Financiële analyse van de onderneming
Inhoudstafel
1 INLEIDING ............................................................................................................................. 3
1.1 Wat is een onderneming? ........................................................................................................... 3
1.2 De onderneming en haar belanghebbenden .............................................................................. 4
1.3 Rol van financiële analyse ........................................................................................................... 4
1.4 Basiselementen ........................................................................................................................... 4
1.5 Doelstelling .................................................................................................................................. 6
1.6 Analysetechnieken ...................................................................................................................... 6
2 ENKELVOUDIGE JAARREKENING VOLGENS DE VENNOOTSCHAPSWETGEVING ......................... 7
3 HERWERKING VAN DE BALANS EN DE RESULTATENREKENING, HORIZONTALE EN VERTICALE
ANALYSE ...................................................................................................................................... 7
3.1 Jaarrekening ................................................................................................................................ 7
3.2 Codes & berekeningswijze .......................................................................................................... 7
3.3 Herwerkte balans ........................................................................................................................ 8
3.4 Herwerkte resultatenrekening .................................................................................................. 10
3.5 Horizontale analyse ................................................................................................................... 13
3.6 Verticale analyse ....................................................................................................................... 14
4 KASSTROMENANALYSE ....................................................................................................... 16
4.1 Financiële stromen & cyclus ...................................................................................................... 16
4.2 Mutatiebalans ........................................................................................................................... 17
4.3 Cashflow .................................................................................................................................... 18
4.4 Nettobedrijfskapitaalbehoefte & veranderingen...................................................................... 20
4.5 Kastroom uit investeringen ....................................................................................................... 22
4.6 Kasstroom uit financiering ........................................................................................................ 22
4.7 Kasstroom uit operaties, investeringen & financiering ............................................................. 23
4.8 Gebruik kasstroomanalyse ........................................................................................................ 23
4.9 Analyse van de kasstromen ....................................................................................................... 24
5 TOEGEVOEGDE WAARDE ..................................................................................................... 25
5.1 Het begrip toegevoegde waarde ............................................................................................... 25
5.2 Oorsprong van de toegevoegde waarde ................................................................................... 25
5.3 Verdeling van de toegevoegde waarde ..................................................................................... 26
5.4 Toegevoegde waarde, financiële en niet-recurrente resultaten en overheidssubsidies .......... 27
5.5 Berekening van de toegevoegde waarde op basis van de jaarrekening ................................... 28
5.6 Analyse van de toegevoegde waarde........................................................................................ 28
5.7 Interpretatie van de toegevoegde waarde ............................................................................... 30
, 2
6 RENDABILITEIT .................................................................................................................... 32
6.1 Rendabiliteit van de verkopen .................................................................................................. 32
6.2 Rendabiliteit van de activa ........................................................................................................ 35
6.3 Rendabiliteit van het eigen vermogen ...................................................................................... 37
6.4 Samenvatting rendabiliteit ........................................................................................................ 41
6.5 Analyse rendabiliteit.................................................................................................................. 41
7 SOLVABILITEIT .................................................................................................................... 42
7.1 Schuldgraad & financiële onafhankelijkheid ............................................................................. 42
7.2 Dekking FKVV............................................................................................................................. 46
7.3 Dekking van het vreemd vermogen door de cashflow (aflossing kapitaal) .............................. 46
7.4 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen ......................................................... 47
7.5 Analyse solvabiliteit ................................................................................................................... 47
8 LIQUIDITEIT ........................................................................................................................ 48
8.1 Nettobedrijfskapitaal, netobedrijfskapitaalbehoefte & nettokas ............................................. 48
8.2 Liquiditeitsratio’s (afgeleid van nettobedrijfskapitaal) ............................................................. 50
8.3 Liquiditeitsratio’s (afgeleid van nettobedrijfskapitaalbehoefte) .............................................. 51
8.4 Nettokasratio............................................................................................................................. 54
8.5 Analyse liquiditeit ...................................................................................................................... 54
9 INTERPRETATIE EN BEOORDELING VAN FINANCIËLE RATIO’S ................................................ 55
9.1 Goed/slecht-classificatie ........................................................................................................... 55
9.2 Absolute maatstaven................................................................................................................. 55
9.3 Vergelijking in de tijd ................................................................................................................. 55
9.4 Vergelijking tussen ondernemingen.......................................................................................... 55
10 CONCLUDEREND HOOFDSTUK ......................................................................................... 56
10.1 Wie heeft nood aan welke informatie? ..................................................................................... 56
10.2 Rendabiliteit & liquiditeit .......................................................................................................... 56
10.3 Solvabiliteit & liquiditeit ............................................................................................................ 57
10.4 Pad naar faling ........................................................................................................................... 57
Inleiding
, 3
1 Inleiding
Doel cursus: Het verzamelen van de nodige gegevens om een volledige financiële analyse te kunnen
uitvoeren en de gegevens die voortvloeien uit die analyse te kunnen interpreteren
Uitgangspunt: Voor de analyse van de jaarrekening is kennis van de jaarrekening verreist
• Balans
o Activa: Bedrijfsmiddelen
o Passiva: Waar het vermogen vandaan komt
• Resultatenrekening: Opbrengsten & kosten
• Toelichting: Cijfers worden toegelicht
• Sociale balans: Personeel
1.1 Wat is een onderneming?
Drie definities
• Een onderneming brengt productiefactoren samen om zo een product te produceren
(kosten) en dit aan te bieden op de markt (opbrengsten) tegen een verkoopprijs die hoger is
dan de kostprijs.
o Productiefactoren: Personeel, materiële & immateriële uitrusting, belastingen
o Kosten & opbrengsten: resultatenrekening
o Opmerking: De activa worden pas kosten vanaf de machines beginnen draaien
• Een onderneming is een organisatie waar productiefactoren: aangekochte goederen en
diensten (input) om wordt gezet in goederen en diensten met een hogere waarde (output).
Zij vinden een afzet door de markt aanvaarde prijs.
o Toegevoegde waarde: Waarde van de geproduceerde goederen en diensten –
waarde van de aangekochte en verbruikte goederen en diensten
o De output van de ene onderneming is de input van de andere onderneming
▪ De cummulatie = het BBP
• Een onderneming is op zoek naar geld dat ze nodig heeft voor de aankoop van grondstoffen,
machines, personeel,… Op deze manier kan het geld werken om zo meer geld op te brengen.
Dit geld is vervolgens nodig om de financiële verplichtingen na te komen. Nadien kan er
opnieuw geld geïnvesteerd worden en kan de cyclus
opnieuw beginnen.
Inleiding
, 4
1.2 De onderneming en haar belanghebbenden
De belanghebbenden (stakeholders) van een onderneming zijn:
• Leveranciers: Wil weten of de klant kan betalen (input)
• Klanten: Willen weten of de leverancier failliet gaat (output)
• Overheid: Wil weten hoe het zit met de tewerkstelling (productiefactor)
• Personeel: Wil job zekerheid en uitbetaling (productiefactor)
• Aandeelhouders: Wil weten of het bedrijf winstgevend is
• Financiële instellingen: Is het bedrijf rendabel en solvabel? (productiefactor)
• Bedrijfsleiding: Wil alles weten
<-> Concurrenten: Hen wil je zo beperkt mogelijk informatie verschaffen.
Deze belanghebbenden proberen steeds hun eigen nut te maximaliseren, dit leidt tot
belangenconflicten.
• Worden beslecht via
o Rechtsbepalingen (handels en vennootschapsrecht)
o contracten (arbeid & verkoopvoorwaarden)
o kredietconventies (leningen),…
Een onderneming is een knooppunt van een reeks contractuele relaties tussen individuen en groepen
die samenwerken in een onderneming
• De contractuele definitie van een onderneming wordt als agency relatie geanalyseerd.
o Een contract waardoor een ‘principal’ zich verbindt met een ander persoon, ‘agent’
genoemd, zodat deze in de plaats van de principal zou handelen mits het delegeren
van bepaalde beslissingsbevoegdheid. De principal verwacht dan van de agent dat
deze ook inderdaad in het belang van de principal handelt.
o Bv: Aandeelhouder (principal) verwacht dat de manager (agent) de onderneming
waarde maximaliserend zal besturen.
▪ Via verstrekking van financiële informatie
▪ Via financiële of andere stimulansen
1.3 Rol van financiële analyse
Omdat een onderneming veel contractuele relaties heeft, is er een groot belang aan financiële
informatie. Diverse belanghebbenden beslissen namelijk over contractuele modaliteiten (zoals
vergoedingen en investeringsbeslissingen) op basis van deze informatie.
Doel van financiële analyse: De financiële toestand van een onderneming doorlichten op de grond
van historische gegevens (jaarrekening). Op basis hiervan worden dan prognoses afgeleid zodat er
ook een inzicht is in de toekomst.
1.4 Basiselementen
Wanneer is een onderneming succesvol?
• Als ze erin slaagt haar contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue wijze
tegemoet te komen.
• Dit succes kan echter alleen worden geëvalueerd op basis van gepubliceerde gegevens
o Jaarrekening, persartikels
▪ Dit is echter alleen het topje van de ijsberg in een onderneming
Inleiding
Inhoudstafel
1 INLEIDING ............................................................................................................................. 3
1.1 Wat is een onderneming? ........................................................................................................... 3
1.2 De onderneming en haar belanghebbenden .............................................................................. 4
1.3 Rol van financiële analyse ........................................................................................................... 4
1.4 Basiselementen ........................................................................................................................... 4
1.5 Doelstelling .................................................................................................................................. 6
1.6 Analysetechnieken ...................................................................................................................... 6
2 ENKELVOUDIGE JAARREKENING VOLGENS DE VENNOOTSCHAPSWETGEVING ......................... 7
3 HERWERKING VAN DE BALANS EN DE RESULTATENREKENING, HORIZONTALE EN VERTICALE
ANALYSE ...................................................................................................................................... 7
3.1 Jaarrekening ................................................................................................................................ 7
3.2 Codes & berekeningswijze .......................................................................................................... 7
3.3 Herwerkte balans ........................................................................................................................ 8
3.4 Herwerkte resultatenrekening .................................................................................................. 10
3.5 Horizontale analyse ................................................................................................................... 13
3.6 Verticale analyse ....................................................................................................................... 14
4 KASSTROMENANALYSE ....................................................................................................... 16
4.1 Financiële stromen & cyclus ...................................................................................................... 16
4.2 Mutatiebalans ........................................................................................................................... 17
4.3 Cashflow .................................................................................................................................... 18
4.4 Nettobedrijfskapitaalbehoefte & veranderingen...................................................................... 20
4.5 Kastroom uit investeringen ....................................................................................................... 22
4.6 Kasstroom uit financiering ........................................................................................................ 22
4.7 Kasstroom uit operaties, investeringen & financiering ............................................................. 23
4.8 Gebruik kasstroomanalyse ........................................................................................................ 23
4.9 Analyse van de kasstromen ....................................................................................................... 24
5 TOEGEVOEGDE WAARDE ..................................................................................................... 25
5.1 Het begrip toegevoegde waarde ............................................................................................... 25
5.2 Oorsprong van de toegevoegde waarde ................................................................................... 25
5.3 Verdeling van de toegevoegde waarde ..................................................................................... 26
5.4 Toegevoegde waarde, financiële en niet-recurrente resultaten en overheidssubsidies .......... 27
5.5 Berekening van de toegevoegde waarde op basis van de jaarrekening ................................... 28
5.6 Analyse van de toegevoegde waarde........................................................................................ 28
5.7 Interpretatie van de toegevoegde waarde ............................................................................... 30
, 2
6 RENDABILITEIT .................................................................................................................... 32
6.1 Rendabiliteit van de verkopen .................................................................................................. 32
6.2 Rendabiliteit van de activa ........................................................................................................ 35
6.3 Rendabiliteit van het eigen vermogen ...................................................................................... 37
6.4 Samenvatting rendabiliteit ........................................................................................................ 41
6.5 Analyse rendabiliteit.................................................................................................................. 41
7 SOLVABILITEIT .................................................................................................................... 42
7.1 Schuldgraad & financiële onafhankelijkheid ............................................................................. 42
7.2 Dekking FKVV............................................................................................................................. 46
7.3 Dekking van het vreemd vermogen door de cashflow (aflossing kapitaal) .............................. 46
7.4 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen ......................................................... 47
7.5 Analyse solvabiliteit ................................................................................................................... 47
8 LIQUIDITEIT ........................................................................................................................ 48
8.1 Nettobedrijfskapitaal, netobedrijfskapitaalbehoefte & nettokas ............................................. 48
8.2 Liquiditeitsratio’s (afgeleid van nettobedrijfskapitaal) ............................................................. 50
8.3 Liquiditeitsratio’s (afgeleid van nettobedrijfskapitaalbehoefte) .............................................. 51
8.4 Nettokasratio............................................................................................................................. 54
8.5 Analyse liquiditeit ...................................................................................................................... 54
9 INTERPRETATIE EN BEOORDELING VAN FINANCIËLE RATIO’S ................................................ 55
9.1 Goed/slecht-classificatie ........................................................................................................... 55
9.2 Absolute maatstaven................................................................................................................. 55
9.3 Vergelijking in de tijd ................................................................................................................. 55
9.4 Vergelijking tussen ondernemingen.......................................................................................... 55
10 CONCLUDEREND HOOFDSTUK ......................................................................................... 56
10.1 Wie heeft nood aan welke informatie? ..................................................................................... 56
10.2 Rendabiliteit & liquiditeit .......................................................................................................... 56
10.3 Solvabiliteit & liquiditeit ............................................................................................................ 57
10.4 Pad naar faling ........................................................................................................................... 57
Inleiding
, 3
1 Inleiding
Doel cursus: Het verzamelen van de nodige gegevens om een volledige financiële analyse te kunnen
uitvoeren en de gegevens die voortvloeien uit die analyse te kunnen interpreteren
Uitgangspunt: Voor de analyse van de jaarrekening is kennis van de jaarrekening verreist
• Balans
o Activa: Bedrijfsmiddelen
o Passiva: Waar het vermogen vandaan komt
• Resultatenrekening: Opbrengsten & kosten
• Toelichting: Cijfers worden toegelicht
• Sociale balans: Personeel
1.1 Wat is een onderneming?
Drie definities
• Een onderneming brengt productiefactoren samen om zo een product te produceren
(kosten) en dit aan te bieden op de markt (opbrengsten) tegen een verkoopprijs die hoger is
dan de kostprijs.
o Productiefactoren: Personeel, materiële & immateriële uitrusting, belastingen
o Kosten & opbrengsten: resultatenrekening
o Opmerking: De activa worden pas kosten vanaf de machines beginnen draaien
• Een onderneming is een organisatie waar productiefactoren: aangekochte goederen en
diensten (input) om wordt gezet in goederen en diensten met een hogere waarde (output).
Zij vinden een afzet door de markt aanvaarde prijs.
o Toegevoegde waarde: Waarde van de geproduceerde goederen en diensten –
waarde van de aangekochte en verbruikte goederen en diensten
o De output van de ene onderneming is de input van de andere onderneming
▪ De cummulatie = het BBP
• Een onderneming is op zoek naar geld dat ze nodig heeft voor de aankoop van grondstoffen,
machines, personeel,… Op deze manier kan het geld werken om zo meer geld op te brengen.
Dit geld is vervolgens nodig om de financiële verplichtingen na te komen. Nadien kan er
opnieuw geld geïnvesteerd worden en kan de cyclus
opnieuw beginnen.
Inleiding
, 4
1.2 De onderneming en haar belanghebbenden
De belanghebbenden (stakeholders) van een onderneming zijn:
• Leveranciers: Wil weten of de klant kan betalen (input)
• Klanten: Willen weten of de leverancier failliet gaat (output)
• Overheid: Wil weten hoe het zit met de tewerkstelling (productiefactor)
• Personeel: Wil job zekerheid en uitbetaling (productiefactor)
• Aandeelhouders: Wil weten of het bedrijf winstgevend is
• Financiële instellingen: Is het bedrijf rendabel en solvabel? (productiefactor)
• Bedrijfsleiding: Wil alles weten
<-> Concurrenten: Hen wil je zo beperkt mogelijk informatie verschaffen.
Deze belanghebbenden proberen steeds hun eigen nut te maximaliseren, dit leidt tot
belangenconflicten.
• Worden beslecht via
o Rechtsbepalingen (handels en vennootschapsrecht)
o contracten (arbeid & verkoopvoorwaarden)
o kredietconventies (leningen),…
Een onderneming is een knooppunt van een reeks contractuele relaties tussen individuen en groepen
die samenwerken in een onderneming
• De contractuele definitie van een onderneming wordt als agency relatie geanalyseerd.
o Een contract waardoor een ‘principal’ zich verbindt met een ander persoon, ‘agent’
genoemd, zodat deze in de plaats van de principal zou handelen mits het delegeren
van bepaalde beslissingsbevoegdheid. De principal verwacht dan van de agent dat
deze ook inderdaad in het belang van de principal handelt.
o Bv: Aandeelhouder (principal) verwacht dat de manager (agent) de onderneming
waarde maximaliserend zal besturen.
▪ Via verstrekking van financiële informatie
▪ Via financiële of andere stimulansen
1.3 Rol van financiële analyse
Omdat een onderneming veel contractuele relaties heeft, is er een groot belang aan financiële
informatie. Diverse belanghebbenden beslissen namelijk over contractuele modaliteiten (zoals
vergoedingen en investeringsbeslissingen) op basis van deze informatie.
Doel van financiële analyse: De financiële toestand van een onderneming doorlichten op de grond
van historische gegevens (jaarrekening). Op basis hiervan worden dan prognoses afgeleid zodat er
ook een inzicht is in de toekomst.
1.4 Basiselementen
Wanneer is een onderneming succesvol?
• Als ze erin slaagt haar contractuele relaties met alle belanghebbenden op continue wijze
tegemoet te komen.
• Dit succes kan echter alleen worden geëvalueerd op basis van gepubliceerde gegevens
o Jaarrekening, persartikels
▪ Dit is echter alleen het topje van de ijsberg in een onderneming
Inleiding
