Samenvatting Burgerlijk Procesrecht (eindcijfer: 8)

Burgerlijk procesrecht samenvatting
Hoofdstuk 1
Burgerlijk procesrecht: regels over de wijze van procederen in het privaatrecht.
 Grotendeels regelend recht: de rechter kijkt eerst naar de afspraken tussen partijen.
 Aanvullende regels BW: daarna kijkt de rechter naar het BW.
Materiële burgerlijk recht: omvat inhoudelijke rechten en plichten.
- Rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en handelingen juridisch te definiëren
en te kwalificeren.
Formele burgerlijk recht: procesregels.
Het burgerlijk procesrecht omvat vormvoorschriften en procedureregels waarmee een
persoon in een civiele procedure zijn materiële rechten en plichten kan effectueren, vast
laten stellen, tot stand laten brengen, wijzigen of beëindigen.
Functies van burgerlijk procesrecht
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten
2. Voorkomen van een gerechtelijke procedure (preventiefunctie)
3. Voorkomen van eigen richting.
Bronnen van burgerlijk procesrecht
1. Wetten
o Wetboek van burgerlijke rechtsvordering bevat concrete regels voor het voeren van
een procedure bij de burgerlijke rechter.
o Landelijk procesreglement: staan belangrijke nadere invullingen en praktische
toepassingen van bepaalde regels uit het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering.
o Vooral voor civiele dagvaardings-, verzoekschrift- en kortgedingprocedures.
o Wet op de rechterlijke organisatie: hoe de rechterlijke macht in Nederland is
georganiseerd.
o Zijn de organisatie, taken en bevoegdheden van de rechtbanken, gerechtshoven en
Hoge Raad vastgelegd.
2. Internationale verdragen en verordeningen
o Burgers kunnen hier niet rechtstreeks beroep op doen.
o EEX-Verordening/ Brussel I-bis
 Rechterlijke bevoegdheid, erkenning en tenuitvoerlegging van
beslissingen en burgerlijke handelszaken
 Brussel: welke rechter is bevoegd
 EEX voor procedures voor 1 jan 2015 en Brussel erna.
o EG-Bewijsverordening
 Samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied
van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken.
o EG-Betekeningsveerordening
 Vermakkelijken van de betekening en kennisgeving van stukken
tussen de verschillende lidstaten.
o EVRM
3. Jurisprudentie
4. Gewoonte
5. Algemene rechtsbeginselen. (Contactvrijheid)

,Algemene uitgangspunten
Deze uitgangspunten worden gevormd door algemene rechtsbeginselen en voorschriften
voor procedures.
- Leidraad voor de rechter en geven burgers een eerlijk proces.


1. Recht op rechtspraak en rechtsbijstand: iedereen moet een geschil kunnen
voorleggen aan een verheidsrechter en iedereen heeft recht op juridische bijstand.
2. Onafhankelijke en onpartijdige rechter
o Verschoningsrecht: indien een partij op gerechtvaardigde gronden twijfelt aan
de onpartijdigheid van de rechter, kan die partij een verzoek tot wraking van
de rechter doen.
3. Hoor en weder hoor (gelijkheidsbeginsel)
o Vormverzuim: als partijen niet evenveel tijd hebben om hun standpunten naar
voren te brengen.
4. Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
5. Openbaarheid van zitting en uitspraak: openbaarheidsbeginsel
o Uitspraak moet openbaar (digitaal terug te lezen)
o Zitting kan evt. achter gesloten deuren als het belang dit vordert.
6. Motiveringsbeginsel: rechter moet zijn uitspraak motiveren.
7. Geen rechtsweigering en volledige beslissing: rechter mag niet weigeren om een
uitspraak te doen.
o Eindbeslissing moet alle geschilpunten betreffen.
8. Beginsel van partijautonomie: grondslag voor de beslissing wordt gevormd dor de
stellingen van de procespartijen.
o Rechter kan niet meer toewijzen dan wordt gevorderd.
9. Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden: de rechter mag de procespartij te hulp
schieten door de juiste rechtsgrond aan te vullen.
o Rechter mag geen feiten aanvullen.

, Hoofdstuk 2
Procespartijen
Aan een civiele procedure kunnen alleen natuurlijke personen en rechtspersonen deelnemen
De VOF, CV en maatschap zijn geen natuurlijke personen of rechtspersonen. Wel zijn ze
bevoegd om te procederen.
 Geldt ook voor de ondernemingsraad.
Handelingsonbekwame moeten vertegenwoordigd worden door een handelingsonbekwaam
persoon, die optreedt als zijn wettelijk vertegenwoordiger.
Formele procespartij: vertegenwoordiger van de handelingsonbekwame procespartij.
Materiële procespartij: het rechtssubject van de rechtsbetrekking waarover het geschil
bestaat. (Wiens inhoudelijk belang aan de orde is)
Rechtspersoon moet zich laten vertegenwoordigen door een natuurlijk persoon.
De vertegenwoordiger van een rechtspersoon wordt door het verrichten van de feitelijke
proceshandelingen geen formele procespartij.
 De rechtspersoon is de formele en materiële procespartij.
 Behalve als de rechtspersoon handelingsonbekwaam is (failliet), curator is dan
formele procespartij.
 Q.q.: qualitate qua, de curator treedt niet op in zijn hoedanigheid als curator en niet in
privé.
Vertegenwoordiger kan een persoonlijk belang behartigen.
Collectiviteitsactie: maar in geval van een groep is het een collectief belang.
 Er kan nooit met succes schadevergoeding gevorderd worden.
Rechtsbijstandverleners
Een advocaat is in alle procedures, behalve kanton en kortgeding, verplicht.
 Ook in hoger beroep en cassatie.
 Cassatieadvocaat: een advocaat die procedeert bij de Hoge Raad.
In een kantonzaak mag je je bij laten staan door een gemachtigde die geen advocaat is.
 Dit mag niet bij kortgeding zaken.
Schriftelijke volmacht: de bevoegdheid geven dat de gemachtigde de desbetreffende partij in
rechte mag vertegenwoordigen.
 Een advocaat of gerechtsdeurwaarder hoeft geen volmacht te hebben.