Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting - Levenslooppsychologie (psychologie van de levensloop, inleiding in de ontwikkelingspsychologie)

Rating
1.0
(1)
Sold
1
Pages
173
Uploaded on
11-08-2025
Written in
2024/2025

Een samenvatting van lesnotities, het boek, de PowerPoints die in de lessen werden behandeld en additionele teksten van het opleidingsonderdeel. Deze samenvatting is erg volledig, volgt het boek chronologisch en bevat veel informatie die kan helpen om het studiemateriaal te begrijpen. Anderen hebben ook gebruik gemaakt van deze samenvatting en zijn hierdoor geslaagd op het vak.

Show more Read less
Institution
Course

Content preview

S2




Levenslooppsychologie
ACADEMIEJAAR 2024-2025 AP HOGE SCHOOOL
MAYRA VERMEULEN

,Inhoud
I..................................................................................................................................................................................................................................0
1) Terreinverkenning ..................................................................................................................................................................................................... 8
1.1 Een korte historiek .....................................................................................................................................................................................................8
1.1.1 Een korte historiek ...........................................................................................................................................................................................8
1.1.2 Start van de ‘genetische’ psychologie.............................................................................................................................................................10
1.1.3 Omvorming tot een ontwikkelingspsychologie ...............................................................................................................................................10
1.1.4 Uitgroei tot een volwaardige levenslooppsychologie .....................................................................................................................................11
+++ Tekst: Methodes om de ontwikkeling wetenschappelijk te observeren .................................................................................................................................12
++.1 Longitudinale onderzoeksmethode ...............................................................................................................................................................................12
++.2 Transversale onderzoeksmethode .................................................................................................................................................................................12
++.3 Cohorteffecten ..............................................................................................................................................................................................................12
++.4 Tijdseffecten ..................................................................................................................................................................................................................13
1.2 De inleiding in fasen .................................................................................................................................................................................................14
1.2.1 Continuïteit of discontinuïteit in de ontwikkeling ...........................................................................................................................................14
1.2.2 Het trapmodel................................................................................................................................................................................................15
1.2.3 Het gelaagde model .......................................................................................................................................................................................17
1.2.4 Het lijnmodel .................................................................................................................................................................................................19
1.2.5 Poging tot synthese ........................................................................................................................................................................................20
1.3 Factoren die de ontwikkeling sturen ........................................................................................................................................................................21
1.3.1 Rol van de erfelijkheid ....................................................................................................................................................................................21
a. Structuur v/h erfelijke materiaal ..........................................................................................................................................................................21
b. De omzetting in lichaamseigenschappen ..............................................................................................................................................................21
c. Complicerende processen .....................................................................................................................................................................................21
1.3.2 IInvloeden van het milieu ...............................................................................................................................................................................22
a. Het microsysteem ................................................................................................................................................................................................22
b. Het mesosysteem ................................................................................................................................................................................................23
c. Het exosysteem ...................................................................................................................................................................................................23
d. Het macrosysteem ...............................................................................................................................................................................................23
e. Het chronosysteem ..............................................................................................................................................................................................23
f. Naar een bio-ecologisch ontwikkelingsmodel .......................................................................................................................................................24
1.3.3 Interacties tussen erfelijkheid en milieu .........................................................................................................................................................24
a. Het relatieve gewicht van erfelijkheid en milieu ...................................................................................................................................................24
b. Invloed van de erfelijkheid op het milieu ..............................................................................................................................................................24
c. Invloed van het milieu op de erfelijkheid ..............................................................................................................................................................25
1.3.4 Zelfsturing als derde factor ............................................................................................................................................................................25
2) Twee fundamentele ontwikkelingstheorieën ........................................................................................................................................................... 26
2.1 De psychosociale identiteitstheorie van Erikson .....................................................................................................................................................................26
2.1.1 Situering ten opzichte van Freud ..................................................................................................................................................................................26
a. De constructieve rol van het ego ..........................................................................................................................................................................26
b. Het belang van de sociale omgeving ....................................................................................................................................................................26
c. De positieve betekenis van crisissen .....................................................................................................................................................................27
d. Een levenslang ontwikkelingsproces .....................................................................................................................................................................27
e. Samenvatting .......................................................................................................................................................................................................27
2.1.2 Eriksons theorie ............................................................................................................................................................................................................28
2.1.3 Een korte evaluatie .......................................................................................................................................................................................................30
2.2 De cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget ......................................................................................................................................................................31
2.2.1 Enkele basisbegrippen ..................................................................................................................................................................................................31
a. Inhoud en functie van de intelligentie...................................................................................................................................................................31
b. De cognitieve structuren ......................................................................................................................................................................................31
c. Adaptatie via assimilatie en accommodatie .........................................................................................................................................................32
d. Equilibratie en organisatie ...................................................................................................................................................................................32
2.2.2 De eigenlijke ontwikkeling ............................................................................................................................................................................................33


1

, a. Een procesmatige beschrijving .............................................................................................................................................................................33
b. Indeling in periodes ..............................................................................................................................................................................................35
2.2.3 Een korte evaluatie .......................................................................................................................................................................................................35
3) De prenatale ontwikkeling ...................................................................................................................................................................................... 36
3.1 Ontwikkeling van embryo en foetus .......................................................................................................................................................................................36
3.1.1 Het germinale of kiemstadium .....................................................................................................................................................................................37
3.1.2 Het embryonale stadium ..............................................................................................................................................................................................39
a. Van embryo tot foetus ..........................................................................................................................................................................................40
b. Reacties bij zwangere vrouw ................................................................................................................................................................................40
3.1.3 Het foetale stadium ......................................................................................................................................................................................................40
a. Voltooiing van de structurele uitbouw ..................................................................................................................................................................41
b. Start van de zintuiglijke en motorische activiteit ..................................................................................................................................................41
c. De verdere foetale uitgroei ...................................................................................................................................................................................42
d. De hersenontwikkeling .........................................................................................................................................................................................42
3.2 Psychisch functioneren...........................................................................................................................................................................................................43
3.2.1 Bewegingen ..................................................................................................................................................................................................................43
3.2.2 Gewaarwordingen ........................................................................................................................................................................................................43
3.2.3 Extra tekst: Psyche en Brein: negen maanden tussen nature en nurture ......................................................................................................................44
3.3 Prenatale omgevingsinvloeden ..............................................................................................................................................................................................45
3.3.1 Fysische invloeden ........................................................................................................................................................................................................45
a. Infecties................................................................................................................................................................................................................46
b. Medicijnen ...........................................................................................................................................................................................................47
c. Legale en illegale drugs ........................................................................................................................................................................................47
d. Omgevingsfactoren ..............................................................................................................................................................................................49
e. Verkeerde voeding................................................................................................................................................................................................50
f. Natuurlijke stoffen in het moederlichaam ............................................................................................................................................................50
g. Leeftijd van de ouders ..........................................................................................................................................................................................51
3.3.2 Psychologische invloeden .............................................................................................................................................................................................52
a. Stress ...................................................................................................................................................................................................................52
b. Attitudes tegenover het kind ................................................................................................................................................................................53
c. Verwachtingspatronen bij de ouders ....................................................................................................................................................................53
3.4 De geboorte ...........................................................................................................................................................................................................................54
3.4.1 Het geboorteproces ......................................................................................................................................................................................................54
a. Het tijdstip van de geboorte .................................................................................................................................................................................54
b. De eigenlijke geboorte..........................................................................................................................................................................................54
c. Nazorg van moeder en kind .................................................................................................................................................................................55
3.4.2 De ervaringen van het kind ...........................................................................................................................................................................................56
4) De babytijd ............................................................................................................................................................................................................. 56
4.1 Uitrusting van de pasgeborene ................................................................................................................................................................................57
4.1.1 Motorische reacties .......................................................................................................................................................................................57
a. Tekst Sofia: Het arsenaal aan reflexen van een pasgeborene ...............................................................................................................................59
4.1.2 Waarneming en cognitie ................................................................................................................................................................................63
a. De verschillende zintuigen ....................................................................................................................................................................................63
b. Elementaire processen .........................................................................................................................................................................................65
4.1.3 Sociale gerichtheid en emoties ......................................................................................................................................................................66
a. Huilen als primitief communicatiemodel ..............................................................................................................................................................66
b. De pasgeborene als asociaal wezen .....................................................................................................................................................................66
c. De beperkte gevoelswereld van de pasgeborene ..................................................................................................................................................67
4.2 De verdere motorische ontwikkeling .......................................................................................................................................................................67
4.2.1 Stadia indeling 1ste levensjaar motoriek .........................................................................................................................................................68
a. Het kijkstadium ....................................................................................................................................................................................................68
b. Het grijpstadium ..................................................................................................................................................................................................69
c. Het zitstadium ......................................................................................................................................................................................................70
d. Het kruip- en optrekstadium.................................................................................................................................................................................70

2

, e. Het loopstadium ...................................................................................................................................................................................................70
4.3 Ontwikkelingen in de waarneming en de cognitie ....................................................................................................................................................71
4.3.1 De sensomotorische ontwikkelingsperiode ....................................................................................................................................................71
a. Ongecoördineerde reflexhandelingen ..................................................................................................................................................................72
b. Primaire circulaire reacties ...................................................................................................................................................................................72
c. Secundaire circulaire reacties ...............................................................................................................................................................................72
d. Intentioneel handelen ..........................................................................................................................................................................................72
e. Tertiaire circulaire reacties ...................................................................................................................................................................................73
f. Mentale voorstellingen ........................................................................................................................................................................................73
4.3.2 Bespreking van enkele afzonderlijke processen..............................................................................................................................................73
a. De waarneming ....................................................................................................................................................................................................73
b. Leren en geheugen ...............................................................................................................................................................................................74
c. Aangeboren denkcategorieën?.............................................................................................................................................................................75
d. De taalontwikkeling .............................................................................................................................................................................................75
4.4 Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling ..................................................................................................................................................................77
4.4.1 Sociale ontwikkeling.......................................................................................................................................................................................77
a. Differentiatie in de sociale gerichtheid .................................................................................................................................................................77
b. Het ontstaan van een hechtingsrelatie .................................................................................................................................................................78
I. Vreemde situatie test – tekst Sofia .................................................................................................................................................................78
4.4.2 Dynamisch-affectieve ontwikkeling ................................................................................................................................................................80
a. Nieuwe behoeften ................................................................................................................................................................................................80
b. Differentiatie in het gevoelsleven .........................................................................................................................................................................80
c. Het kernconflict van de babytijd (Erikson) ............................................................................................................................................................81
5) De peuterjaren ....................................................................................................................................................................................................... 82
5.1 Lichamelijke en motorische ontwikkeling ...............................................................................................................................................................................82
5.1.1 Gebruik van de skeletspieren........................................................................................................................................................................................82
a. Grove motoriek ....................................................................................................................................................................................................82
b. Fijne motoriek ......................................................................................................................................................................................................83
5.1.2 De zindelijkheidstraining ..............................................................................................................................................................................................84
5.2 Ontwikkelingen in de waarneming en het mentaal functioneren ...........................................................................................................................................84
5.2.1 Einde van de sensomotorische periode ........................................................................................................................................................................85
a. Een gestabiliseerd wereldbeeld ............................................................................................................................................................................85
b. Structuren van ruimte en tijd ................................................................................................................................................................................86
c. Causaliteit ............................................................................................................................................................................................................86
d. Differentiatie tussen het subject en object ...........................................................................................................................................................86
5.2.2 Begin van het preoperationele denken .........................................................................................................................................................................87
a. De semiotische of symboolfunctie ........................................................................................................................................................................87
b. Verwarren tussen fantasie en werkelijkheid .........................................................................................................................................................87
c. Het preconceptueel denken ..................................................................................................................................................................................88
5.2.3 Bespreking van enkele afzonderlijke processen ............................................................................................................................................................89
a. De waarneming ....................................................................................................................................................................................................89
b. Leren en geheugen ...............................................................................................................................................................................................90
c. Denkprocessen .....................................................................................................................................................................................................91
I. Metacognitie ..................................................................................................................................................................................................92
d. De taalontwikkeling .............................................................................................................................................................................................92
I. vroeglinguale periode ....................................................................................................................................................................................92
II. Aangroei v. woordenschat........................................................................................................................................................................93
III. Tekst Sofia 5.2. – meertaligheid bij kinderen ............................................................................................................................................94
5.3 Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling ................................................................................................................................................................................94
5.3.1 Sociale ontwikkeling .....................................................................................................................................................................................................94
a. Naar een evenwichtigere relatie met de volwassene ............................................................................................................................................94
b. Beginnende interesse voor leeftijdsgenoten .........................................................................................................................................................96
c. Ontstaan van het zelfbewustzijn ..........................................................................................................................................................................96
5.3.2 Dynamisch-affectieve ontwikkeling ..............................................................................................................................................................................98

3

Connected book

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
August 11, 2025
Number of pages
173
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

$15.95
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF


Also available in package deal

Reviews from verified buyers

Showing all reviews
1 month ago

1.0

1 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
1
Trustworthy reviews on Stuvia

All reviews are made by real Stuvia users after verified purchases.

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
mayravermeulen Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
24
Member since
1 year
Number of followers
0
Documents
20
Last sold
1 month ago

3.8

6 reviews

5
3
4
1
3
1
2
0
1
1

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions