FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE ......................................................................................................................2
HOORCOLLEGE 2: MATERIAALKEUZE .............................................................................................................10
HOORCOLLEGE 3: ENDODONTISCH BEHANDELDE PIJLERELEMENTEN ............................................................16
HOORCOLLEGE 4: KRACHTEN EN FALEN ........................................................................................................21
HOORCOLLEGE 5: ETSBRUGGEN ....................................................................................................................26
HOORCOLLEGE 6: BEETREGISTRATIE ..............................................................................................................32
HOORCOLLEGE 7: OVERZICHT........................................................................................................................38
HOORCOLLEGE 8: PROVISIONALS ..................................................................................................................41
HOORCOLLEGE 9: KLINISCHE PROCEDURE .....................................................................................................45
HOORCOLLEGE 10: PONTICS ..........................................................................................................................47
HOORCOLLEGE 11: REPARATIE ......................................................................................................................53
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE
Criteria van mondgezondheid
- Pijn
- Ontsteking
- Functie
- Esthetiek
- Welbevinden
Restauratieve en reconstructieve mondzorg
Het beïnvloeden van de prognose van ziekte en mondgezondheid door risicomanagement,
procesbeheersing en problemen oplossen
Patiënt centraal in hele restauratieve thk
Eerst denken en dan doen!
Interventies met kronen en bruggen moeten probleemgericht zijn; het probleem van de patiënt
moet (deels) opgelost worden
Herstellen
- Vorm
- Functie
- Esthetiek
Restauratieve thk
- Patiënt’s standpunt
- Technisch/prof standpunt
- Theoretische kennis
- Praktische vaardigheden
- Klinische besluitvorming
- Communicatie
- Herstellen van vorm, functie en esthetiek
- Gebruik van veel materialen
- Directs vs indirect
- Vast vs uitneembaar
- Partieel vs volledig omslijping
- Dentaal vs mucosaal gedragen
- Element vs implantaat gedragen
Occlusiesysteem
Geordend biologisch systeem van gebitselementen, de mandibula, maxilla en de processus
alveolares, waarbij de antagonistische gebitselementen functionele eenheden vormen
In restauratieve tandheelkunde streeft men ernaar dit systeem zonodig te herstellen en in evenwicht
te houden, zonder dat daarbij klachten of dysfunctie optreedt en waarbij esthetiek en welbevinden
worden hersteld dan wel gehandhaafd
Verlies van elementen
Nagenoeg alle mensen 1/meer elementen verliezen in de loop van het leven
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
Reden element verlies
- Cariës
- Parodontitis
- Orthodontie
- Trauma
- Fractuur
- Prothetisch
- …
Consequenties van element verlies voor de patiënt
- Psychologisch: verdriet, verlegen, zelfvertrouwen
- Sociaal: sociaal gedrag wordt belemmerd
- Functioneel: spreken en kauwen
Consequenties van element verlies voor occlusiesysteem
- Diasteemvorming met voedselimpactie als gevolg waardoor risico op pathologie toeneemt
- Verandering in occlusie en articulatie
o Zwaardere frontcontacten bij verlies (pre)molaren
o Occlusie overbelasting
o Occlusale en mandibulaire instabiliteit: mesio/disto-versie, rotatie, supra-positie,
dento-alveolaire compensatie, curve van Spee, beethoogte verlies
- Alveolair botverlies
Migratie van elementen
- Vooral eerste 2 jaar
- Onvoorspelbaar of het gebeurt en in welke mate en met welke snelheid
- Vooral bij parodontaal verzwakte elementen
- Vaak “self-limiting” er ontstaat een nieuw evenwicht
- Overbelasting met onduidelijke gevolgen
Een gereduceerd occlusiesysteem
- Van een morfologische, mechanische naar biologische, functionele benadering
- Patiënt geen last, goed kauwen à prima
- Het gaat er niet om of het occlusiesysteem afwijkend is, maar of het goed functioneert
Functioneel occlusiesysteem
- Afwezigheid van pathologie of pathologische processen (pijn/ontsteking)
- Toereikende of als voldoende ervaren gebitsfuncties (functie) en geen ongemakken
(welbevinden en esthetiek)
- Individuele variabiliteit
o Adaptatievermogen
o Mate van overcapaciteit (in principe geen 7en vervangen)
8 premolaren = genoeg functie om te
kunnen kauwen
3
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
Occlusale eenheden
- Functionele eenheden
o Frontale eenheden: snijden, praten, incisale vlakken
o Occlusale eenheden: occlusie vlakken
§ Parodontaal/ossaal afgesteund (niet mucosaal)
Protheses die mucosaal zijn afgesteund vormen geen occlusale eenheid
Uitneembare voorzieningen zijn vaak mucosaal afgesteund (behalve
schakelframe, afgesteund op implantaten)
§ Gezond parodontium/ goede osseintegratie
§ Correctie stand (vooral geen mesioversie)
§ Normale relatie met antagonist
Knik rond de 3/4
Tot en met premolaren, wel voldoende om te
kunnen kauwen
Premolaar telt voor 1 OE
1e en 2e molaar telt voor 2 OE
6 OE aan iedere kant
Dus totaal 12 Occlusale eenheden
18 functionele eenheden
- Bij minder occlusale eenheden is sprake van compensatie en adaptatie
- Leeftijd speelt een rol: ouderen kunnen met minder OE’s toe om comfortabel te kunnen
kauwen dan jongvolwassenen
Wanneer een occlusale eenheid verloren gaat is niets doen dus vaak ook een optie
Oplossingen voor functieherstel
Functies van bruggen
- Brugtussendeel (pontic)
o Esthetische functie
o Kauwfunctie
o Steunfunctie
§ Mandibulaire en occlusale stabiliteit
- Pijlerelement (abutment)
o Fixatie van brugtussendeel
o Beperken fractuur
o Esthetiek
4
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE ......................................................................................................................2
HOORCOLLEGE 2: MATERIAALKEUZE .............................................................................................................10
HOORCOLLEGE 3: ENDODONTISCH BEHANDELDE PIJLERELEMENTEN ............................................................16
HOORCOLLEGE 4: KRACHTEN EN FALEN ........................................................................................................21
HOORCOLLEGE 5: ETSBRUGGEN ....................................................................................................................26
HOORCOLLEGE 6: BEETREGISTRATIE ..............................................................................................................32
HOORCOLLEGE 7: OVERZICHT........................................................................................................................38
HOORCOLLEGE 8: PROVISIONALS ..................................................................................................................41
HOORCOLLEGE 9: KLINISCHE PROCEDURE .....................................................................................................45
HOORCOLLEGE 10: PONTICS ..........................................................................................................................47
HOORCOLLEGE 11: REPARATIE ......................................................................................................................53
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE
Criteria van mondgezondheid
- Pijn
- Ontsteking
- Functie
- Esthetiek
- Welbevinden
Restauratieve en reconstructieve mondzorg
Het beïnvloeden van de prognose van ziekte en mondgezondheid door risicomanagement,
procesbeheersing en problemen oplossen
Patiënt centraal in hele restauratieve thk
Eerst denken en dan doen!
Interventies met kronen en bruggen moeten probleemgericht zijn; het probleem van de patiënt
moet (deels) opgelost worden
Herstellen
- Vorm
- Functie
- Esthetiek
Restauratieve thk
- Patiënt’s standpunt
- Technisch/prof standpunt
- Theoretische kennis
- Praktische vaardigheden
- Klinische besluitvorming
- Communicatie
- Herstellen van vorm, functie en esthetiek
- Gebruik van veel materialen
- Directs vs indirect
- Vast vs uitneembaar
- Partieel vs volledig omslijping
- Dentaal vs mucosaal gedragen
- Element vs implantaat gedragen
Occlusiesysteem
Geordend biologisch systeem van gebitselementen, de mandibula, maxilla en de processus
alveolares, waarbij de antagonistische gebitselementen functionele eenheden vormen
In restauratieve tandheelkunde streeft men ernaar dit systeem zonodig te herstellen en in evenwicht
te houden, zonder dat daarbij klachten of dysfunctie optreedt en waarbij esthetiek en welbevinden
worden hersteld dan wel gehandhaafd
Verlies van elementen
Nagenoeg alle mensen 1/meer elementen verliezen in de loop van het leven
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
Reden element verlies
- Cariës
- Parodontitis
- Orthodontie
- Trauma
- Fractuur
- Prothetisch
- …
Consequenties van element verlies voor de patiënt
- Psychologisch: verdriet, verlegen, zelfvertrouwen
- Sociaal: sociaal gedrag wordt belemmerd
- Functioneel: spreken en kauwen
Consequenties van element verlies voor occlusiesysteem
- Diasteemvorming met voedselimpactie als gevolg waardoor risico op pathologie toeneemt
- Verandering in occlusie en articulatie
o Zwaardere frontcontacten bij verlies (pre)molaren
o Occlusie overbelasting
o Occlusale en mandibulaire instabiliteit: mesio/disto-versie, rotatie, supra-positie,
dento-alveolaire compensatie, curve van Spee, beethoogte verlies
- Alveolair botverlies
Migratie van elementen
- Vooral eerste 2 jaar
- Onvoorspelbaar of het gebeurt en in welke mate en met welke snelheid
- Vooral bij parodontaal verzwakte elementen
- Vaak “self-limiting” er ontstaat een nieuw evenwicht
- Overbelasting met onduidelijke gevolgen
Een gereduceerd occlusiesysteem
- Van een morfologische, mechanische naar biologische, functionele benadering
- Patiënt geen last, goed kauwen à prima
- Het gaat er niet om of het occlusiesysteem afwijkend is, maar of het goed functioneert
Functioneel occlusiesysteem
- Afwezigheid van pathologie of pathologische processen (pijn/ontsteking)
- Toereikende of als voldoende ervaren gebitsfuncties (functie) en geen ongemakken
(welbevinden en esthetiek)
- Individuele variabiliteit
o Adaptatievermogen
o Mate van overcapaciteit (in principe geen 7en vervangen)
8 premolaren = genoeg functie om te
kunnen kauwen
3
, LOTJE GOMMERS BA3 – FUNCTIEHERSTEL MET BRUGGEN
Occlusale eenheden
- Functionele eenheden
o Frontale eenheden: snijden, praten, incisale vlakken
o Occlusale eenheden: occlusie vlakken
§ Parodontaal/ossaal afgesteund (niet mucosaal)
Protheses die mucosaal zijn afgesteund vormen geen occlusale eenheid
Uitneembare voorzieningen zijn vaak mucosaal afgesteund (behalve
schakelframe, afgesteund op implantaten)
§ Gezond parodontium/ goede osseintegratie
§ Correctie stand (vooral geen mesioversie)
§ Normale relatie met antagonist
Knik rond de 3/4
Tot en met premolaren, wel voldoende om te
kunnen kauwen
Premolaar telt voor 1 OE
1e en 2e molaar telt voor 2 OE
6 OE aan iedere kant
Dus totaal 12 Occlusale eenheden
18 functionele eenheden
- Bij minder occlusale eenheden is sprake van compensatie en adaptatie
- Leeftijd speelt een rol: ouderen kunnen met minder OE’s toe om comfortabel te kunnen
kauwen dan jongvolwassenen
Wanneer een occlusale eenheid verloren gaat is niets doen dus vaak ook een optie
Oplossingen voor functieherstel
Functies van bruggen
- Brugtussendeel (pontic)
o Esthetische functie
o Kauwfunctie
o Steunfunctie
§ Mandibulaire en occlusale stabiliteit
- Pijlerelement (abutment)
o Fixatie van brugtussendeel
o Beperken fractuur
o Esthetiek
4
