Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting gezondheidspreventie: gezonde & veilige voeding

Rating
5.0
(1)
Sold
2
Pages
176
Uploaded on
22-06-2025
Written in
2024/2025

Aan de hand van deze samenvatting ben ik in 1e zit geslaagd. Het is een zeer uitgebreide samenvatting, maar je moet daardoor niet meer uit je slides of de cursus leren (zit er beide in verwerkt, want is beide leerstof).

Institution
Course

Content preview

Gezondheidspreventie: gezonde & veilige voeding

Inhoudsopgave
1 Inleiding ............................................................................................................................... 7
1.1 Actualiteit & voeding ........................................................................................................ 7
1.2 Voorbeelden chemische voedselveiligheid ......................................................................... 8
Melamine .......................................................................................................................................... 8
1.1.1 Fipronil .............................................................................................................................. 8
Ethyleenoxide .................................................................................................................................... 9
1.3 Voedselveiligheid als deel van voedselzekerheid ................................................................. 9
1.4 Voeding als deel van het exposoom .................................................................................10

1. Koolhydraten .......................................................................................................................11
1.1 INLEIDING .....................................................................................................................11
1.2 monosachariden ............................................................................................................12
1.2.1 Eigenschappen ................................................................................................................ 12
a) Configuratie......................................................................................................................... 12
b) Optische activiteit ............................................................................................................... 13
c) Mutarotatie.......................................................................................................................... 13
1.2.2 Algemene eigenschappen (monosach) ............................................................................ 14
1.2.3 Monosachariden in de levensmiddelen ........................................................................... 15
D-glucose (druivensuiker, dextrose) ............................................................................................. 15
D-galactose ................................................................................................................................. 15
D-fructose (fruitsuiker, levulose) .................................................................................................. 16
Suikeralcoholen (polyolen) .......................................................................................................... 16
1.3 oligosachariden .............................................................................................................17
1.3.1 Sacharose (sucrose, suiker, bietsuiker, rietsuiker) ............................................................ 17
1.3.2 Maltose (moutsuiker) ...................................................................................................... 17
1.3.3 Lactose (melksuiker) ....................................................................................................... 18
1.4 polysachariden ..............................................................................................................18
1.4.1 Zetmeel ........................................................................................................................... 19
Amylose ...................................................................................................................................... 19
Amylopectine .............................................................................................................................. 19
Zetmeelkorrels ............................................................................................................................ 20
1.4.2 Glycogeen ....................................................................................................................... 20
1.4.3 Cellulose ......................................................................................................................... 20
1.4.4 Pectinen .......................................................................................................................... 20
1.4.5 Dextrinen ......................................................................................................................... 21
1.4.6 Plantaardige gommen ...................................................................................................... 21
1.4.7 Voedingsvezel.................................................................................................................. 22
1.5 Chemische eigenschappen (van koolhydraten) ..................................................................25
1.5.1 Hydrolyse ........................................................................................................................ 25
1.5.2 Enolisatie & epimerisatie (p. 23 !) ..................................................................................... 25
1.5.3 Ontwatering (p.24!) .......................................................................................................... 26
1.5.4 Maillard reactie of suiker-amine reacties ......................................................................... 26
Acrylamide .................................................................................................................................. 28

2 Lipiden ................................................................................................................................30
2.1 inleiding ........................................................................................................................30


1

, 2.1.1 Functies van de vetten (triglyceriden) .............................................................................. 30
2.1.2 Indeling vd lipiden obv de chemische samenstelling........................................................ 30
2.2 samenstelling van neutrale vetten....................................................................................31
1.1.2 Vetzuren .......................................................................................................................... 31
2.3 technologie ...................................................................................................................35
2.3.1 Smelten ........................................................................................................................... 35
2.3.2 Persen ............................................................................................................................. 35
2.3.3 Extractie .......................................................................................................................... 35
2.3.4 Raffinage ......................................................................................................................... 36
2.3.5 Harding (hydrogenatie) !! ................................................................................................. 37
2.4 ranzig worden van vetten .................................................................................................38
2.4.1 Polymerisatie................................................................................................................... 38
2.4.2 Oxidatieve ransheid of auto-oxidatie !! ............................................................................ 38
2.4.3 Hydrolytische ransheid .................................................................................................... 41
2.5 andere natuurlijke lipiden ................................................................................................42
2.5.1 Fosfatiden of fosfolipiden ................................................................................................ 42
2.5.2 Vetoplosbare vitaminen (zie hoofdstuk vitaminen) ........................................................... 42
2.5.3 Lipochrome stoffen ......................................................................................................... 43
2.5.4 Sterolen........................................................................................................................... 43
2.6 belangrijke vetten in levensmiddelen ................................................................................44
2.6.1 Boter ............................................................................................................................... 44
2.6.2 Margarine ........................................................................................................................ 44
2.6.3 Plantaardige oliën ............................................................................................................ 45
2.6.4 Mariene oliën................................................................................................................... 46

