Olivia Galle
Deel 1: Inleiding en methodieken
1. Verhouding recht en sociaal werk
Inleiding:
➔ Juridisering = alles wordt in recht gezet, samenleving heeft veel regels, door
regelgeving gedragsverandering inbakken
➔ SWer moet niet op zelfde manier recht kennen als jurist maar moet combineren met
sociale
➔ Juridische normativiteit = alle juridische normen → komen niet altijd overeen met SW
waarden
Goede vragen stellen en goede antwoorden geven:
➔ Vragen:
◆ Wanneer mag staat ingrijpen in leven van mensen?
◆ Wat is taak en positie van SW?
◆ Juridische en ethische thema’s en/of dilemma’s?
➔ Antwoorden:
◆ Context van SWer
● Dienstverband, richtlijnen organisatie, mandaat
● Vb: ouderenmishandeling of behandeling
Driehoek Preston-Shoot:
Kennis, vaardigheden en waarden van
SWpraktijk:
➔ Technische en kritische kennis begeleid
en begrensd door individueel en
collectief georiënteerde juridische
bepalingen
➔ Kennis van het recht:
◆ Juridisch inhoudelijk en
procedureel juist handelen
◆ Kennis over bevoegdheden
◆ Kennis van mensenrechten en
grondrechten
◆ Wettelijke beginselen voor het nemen van beslissingen
➔ Gevoel van moraliteit:
◆ Recht is 1 vd mogelijkheden om ethisch professionele doeleinden te bereiken
◆ Wat is juist en misschien niet juridisch correct?
◆ Afwegen rechten en belangen
◆ Recht en waarden:
● Overeenstemming of op gespannen voet
➔ Structuren van sociale rechtvaardigheid:
◆ Structurele op rechten gebaseerde benadering
1
, Olivia Galle
◆ Sociale verandering via bevorderen van mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid
◆ Bewustzijn van sociale juridische, economische, politieke en culturele context
◆ Macht door aantal
Verantwoordelijkheid:
➔ = adequaat antwoord bieden aan noden en behoeften die zich voordoen binnen
raamwerk van recht en in overeenstemming met professionele waarden
◆ Recht: geheel van regels en bepalingen die voortvloeien uit wetten,
rechtspraak en rechtsleer maar niet alleen statelijk recht (ook gebruiken,
habitus…)
◆ Professionele waarden en normen:
● Reflectief
● Normatief
➔ Verticaal - horizontaal:
◆ Verticaal: verhouding tussen institutioneel raamwerk en SWer
◆ Horizontaal: verhouding tussen gebruiker en SWer en recht als instrument tot
handelen binnen de verhouding
Teleocratisch - nomocratisch:
➔ Teleocratisch: regels in functie van doelen die SWer wil bereiken
➔ Nomocratisch: duidelijkheid van regels, rechtszekerheid en consistentie, iedereen
gelijk voor de wet
➔ Legitimiteit van regels:
◆ Zelfbeschikking vs beschermingsstatuten
2
Deel 1: Inleiding en methodieken
1. Verhouding recht en sociaal werk
Inleiding:
➔ Juridisering = alles wordt in recht gezet, samenleving heeft veel regels, door
regelgeving gedragsverandering inbakken
➔ SWer moet niet op zelfde manier recht kennen als jurist maar moet combineren met
sociale
➔ Juridische normativiteit = alle juridische normen → komen niet altijd overeen met SW
waarden
Goede vragen stellen en goede antwoorden geven:
➔ Vragen:
◆ Wanneer mag staat ingrijpen in leven van mensen?
◆ Wat is taak en positie van SW?
◆ Juridische en ethische thema’s en/of dilemma’s?
➔ Antwoorden:
◆ Context van SWer
● Dienstverband, richtlijnen organisatie, mandaat
● Vb: ouderenmishandeling of behandeling
Driehoek Preston-Shoot:
Kennis, vaardigheden en waarden van
SWpraktijk:
➔ Technische en kritische kennis begeleid
en begrensd door individueel en
collectief georiënteerde juridische
bepalingen
➔ Kennis van het recht:
◆ Juridisch inhoudelijk en
procedureel juist handelen
◆ Kennis over bevoegdheden
◆ Kennis van mensenrechten en
grondrechten
◆ Wettelijke beginselen voor het nemen van beslissingen
➔ Gevoel van moraliteit:
◆ Recht is 1 vd mogelijkheden om ethisch professionele doeleinden te bereiken
◆ Wat is juist en misschien niet juridisch correct?
◆ Afwegen rechten en belangen
◆ Recht en waarden:
● Overeenstemming of op gespannen voet
➔ Structuren van sociale rechtvaardigheid:
◆ Structurele op rechten gebaseerde benadering
1
, Olivia Galle
◆ Sociale verandering via bevorderen van mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid
◆ Bewustzijn van sociale juridische, economische, politieke en culturele context
◆ Macht door aantal
Verantwoordelijkheid:
➔ = adequaat antwoord bieden aan noden en behoeften die zich voordoen binnen
raamwerk van recht en in overeenstemming met professionele waarden
◆ Recht: geheel van regels en bepalingen die voortvloeien uit wetten,
rechtspraak en rechtsleer maar niet alleen statelijk recht (ook gebruiken,
habitus…)
◆ Professionele waarden en normen:
● Reflectief
● Normatief
➔ Verticaal - horizontaal:
◆ Verticaal: verhouding tussen institutioneel raamwerk en SWer
◆ Horizontaal: verhouding tussen gebruiker en SWer en recht als instrument tot
handelen binnen de verhouding
Teleocratisch - nomocratisch:
➔ Teleocratisch: regels in functie van doelen die SWer wil bereiken
➔ Nomocratisch: duidelijkheid van regels, rechtszekerheid en consistentie, iedereen
gelijk voor de wet
➔ Legitimiteit van regels:
◆ Zelfbeschikking vs beschermingsstatuten
2
