Eindopdracht van het vak Cross-sectioneel onderzoek

De rol van vitaliteit in de relatie tussen sociale fobie en agressie van volwassenen.

, Samenvatting

Dit onderzoek onderzocht de relatie tussen sociale fobie en agressieve gevoelens bij

volwassenen en de mogelijke modererende rol van vitaliteit. Eerder onderzoek suggereert dat

sociale fobie samenhangt met verhoogde agressieve gevoelens. Vitaliteit is volgens de literatuur

een mogelijke beschermende factor als het gaat om ervaren van agressieve gevoelens.

Aan de hand van de vragenlijst van Carlier et al. (2012) beantwoordden 1211 respondenten

vragen over onder andere sociale fobie, agressieve gevoelens en vitaliteit. Voor dit onderzoek werd

een steekproef getrokken van negentig procent. De onderzoeksvraag luidde: ‘In welke mate heeft

de vitaliteit van de respondenten effect op de relatie tussen sociale fobie en de mate van ervaren

agressieve gevoelens bij respondenten van 18 tot 90 jaar oud?’

Een meervoudige lineaire regressieanalyse toonde aan dat zowel sociale fobie als vitaliteit

significante voorspellers zijn van agressieve gevoelens. Daarnaast bleek vitaliteit een belangrijke

modererende rol te spelen: bij hogere vitaliteit was de relatie tussen sociale fobie en agressieve

gevoelens zwakker. Dit wijst op een mogelijk beschermend effect van vitaliteit als het gaat om het

ervaren van agressieve gevoelens.

Vanwege het cross-sectionele karakter van het onderzoek kunnen geen causale conclusies

worden getrokken. De resultaten bieden echter waardevolle aanknopingspunten voor

vervolgonderzoek en praktijk. In behandeltrajecten voor sociale fobie zou het verhogen van

vitaliteit mogelijk kunnen bijdragen aan het verminderen van agressieve gevoelens.

Vervolgonderzoek wordt aanbevolen de causale relatie te onderzoeken en onderzoek te doen naar

andere factoren die van invloed kunnen zijn op de relatie tussen sociale fobie en agressieve

gevoelens.

, De rol van vitaliteit in de relatie tussen sociale fobie en agressie van volwassenen.

Dit onderzoek richt zich op de samenhang tussen sociale fobie en het ervaren van agressieve

gevoelens bij respondenten van 18 tot 90 jaar oud, waarbij vitaliteit als mogelijke modererende

factor wordt meegenomen.

Meer dan de helft van de zorgprofessionals in Nederland wordt maandelijks geconfronteerd

met agressie van patiënten. Binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de gehandicaptenzorg

komt agressie het meest voor: ruim zeven op de tien zorgmedewerkers krijgt te maken met agressie

vanuit patiënten. Ongeveer 24% van de medewerkers in de zorg die te maken kregen met agressie

op de werkvloer overwegen hierdoor te stoppen met het werken in de zorg (Instituut voor

Zelfstandige Zorgprofessionals, 2023).

Uit meerdere recente studies blijkt dat het hebben van een psychische stoornis

samenhangt met een verhoogde kans op het ervaren van agressieve gevoelens (Candini et al., 2020;

Di Girolamo et al., 2019; Sariaslan et al., 2020). Hoewel angststoornissen doorgaans gekenmerkt

worden door sociale terugtrekking en ongemak in sociale expressie, toont onderzoek aan dat

mensen met een angststoornis vaak buitensporige gevoelens van woede en agressie ervaren.

(Kashdan & Collins, 2010). Recent onderzoek van Thompson en Schmidt (2021) toont aan een

afname van angstklachten, samenhangt met een afname in zelf gerapporteerde gevoelens van

agressie.

Specifiek onderzoek naar het verband tussen sociale fobie en agressie suggereert dat

sociale fobie samenhangt met agressieve gevoelens (Barnett et al., 2013). Ook uit onderzoek van

Chung et al. (2019) bleek dat sociale angst samenhangt met een hogere mate van agressieve

gevoelens.

Sociale fobie wordt gekarakteriseerd door het overdenken van het eigen handelen en de

angst voor een negatieve beoordeling door anderen (American Psychological Association, 2013).