L-informatievaardigheden
samenvatting
Hoofdstuk 1
INFORMATIEVAARDIGHEDEN
Informatievaardigheden hebben twee grote problemen:
1) Information overload
- ‘Bestaat niet’ niet mee kunnen omgaan
2) Informatievervuiling en vervalsing
- Bewust of onbewust
- Bv: ‘the onion’ of fake news
Nood aan informatievaardigheden omdat:
- Info snel en efficiënt te vinden
- Waarachtige beoordeling
- Correcte verwerking
Informatievaardigheden =
- Kritische info ontdekken en begrijpen hoe het tot stand komt
- Waarde bepalen
- Gebruiken bij creëren van nieuwe informatie
- Ethische manier deelnemen aan informatienetwerken
Centrale principes
1) Creatie van info is een proces
a. Heuristiek: zoeken en vinden van informatie
b. Analyse: aan de slag gaan met gevonden info (lezen, interpreteren...)
c. Synthese: eigen inzichten, interpretaties, resultaten communiceren
2) Proces kent geen einde
a. Je kan steeds nieuwere complexere vragen stellen
3) Geen rechtlijnig proces
a. Vraagt veel herhaling, hoge hit and miss ratio
4) Wetenschappelijk onderzoek is een conversatie
a. Dialoog tussen inzichten, ontdekkingen, interpretaties eindigt nooit
5) Autoriteit is een constructie die contextueel bepaald wordt
a. Reflecteren de expertise e betrouwbaarheid van de producent en worden
daarop geëvalueerd
6) Info heeft waarde
a. Sociale, politieke, militaire… context
1
,DIKW-Piramide
- Data – informatie – kennis – wijsheid
o Data: feiten, gegevens
o Informatie: betekenis
o Kennis: context
o Wijsheid: toepassen
DIKW= terug te vinden in documenten
- Geschreven, gedrukt, video’s, audio’s…
Structuur in brengen
Boomstructuur
- Overliggende en overkoepelende term
- Telkens meer en meer in detail gaan
- Semantsiche relatie en synactische relatie
Metadata
= data over data
- Administratieve metadata: informatie over technische of fysieke kenmerken
o Bv afmetingen van een boek
- Beschrijvende metadata: info over de inhoud
o Bv wat in het boek staat
- In boeken
o Auteur, titel, publicatiejaar, ISBN, taal, pagina’s, locatie…
- Metadata om boomstructuur op te stellen
Structuur
- Een grote hoeveelheid documenten wordt georganiseerd a.d.h.v. boomstructuur,
taxonomie...
- Metadata leveren elementen/kenmerken die bepalend zijn voor die boomstructuur
- Navigatie-instrumenten maken gebruik van metadata om documenten te
identificeren
2
, 2 types catalogi: beschrijving van boeken, tijdschriften…
- Algemene catalogus: van een instelling of een land (KUL -Limo/ Nederland) -
UniCat
- Gespecialiseerde catalogus: deelcatalogus van één of meer instellingen beperkt
op specifiek thema - WorldCat
Bibliotheken
Voor de bemiddeling van documentaire informatie
- Informatiebronnen verwerven en bewaren
- Informatiebronnen omsluiten en aanbieden
- Informatiebronnen ontsluiten en aanbieden
Ook digitaal
Soorten:
Handbibliotheek:
- Persoonlijke verzameling
- Beperkt aantal
- Inhoud afhankelijk van de gebruiker
- Eigen boeken
Openbare
- Open voor iedereen
- Fictie en non-fictie
- Divers publiek
Wetenschappelijke
- Collectie opbouwen en beheren in dienst van onderzoek en onderwijs
- Meerdere deelbibliotheken
Nationale
- Alle publicaties verzamelen die in dat land verschijnen, over dat land
- Collectie uitbouwen door wettelijk depot (niet betalen want uitgave moet naar hier
komen)
Erfgoed
- Belangrijk documentair patrimonium van publicaties voor altijd bewaren, beheren,
beschikbaar stellen
- Gericht op lopend onderzoek/ onderwijs
Digitale
- Als vertrekker en beheerder digitaal materiaal; tijdschriften, full-tekst
databanken…
3
samenvatting
Hoofdstuk 1
INFORMATIEVAARDIGHEDEN
Informatievaardigheden hebben twee grote problemen:
1) Information overload
- ‘Bestaat niet’ niet mee kunnen omgaan
2) Informatievervuiling en vervalsing
- Bewust of onbewust
- Bv: ‘the onion’ of fake news
Nood aan informatievaardigheden omdat:
- Info snel en efficiënt te vinden
- Waarachtige beoordeling
- Correcte verwerking
Informatievaardigheden =
- Kritische info ontdekken en begrijpen hoe het tot stand komt
- Waarde bepalen
- Gebruiken bij creëren van nieuwe informatie
- Ethische manier deelnemen aan informatienetwerken
Centrale principes
1) Creatie van info is een proces
a. Heuristiek: zoeken en vinden van informatie
b. Analyse: aan de slag gaan met gevonden info (lezen, interpreteren...)
c. Synthese: eigen inzichten, interpretaties, resultaten communiceren
2) Proces kent geen einde
a. Je kan steeds nieuwere complexere vragen stellen
3) Geen rechtlijnig proces
a. Vraagt veel herhaling, hoge hit and miss ratio
4) Wetenschappelijk onderzoek is een conversatie
a. Dialoog tussen inzichten, ontdekkingen, interpretaties eindigt nooit
5) Autoriteit is een constructie die contextueel bepaald wordt
a. Reflecteren de expertise e betrouwbaarheid van de producent en worden
daarop geëvalueerd
6) Info heeft waarde
a. Sociale, politieke, militaire… context
1
,DIKW-Piramide
- Data – informatie – kennis – wijsheid
o Data: feiten, gegevens
o Informatie: betekenis
o Kennis: context
o Wijsheid: toepassen
DIKW= terug te vinden in documenten
- Geschreven, gedrukt, video’s, audio’s…
Structuur in brengen
Boomstructuur
- Overliggende en overkoepelende term
- Telkens meer en meer in detail gaan
- Semantsiche relatie en synactische relatie
Metadata
= data over data
- Administratieve metadata: informatie over technische of fysieke kenmerken
o Bv afmetingen van een boek
- Beschrijvende metadata: info over de inhoud
o Bv wat in het boek staat
- In boeken
o Auteur, titel, publicatiejaar, ISBN, taal, pagina’s, locatie…
- Metadata om boomstructuur op te stellen
Structuur
- Een grote hoeveelheid documenten wordt georganiseerd a.d.h.v. boomstructuur,
taxonomie...
- Metadata leveren elementen/kenmerken die bepalend zijn voor die boomstructuur
- Navigatie-instrumenten maken gebruik van metadata om documenten te
identificeren
2
, 2 types catalogi: beschrijving van boeken, tijdschriften…
- Algemene catalogus: van een instelling of een land (KUL -Limo/ Nederland) -
UniCat
- Gespecialiseerde catalogus: deelcatalogus van één of meer instellingen beperkt
op specifiek thema - WorldCat
Bibliotheken
Voor de bemiddeling van documentaire informatie
- Informatiebronnen verwerven en bewaren
- Informatiebronnen omsluiten en aanbieden
- Informatiebronnen ontsluiten en aanbieden
Ook digitaal
Soorten:
Handbibliotheek:
- Persoonlijke verzameling
- Beperkt aantal
- Inhoud afhankelijk van de gebruiker
- Eigen boeken
Openbare
- Open voor iedereen
- Fictie en non-fictie
- Divers publiek
Wetenschappelijke
- Collectie opbouwen en beheren in dienst van onderzoek en onderwijs
- Meerdere deelbibliotheken
Nationale
- Alle publicaties verzamelen die in dat land verschijnen, over dat land
- Collectie uitbouwen door wettelijk depot (niet betalen want uitgave moet naar hier
komen)
Erfgoed
- Belangrijk documentair patrimonium van publicaties voor altijd bewaren, beheren,
beschikbaar stellen
- Gericht op lopend onderzoek/ onderwijs
Digitale
- Als vertrekker en beheerder digitaal materiaal; tijdschriften, full-tekst
databanken…
3