3 Proteïnen .............................................................................................................................47
3.1 inleiding ........................................................................................................................47
3.2 aminozuren ...................................................................................................................48
1.1.3 Essentiële & niet-essentiële AZ ........................................................................................ 48
3.3 peptiden .......................................................................................................................49
3.4 eiwitstructuren ...............................................................................................................50
3.5 indeling .........................................................................................................................51
.................................................................................................................................................... 51

3.5.1 Enkelvoudige proteïnen ................................................................................................... 51
Globulinen .................................................................................................................................. 51
Albuminen ................................................................................................................................... 51
Prolaminen (gliadinen)................................................................................................................. 52
Glutelinen ................................................................................................................................... 52
Albuminoïden .............................................................................................................................. 52
3.5.2 Samengestelde proteïnen ................................................................................................ 52
Fosfoproteïnen ............................................................................................................................ 52
Glycoproteïnen ............................................................................................................................ 52
Chromo- of metalloproteïnen ...................................................................................................... 53
Lipoproteïnen .............................................................................................................................. 53
3.6 technologIe ...................................................................................................................54
3.6.1 Denaturatie ..................................................................................................................... 54
Denaturatiemethoden ................................................................................................................. 54
3.6.2 Hydrolyse ........................................................................................................................ 54
3.6.3 Gelvorming ...................................................................................................................... 54
3.7 belangrijke eiwitten in levensmiddelen ..............................................................................55


2

, 3.7.1 Dierlijke eiwitten .............................................................................................................. 55
3.7.2 Plantaardige eiwitten ....................................................................................................... 55
Groente-eiwitten ......................................................................................................................... 55
Graaneiwitten .............................................................................................................................. 55
Eiwitten uit zaden ........................................................................................................................ 56
Bijzondere eiwitten ...................................................................................................................... 56

4 Voedingsmiddelenanalyse ....................................................................................................57
4.1 inleiding ........................................................................................................................57
4.1.1 Wat is voedingsmiddelenanalyse? ................................................................................... 57
4.1.2 Waarom? ......................................................................................................................... 57
4.1.3 Wie? ................................................................................................................................ 57
4.1.4 Hoe?................................................................................................................................ 57
4.2 analyse van koolhydraten ...............................................................................................58
4.2.1 Kwalitatief onderzoek (opsporen & identifceren) .............................................................. 58
4.2.2 Kwantitatief onderzoek (opsporen, identificeren & gehaltebepaling) ................................ 59
Inleiding ...................................................................................................................................... 59
Voorbereidingen .......................................................................................................................... 59
Chemische bepalingen ................................................................................................................ 60
Chromatografische bepalingen ................................................................................................... 62
4.3 analysemethoden lipiden ...............................................................................................64
4.3.1 Methoden voor het lipidengehalte ................................................................................... 64
Soxhlet methode ......................................................................................................................... 65
Rose-Gottlieb methode ............................................................................................................... 65
4.3.2 Methoden voor de karakterisering .................................................................................... 66
Klassieke bepalingen ................................................................................................................... 66
Chromatografische bepalingen ................................................................................................... 67
4.4 analysemethoden eiwitten & aminozuren ........................................................................68
4.4.1 Bepaling van stikstof-totaal eiwitgehalte.......................................................................... 68
4.4.2 Bepaling van aminozuren................................................................................................. 70
Ionenuitwisselingschromatografie ............................................................................................... 70

5 Minerale bestanddelen .........................................................................................................72
5.1 inleiding mineralen & spoorelementen ..............................................................................72
5.2 mineralen ......................................................................................................................72
5.2.1 Natrium ........................................................................................................................... 72
5.2.2 Calcium........................................................................................................................... 73
5.2.3 Kalium ............................................................................................................................. 74
5.2.4 Fosfor .............................................................................................................................. 74
5.2.5 Magnesium...................................................................................................................... 74
5.3 spoorelementen .............................................................................................................75
5.3.1 Ijzer ................................................................................................................................. 76
5.3.2 Jodium............................................................................................................................. 77
5.3.3 Zink ................................................................................................................................. 78
5.3.4 Koper ............................................................................................................................... 78
5.3.5 Selenium ......................................................................................................................... 79
5.3.6 Fluor ................................................................................................................................ 80

6 Vitaminen ............................................................................................................................81
6.1 thiamine (vitamine B1) (!!) ................................................................................................82
6.2 riboflavine (vitamine B2) (!!) ..............................................................................................83
6.3 niacinen (vitamine B3) (!!) .................................................................................................84



3

, 6.4 pantotheenzuur (vitamine B5) ..........................................................................................85
6.5 vitamine B6 (!!) ...............................................................................................................85
6.6 biotine (vitamine H) ........................................................................................................86
6.7 foliumzuur (vitamine B11) (!!) ............................................................................................87
6.8 vitamine B12 (!!!!!) ............................................................................................................88
6.9 vitamine C ....................................................................................................................90
6.10 vitamine A .....................................................................................................................92
6.11 vitamine D ....................................................................................................................94
6.12 vitamine E (tocoferolen) ..................................................................................................96
6.13 vitamine K (!!)................................................................................................................97

1 Voedsel als energiebron .......................................................................................................99
1.1 energie-inhoud van het voedsel ........................................................................................99
1.2 energielevering............................................................................................................. 101
1.3 energiebehoefte van de mens ........................................................................................ 102
1.3.1 Basaal metabolisme (BM) .............................................................................................. 102
BM berekenen: .......................................................................................................................... 102
1.3.2 Thermische effecten van voedsel .................................................................................. 106
1.3.3 Spierarbeid – fysieke activiteit ....................................................................................... 106
1.3.4 Verbruik door weefselsynthese & melkproductie ........................................................... 108

7 Begrippen van voedingswaarde ........................................................................................... 109
7.1 definities & omschrijvingen ............................................................................................ 109
7.2 voedingswaarde van vetten............................................................................................ 109
7.3 voedingswaarde van eiwitten ......................................................................................... 111
7.3.1 Voedingswaarde & benutbaarheid ................................................................................. 111
2.4 Benutbaarheid ............................................................................................................. 113
2.5 Biologische beschikbaarheid (bioavailability) ................................................................... 116
2.6 vegetarisme & veganisme .............................................................................................. 117

8 Aanbevelingen voor een gezonde voeding ............................................................................ 120
8.1 inleiding ...................................................................................................................... 120
8.2 aanbevelingen voor energie .......................................................................................... 123
8.2.1 Quetelet index (QI) of Body Mass Index (BMI) ................................................................. 123
8.2.2 Energiebehoefte van volwassenen ................................................................................. 124
8.3 aanbevelingen voor eiwitten ......................................................................................... 124
8.4 aanbevelingen voor vetten ............................................................................................ 125
8.4.1 Volwassenen ................................................................................................................. 125
8.4.2 Kinderen ........................................................................................................................ 125
8.5 aanbevelingen voor kH & voedingsvezel......................................................................... 126
8.6 aanbevelingen voor mineralen & spoorelementen.......................................................... 126
8.7 aanbevelingen voor vitaminen....................................................................................... 126
8.8 de voedings- & bewegingsdriehoek ................................................................................. 127
8.8.1 Donkergroen .................................................................................................................. 128



4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
June 22, 2025
Number of pages
176
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

$23.73
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF


Also available in package deal

Reviews from verified buyers

Showing all reviews
5 months ago

5.0

1 reviews

5
1
4
0
3
0
2
0
1
0
Trustworthy reviews on Stuvia

All reviews are made by real Stuvia users after verified purchases.

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
vnn Universiteit Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
154
Member since
3 year
Number of followers
23
Documents
33
Last sold
1 month ago

3.9

21 reviews

5
8
4
6
3
5
2
1
1
1

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions