Tyd: 2 URE
Punte: 150
Graad: 12
Vak: BESIGHEIDSTUDIES
Vraestel: 1
Naam en Van:
Besigheidsomgewings
Wette wat besighede beïnvloed (WVA, KVA, OVB, AAV, VW, NKW,
GBBBE)
SWOT-ontleding
Makro-omgewing
Strategiese bestuursproses
Porter se Vyf Kragte-model
Tipes besigheidstrategieë (verdedigend, integrasie, groei)
PESTLE-ontleding (Ekonomiese en Tegnologiese faktore)
Uitdagings in die besigheidsomgewing
Verbruikersregte en -beskerming
Rol van SETA's in vaardigheidsontwikkeling
Besigheidsbedrywighede
Menslikehulpbronpraktyke (plasing, induksie, werwing)
Posbeskrywing en pospesifikasie
Metodes van salarisbepaling
Werkskontrakte (wetlike vereistes)
Gehalteversekering vs. gehaltebeheer
Gehalte-aanwysers (HR en produksie)
Impak van swak gehalte
Totale Gehaltebestuur (TGB)
Voordele van 'n gehaltebestuurstelsel
Opleiding en vaardigheidsontwikkeling
Bl. 1/ 8 www.summariessa.co.za Opsteller: DAN SMI
Graad: 12 Vak: Besigheidstudie Datum: JUNIE 2025
s
, INSTRUKSIES EN INLIGTING
Lees die volgende instruksies noukeurig deur voordat u die vrae beantwoord.
1. Hierdie vraestel bestaan uit DRIE afdelings.
AFDELING A: VERPLIGTEND
AFDELING B: Bestaan uit DRIE vrae.
(Beantwoord enige TWEE van die drie vrae in hierdie
afdeling.)
AFDELING C: Bestaan uit TWEE vrae.
Beantwoord enige EEN van twee vrae in hierdie afdeling.
2. Lees die instruksies vir elke vraag noukeurig deur en let op wat vereis word.
Let daarop dat SLEGS die eerste TWEE vrae in AFDELING B en die
EERSTE vrae in AFDELING C gemerk sal word.
3. Nommer die antwoorde noukeurig volgens die nommeringstelsel wat in
hierdie vraestel gebruik word. Geen punte sal toegeken word vir verkeerd
genommerde antwoorde nie.
4. Behalwe waar ander instruksies gegee word, moet antwoorde in volsinne
geskryf word.
5. Gebruik die puntetoekenning en aard van elke vraag om die lengte en diepte
van 'n antwoord te bepaal.
6. Gebruik die tabel hieronder as 'n riglyn vir nasien en tydstoekenning
wanneer elke vraag beantwoord word.
AFDELING A VRAAG PUNTE TYD
A: KORTVRAE - VERPLIGTEND 1 30 20 min
2 40
B: DRIE direkte/indirekte tipe vrae 2 x 30
3 40
KEUSE: Beantwoord enige TWEE min
4 40
C: TWEE opsteltipe vrae 5 40
40 min
KEUSE: Beantwoord enige EEN. 6 40
TOTAAL 150 2 uur
7. Begin die antwoord op ELKE vraag op 'n NUWE bladsy, bv. VRAAG 1 –
nuwe bladsy, VRAAG 2 – nuwe bladsy.
8. Jy mag 'n nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik.
9. Skryf netjies en leesbaar
Bl. 2/ 8 www.summariessa.co.za Opsteller: DAN SMI
Graad: 12 Vak: Besigheidstudie Datum: JUNIE 2025
s
, AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1
1.1 Kies die korrekte antwoord uit die gegewe opsies. Skryf slegs die
letter (A–D) langs die vraagnommer neer.
1.1.1 Hierdie Wet beskerm werkers teen onbillike diskriminasie in die
werkplek.
A. Wet op Vaardigheidsontwikkeling
B. Wet op Basiese Diensvoorwaardes
C. Wet op Gelyke Indiensneming
D. Nasionale Kredietwet
1.1.2 'n Besigheid wat sy verkope in 'n bestaande mark verhoog deur
middel van advertensies, pas 'n ... strategie toe.
A. Produkontwikkeling
B. Markpenetrasie
C. Diversifikasie
D. Markontwikkeling
1.1.3 Die ooreenstemming van werknemerkwalifikasies met die werk is
deel van ...
A. Plasing
B. Induksie
C. Seleksie
D. Sifting
1.1.4 'n Werkgewer wat take monitor om te verseker dat kwaliteitsstandaarde
gehandhaaf word, is betrokke by ...
A. Gehalteversekering
B. Gehaltebeheer
C. Kwaliteit van prestasie
D. Kwaliteitsverbetering
1.1.5 Die Wet wat verseker dat werkers gedek is vir beserings by die werk, is
die ...
A. Wet op Arbeidsverhoudinge
B. COIDA
C. BCEEA
D. SDA
(5 x 2) (10)
Bl. 3/ 8 www.summariessa.co.za Opsteller: DAN SMI
Graad: 12 Vak: Besigheidstudie Datum: JUNIE 2025
s