecieerd w
➔ Andere themata:
• Onvoldoende bekendheid en vertrouwdheid met kwalitatief onderz
• Tijdsintensieve vorm v onderzoek
• Publicatiebias
• Praktijk psycholoog (interpers relas en communicatie): match met kwalitatief onderz
1
, • Lived experiences capteren is sterk punt
• Empowerment vd onderzochte reduceert statuut onderzoeker
• Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier v lesgeven)
• Subjectiviteit kwalitatief onderzoek VS objectiviteit kwantitatief onderzoek
• Waarde en generaliseerbaarheid v kwalitatief onderzoek
• Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker (praten met mensen/geen stat kennis)
Definiëren van wat kwalitatief onderzoek is
Kwalitatief onderzoek definiëren is moeilijk
- Dataverzamelingsmethodes: is niet kwalitatief onderzoek an sich
➔ Doelstellingen # onderzoeker versch obv epistemologie
➔ Focus verschilt afhk vd doelstellingen: conversatie of inhoudelijke analyse bij gesprek
- Type data:
➔ Ontbreken v harde cijfers, statistieken
➔ Loskomen v tirannie v statistiek
Karakteristieken van kwalitatief onderzoek
- Concern with richness of description in the data: dataverzamelingsmethodes
➔ ‘allesomvattend’, niet reductionistisch
- Concern with capturing the individual’s perspective
- Rejection of positivism: Auguste Comte
➔ Als positivist geschetst: “observeerbare feiten spelen belangr rol in kennisaccumulatie”
• Feiten?: kwalitatief en kwantitatief
➔ Medestander kwalitatief onderzoek:”…abstaining from introducing considerations of
quantities and mathematical laws, which is beyond our power to apply”
• Idem als kritiek v kwalitatieve onderzoekers op kwantitatief onderz
• Kwantificeren in fysica en chemie → ja (andere disciplines???)
- Adherence to the postmodern sensibility:
➔ Reseracher and researched relatively close: dichtbij het individu
➔ Qualitative researchers tend to se themselves as insiders to what is being studied:
geëngageerd, betrokken op individu
➔ Idiographic – studies the individual as an individual: aandacht vr indiivdu & vr welzijn vh
indiv (bv geweld tav vrouwen)
- Examination of gthe constraints of everyday life
- Reality constructed by the individual:
➔ Realiteit is geen statisch gegeven
➔ Realiteit is sociale constructie
- About emerging theory and concept snot about hypothesis testing:
➔ Kwantitatief onderzoek: confirmeren theorie
➔ Kwalitatief onderzoek: ontdekken theorie en concepten
Ontluiken van kwalitatief onderzoek id psychologie
- Meer en meer interesse vr kwalitatief onderz in psychologie (Smith)
- Josselson, 2014: paradigmashift
➔ Paradigmashift: radicale verandering: new way of thinking replacing old thinking
➔ Co-existentie v beide benaderingen
• Rea patiënten op pijnstimuli in labo adhv sensoren
• Ervaringen v patiënten met chronische pijn (interview, dagboek,…)
2
, ➔ Mixed-method benadering
“Sporen van kwalitatief onderzoek”
- James & Wundt (1870):
➔ Sommige fenomenen kunnen in labo onderzocht w, andere niet
• Kwantitatief VS kwalitatief
• Om nieuw fenomeen ten volle te begrijpen heb je kwantitatief en kwalitatief onderz
nodig en samenwerking tss beiden
- Introspectie (Wundt,1879):
1. Exploratie gevoelens, observaties, interpretaties, ideeën
2. Resultaten onderzoek relateren aan (1)
➔ Trained observations labo
• Controle, repliceerbaarheid, onpartijdigheid; aandacht vr de studie; uitsluiten
externe invloeden
• → Fenomenen kunnen bestudeerd en gemeten w
- Logisch positivisme:
➔ Observatie en logisch redeneren in zoektocht nr universele wetten
➔ Verificatie v hypotheses
➔ Citaat passmore: “…philosophy is not abt ‘the world’ but abt the language through which
men speak abt the world…”
- Echter:
➔ Logisch positivisme → behaviorisme: geen sporen kwalitatief onderzoek
• Chomsky: marktgedachte: controle over gedrag
➔ Mainstream psychologie: kwantitatief
• Vermijden v kwalitatieve aanpak
• Breuklijnen: objectieve VS subjectieve wetenschap, harde VS zachte wetenschap
- Case studie: participant observation & ethnography
➔ Onderdompeling onderzoeker op terrein en vr langere periode
3
, ➔ Ook hier kwantitatieve invloeden
- Social psychology (Jahoda): focust op probl in soc realiteit
➔ Soc gebeurtenissen en menslk gedr vinden plaats binnen context
➔ Focust niet op bewijsvoering
- Participant observation (Festinger): ‘profeet vd planeet Clarion’
- Constructionisme: mentale modellen om wereld te begrijpen
- Grounded theory: Glaser & Strauss
- Phenomenology
Kwantitatief imperatief
Kwantitatief imperatief als basis
- Brower 1949:
➔ Kwalitatief onderzoek is antithesis v kwantitatief onderzoek
➔ Kwantitatief onderzoek is dominant uit noodzaak/als logisch gevolg:
• Tijdperk v technologische ontw en ontdekkingen in natwet
• Loskomen vh fenomeen (natwet) kan in psycholog enkel door artificiële oplossingen
• Introspectie bij natwet niet nodig als correct geobserv w
• Grondhouding gebaseerd op natwet benadering + kwantificeren
➔ Wetenschappelijk onderzoek ve fenomeen betekent ‘meten’
• Pythagoras: ‘wiskunde is basis v alles’
• Fechner: wiskundige rela tss mentale en fysieke wereld (wet: sensatie is evenredig
met logaritme vd prikkel)
- Conclusie: dus methodes die niet ‘meten’, z niet/pre-wetenschappelijk
Statistische ontwikkelingen als gids
- Robuust onderbouwen van onderzoek: hypothesetesten, factoranalyse, significantietesten,
correlaties, experimentele design (Fisher), introductie v ‘variabele’ (onafhk & afhk, stim &
resp, oorzaak & gevolg)
Chapter 3: Qualitative interviewing
Interviews
- Principe: topic(s) → V & A
Kwalitatief interview
- Moet voldoen aan wetensch eisen, moet rek houden met ethische grondbeginselen, moet
theorie genereren
Wanneer gebruik je kwalitatieve interviews?
- Overtuigt v kwalitatief interview: nut/noodzaak/…
- Ikv beantw vd onderzoeksvraag:
➔ Duur en tijdsintensief proces
➔ Geen grote sample of statistisch materiaal nodig
- Individuele standpunten/versch perspectieven
- Noodzaak aan flexibiliteit
- Ter exploratie ve fenomeen
Structuur
Gestructureerd interview
- Kwantitatieve benadering: in conflict met begrijpen in kwalitatief onderz
- Telefonisch, op straat
- Thema bepaald of deze methode gebr w
- Scenario, MC, quota sampling, snel
- Problemen: interviewer kan geen toelichting geven, geïnterviewde kan niet nuanceren
4
