Inleiding in de
criminologie
CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN
Prof: Letizia Paoli
KU LEUVEN | 2024-2025
, Inleiding in de criminologie
Examen en toelichting vak
Examen: geen exacte jaartallen kennen, wel kunnen plaatsen in bepaalde tijd (vb. 18 e eeuw) “details” titels boeken literatuur
=> niet echt.
Inhoud:
Studiemateriaal: rekenmachine, boek, ppt , extra info
Leerdoelen:
Proefexamen:
1
, Inleiding in de criminologie
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ...................................................................................................................................................................... 2
Inleidende les ...................................................................................................................................................................... 16
Waarom criminologie? ............................................................................................................................................................. 16
Wat bestudeert criminologie? ................................................................................................................................................. 16
Beknopte geschiedenis van het invloed project binnen criminologie “David Garland” Lombrosiaanse project. ............ 16
Wat doen criminologen? (jobs ) ............................................................................................................................................... 16
Wat is criminologie? ................................................................................................................................................................. 16
Beroemde definitie........................................................................................................................................................... 17
De persoonlijke definitie van de prof ............................................................................................................................... 17
3 grote onderzoekslijnen/ hoofdthema’s ............................................................................................................................. 18
Wat doen criminologen? .......................................................................................................................................................... 18
Waar vinden criminologen werk? .................................................................................................................................... 18
Criminologie ‘een huis met vele kamers’ ......................................................................................................................... 18
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 19
HF 1,2: Wat is criminaliteit en wat is criminologie? .............................................................................................................. 20
Wat is criminaliteit? ................................................................................................................................................................. 21
Nadeel van strafrechtelijke definities van criminaliteit ................................................................................................... 21
Andere problemen met strafrechtelijke definities ........................................................................................................... 21
Constructivisme: de uitdaging van het legalisme tot nihilisme ........................................................................................ 22
Zonder strafrecht geen criminaliteit? .............................................................................................................................. 22
Alternatieve definities van criminaliteit ........................................................................................................................... 23
Het begrip “criminaliteit” afschaffen? ............................................................................................................................. 23
Criminaliteit en dus criminologie hebben te maken met morele waarden en normen .................................................. 23
Wat is criminologie? ................................................................................................................................................................. 24
Klassieke indeling van wetenschapsdomeinen .................................................................................................................... 24
Materieel voorwerp: de criminologie bestudeert: ........................................................................................................... 24
Problemen bij het materieel voorwerp ............................................................................................................................ 24
Problemen bij het formeel voorwerp ............................................................................................................................... 24
Realisme: een gouden middenweg? .................................................................................................................................... 29
Onderzoek paradigmata in de criminologie ......................................................................................................................... 30
Oefeningen ........................................................................................................................................................................... 30
Criminologie als zelfstandige discipline? .............................................................................................................................. 32
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 33
HF 3: gegevensbronnen voor criminologen .......................................................................................................................... 34
Historische achtergrond ........................................................................................................................................................... 35
Officiële criminaliteitscijfers ..................................................................................................................................................... 35
2
, Inleiding in de criminologie
Wat zijn officiële criminaliteitscijfers? ................................................................................................................................. 35
Officiële criminaliteitscijfers in België .............................................................................................................................. 35
Officiële criminaliteitscijfers in internationale context .................................................................................................... 35
Politiestatistieken betrouwbaar? + voordelen en – nadelen ervan ..................................................................................... 36
Sterktes ............................................................................................................................................................................ 36
Beperkingen ..................................................................................................................................................................... 36
Het Dark-Number probleem ................................................................................................................................................ 37
Illustratie: grote verschillen in aangifte bij de politie ....................................................................................................... 37
Nog grotere problemen bij internationale vergelijkingen................................................................................................ 37
Illustratie het gevaar van “level comparisons” ................................................................................................................ 38
Illustratie: het gevaar van snelle conclusies a.d.h.v. internationale vergelijkingen ......................................................... 38
Onderzoek bij daders: zelfrapportagestudies .......................................................................................................................... 39
Zelfrapportage (self-reports) ................................................................................................................................................ 39
De toegevoegde waarde ervan ........................................................................................................................................ 39
De beperkingen ervan ...................................................................................................................................................... 39
Onderzoek naar slachtofferschap: slachtofferenquêtes .......................................................................................................... 40
De Belgische Veiligheidsmonitor .......................................................................................................................................... 40
Psychisch, fysiek en seksueel geweld in VM 2021 beter in kaart gebracht...................................................................... 41
Nieuwe focus op discriminatie in VM 2021 ...................................................................................................................... 41
Slachtofferschap ervaringen volgens VM 2021 ................................................................................................................ 41
Aangiftegedrag in VM 2021 .............................................................................................................................................. 42
Aangiftegedrag in VM 2021: daling tav 2018 en grote gap tav SO-schap ........................................................................ 42
2 conclusies rond SO-schap en aangiftegedrag .................................................................................................................... 42
Slachtofferenquêtes: toegevoegde waarde ......................................................................................................................... 42
Slachtofferenquêtes: beperkingen ....................................................................................................................................... 43
Onderzoek naar onveiligheidsgevoelens.................................................................................................................................. 44
Volgens VM 2021 ................................................................................................................................................................. 44
3 soorten pijnpunten bij meting van onveiligheid ............................................................................................................... 45
1) Ethisch-deontologisch ............................................................................................................................................ 45
2) Inhoudelijk -conceptueel ........................................................................................................................................ 45
3) Methodologisch...................................................................................................................................................... 45
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 46
HF 4: veelvoorkomende criminaliteit ................................................................................................................................... 47
Kernbegrippen en definities ..................................................................................................................................................... 48
Veelvoorkomende criminaliteit ............................................................................................................................................ 48
3 hoofdcategorieën .............................................................................................................................................................. 48
1. Eigendomscriminaliteit ........................................................................................................................................... 48
3
criminologie
CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN
Prof: Letizia Paoli
KU LEUVEN | 2024-2025
, Inleiding in de criminologie
Examen en toelichting vak
Examen: geen exacte jaartallen kennen, wel kunnen plaatsen in bepaalde tijd (vb. 18 e eeuw) “details” titels boeken literatuur
=> niet echt.
Inhoud:
Studiemateriaal: rekenmachine, boek, ppt , extra info
Leerdoelen:
Proefexamen:
1
, Inleiding in de criminologie
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ...................................................................................................................................................................... 2
Inleidende les ...................................................................................................................................................................... 16
Waarom criminologie? ............................................................................................................................................................. 16
Wat bestudeert criminologie? ................................................................................................................................................. 16
Beknopte geschiedenis van het invloed project binnen criminologie “David Garland” Lombrosiaanse project. ............ 16
Wat doen criminologen? (jobs ) ............................................................................................................................................... 16
Wat is criminologie? ................................................................................................................................................................. 16
Beroemde definitie........................................................................................................................................................... 17
De persoonlijke definitie van de prof ............................................................................................................................... 17
3 grote onderzoekslijnen/ hoofdthema’s ............................................................................................................................. 18
Wat doen criminologen? .......................................................................................................................................................... 18
Waar vinden criminologen werk? .................................................................................................................................... 18
Criminologie ‘een huis met vele kamers’ ......................................................................................................................... 18
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 19
HF 1,2: Wat is criminaliteit en wat is criminologie? .............................................................................................................. 20
Wat is criminaliteit? ................................................................................................................................................................. 21
Nadeel van strafrechtelijke definities van criminaliteit ................................................................................................... 21
Andere problemen met strafrechtelijke definities ........................................................................................................... 21
Constructivisme: de uitdaging van het legalisme tot nihilisme ........................................................................................ 22
Zonder strafrecht geen criminaliteit? .............................................................................................................................. 22
Alternatieve definities van criminaliteit ........................................................................................................................... 23
Het begrip “criminaliteit” afschaffen? ............................................................................................................................. 23
Criminaliteit en dus criminologie hebben te maken met morele waarden en normen .................................................. 23
Wat is criminologie? ................................................................................................................................................................. 24
Klassieke indeling van wetenschapsdomeinen .................................................................................................................... 24
Materieel voorwerp: de criminologie bestudeert: ........................................................................................................... 24
Problemen bij het materieel voorwerp ............................................................................................................................ 24
Problemen bij het formeel voorwerp ............................................................................................................................... 24
Realisme: een gouden middenweg? .................................................................................................................................... 29
Onderzoek paradigmata in de criminologie ......................................................................................................................... 30
Oefeningen ........................................................................................................................................................................... 30
Criminologie als zelfstandige discipline? .............................................................................................................................. 32
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 33
HF 3: gegevensbronnen voor criminologen .......................................................................................................................... 34
Historische achtergrond ........................................................................................................................................................... 35
Officiële criminaliteitscijfers ..................................................................................................................................................... 35
2
, Inleiding in de criminologie
Wat zijn officiële criminaliteitscijfers? ................................................................................................................................. 35
Officiële criminaliteitscijfers in België .............................................................................................................................. 35
Officiële criminaliteitscijfers in internationale context .................................................................................................... 35
Politiestatistieken betrouwbaar? + voordelen en – nadelen ervan ..................................................................................... 36
Sterktes ............................................................................................................................................................................ 36
Beperkingen ..................................................................................................................................................................... 36
Het Dark-Number probleem ................................................................................................................................................ 37
Illustratie: grote verschillen in aangifte bij de politie ....................................................................................................... 37
Nog grotere problemen bij internationale vergelijkingen................................................................................................ 37
Illustratie het gevaar van “level comparisons” ................................................................................................................ 38
Illustratie: het gevaar van snelle conclusies a.d.h.v. internationale vergelijkingen ......................................................... 38
Onderzoek bij daders: zelfrapportagestudies .......................................................................................................................... 39
Zelfrapportage (self-reports) ................................................................................................................................................ 39
De toegevoegde waarde ervan ........................................................................................................................................ 39
De beperkingen ervan ...................................................................................................................................................... 39
Onderzoek naar slachtofferschap: slachtofferenquêtes .......................................................................................................... 40
De Belgische Veiligheidsmonitor .......................................................................................................................................... 40
Psychisch, fysiek en seksueel geweld in VM 2021 beter in kaart gebracht...................................................................... 41
Nieuwe focus op discriminatie in VM 2021 ...................................................................................................................... 41
Slachtofferschap ervaringen volgens VM 2021 ................................................................................................................ 41
Aangiftegedrag in VM 2021 .............................................................................................................................................. 42
Aangiftegedrag in VM 2021: daling tav 2018 en grote gap tav SO-schap ........................................................................ 42
2 conclusies rond SO-schap en aangiftegedrag .................................................................................................................... 42
Slachtofferenquêtes: toegevoegde waarde ......................................................................................................................... 42
Slachtofferenquêtes: beperkingen ....................................................................................................................................... 43
Onderzoek naar onveiligheidsgevoelens.................................................................................................................................. 44
Volgens VM 2021 ................................................................................................................................................................. 44
3 soorten pijnpunten bij meting van onveiligheid ............................................................................................................... 45
1) Ethisch-deontologisch ............................................................................................................................................ 45
2) Inhoudelijk -conceptueel ........................................................................................................................................ 45
3) Methodologisch...................................................................................................................................................... 45
Conclusie .................................................................................................................................................................................. 46
HF 4: veelvoorkomende criminaliteit ................................................................................................................................... 47
Kernbegrippen en definities ..................................................................................................................................................... 48
Veelvoorkomende criminaliteit ............................................................................................................................................ 48
3 hoofdcategorieën .............................................................................................................................................................. 48
1. Eigendomscriminaliteit ........................................................................................................................................... 48
3
