HSK 9 – cardiovasculair stelsel
1. Aangeboren hartaandoeningen
= bij het ontstaan van een aangeboren hartaandoening is er tijdens de ontwikkeling van de
embryo/ foetus is de baarmoeder iets fout gegaan.
- Exogene invloeden: diabetes mellitus of infectie bij moeder in 1 e 2 maanden van zs
(rodehond), geneesmiddelengebruik, blootstelling aan giftige stoffen, hoge dosis
radioactieve straling…
- Chromosomale afwijkingen: vaak meerdere erfelijke afwijken tegelijk, meestal sprake
van een syndroom.
1.1. Niet-cyanotische hartaandoeningen (7)
1.1.1. Met normale longcirculatie (3)
Aortaklepstenose = een vernauwing in het uitstroomgebied van het
linkerventrikel, meestal van de aortaklep zelf.
- Na geboorte niet altijd direct herkend
- In begin: vaak slechts milde tot geen klachten aanwezig
- Kan soms jaren duren vooraleer de vernauwing zo ernstig is dat er een hartgeruis
hoorbaar wordt of dat er symptomen van linker hartfalen optreden
Vernauwing te ernstig?
- Linker hart moet te veel inspanning leveren om bloed door klep te pompen en het bloed
niet langer weggepompt kan worden richting het lichaam
- Stagnatie bloed in linkerhartkamer Druk in hart loopt hoog op
- Bloed dat uit longen komt heeft grote moeite om linker hart te bereiken bloed stapelt
op in de longen symptomen van longstuwing/longoedeem (bemoeilijkte
ademhaling, snel vermoeid)
- Er stroomt onvoldoende bloed uit het hart naar de rest van het lichaam
bedreigende klacht is flauwvallen bij inspanning (syncope)
- Het duidt erop dat het hart de inspanning niet aankan en dat de bloedsomloop naar de
hersenen in gedrang komt.
Behandeling:
- Ballondilatatie via hartkatheterisatie
o Een ballon thv de klep brengen en opblazen om de vernauwing open te maken
o Voordelen: geen operatie, geen litteken, geen intensieve care-opname, sneller
herstel en kortere opnameduur
o Nadeel: bij het losmaken van vergroeide klepbladen ontstaat er altijd een beetje
lekkage
- Operatie om klep open te maken (wanneer ballondilatatie insufficiënt is)
o Een hart-longmachine neemt tijdelijk de functie van het hart over zodat de chirurg
de operatie veilig kan uitvoeren
o Uitdaging: juiste keuze te maken tussen de vernauwing verminderen en lekkage
zoveel mogelijk te vermijden
- Operatieve aortaklepvervanging: een mechanische of een biologische klep of
vervanging door eigen longslagaderklep (= ROSS-ingreep)
bij kinderen omdat deze lichaamseigen klep meegroeit
met de patiënt, waardoor herhaalde operaties om kleine
protheses te vervangen vermeden wordt.
Coarctatio aortae = een vernauwing op de aorta
descendens, waardoor de bloedvoorziening van het onderste
, lichaamshelft in gedrang komt. De voorkamer gaat verdikken (hypertrofie) door de weerstand
en er ontstaat een hoge bloeddruk.
- Verschillende vormen en op verschillende leeftijd voorkomen
- Jonge zuigeling grote problemen zorgen op het ogenblik dat de ductus
arteriosus (bloedvat dat longslagader (arteria pulmonalis) verbindt met de
lichaamsslagader (aorta)) sluit
o Vernauwing in aorta wordt groter en alternatieve bevloeiingsweg naar onderste
lichaamshelft valt weg
o Hart moet harder werken om bloed toch rond te pompen (kost veel energie
sneller ademen, weinig actief, slaapt veel en drinkt slecht)
o Kan leiden tot acute decompensatie indien geen behandeling
- Latere leeftijd vernauwing is minder uitgesproken, lichaam vormt kleine
zijvertakkingen (collateralen) die de onderste lichaamshelft bevloeien.
Diagnose: bloeddrukmeting, pulsaties van liesslagader zijn zwakker dan van halsslagader/
polsslagader + een echo om de plaats en lengte van de vernauwing en de verdikking van de
hartspier te evalueren.
Behandeling bij een jonge zeer zieke baby:
- Ductus arteriosus opnieuw openen dmv medicatie (Prostin VR ®)
- Kind stabiel / oudere kinderen chirurgisch wegsnijden van vernauwde deel van aorta =
coarctectomie
- Speciale gevallen hartkatheterisatie met ballondilatatie (stentplaatsing) van
vernauwde aorta
Pulmonalis(klep)stenose = vernauwing van de klep van
de longslagader (pulmonalisklep).
- Rechterkamer van het hart moet harder pompen om
vernauwing te overwinnen
- Rechter hart zal meer spiervezels aanmaken omdat ze
niet ontworpen is voor die taak
- Na een tijdje zal het rechter hart beginnen opgeven
- Druk in rechterkamer neemt toe, er kan uit de rest van
het lichaam steeds minder bloed naar hart terugstromen
oedeem (opzwellen oogleden, buik, onderste
ledematen, genitaliën bij baby’s).
Classificatie
- Milde stenose = bijna geen symptomen, geen behandeling nodig
- Matige stenose = niet erg, kan overgaan naar ernstige stenose en kan aanleiding geven
tot rechter hartfalen steeds overgaan tot behandeling!
Behandeling
- Ballondilatatie van klep via hartkatheterisatie
- Soms operatie nodig een openhartoperatie waarbij gebruik wordt
gemaakt van de hart-long machine, klepbladen worden van elkaar los
gemaakt of het groter maken van een vernauwing
1.1.2. Met longvaatovervulling = toegenomen longcirculatie (4)
Ventrikelseptumdefect (VSD) = een defect in het tussenschot tussen de 2
kamers/ventrikels.
1. Aangeboren hartaandoeningen
= bij het ontstaan van een aangeboren hartaandoening is er tijdens de ontwikkeling van de
embryo/ foetus is de baarmoeder iets fout gegaan.
- Exogene invloeden: diabetes mellitus of infectie bij moeder in 1 e 2 maanden van zs
(rodehond), geneesmiddelengebruik, blootstelling aan giftige stoffen, hoge dosis
radioactieve straling…
- Chromosomale afwijkingen: vaak meerdere erfelijke afwijken tegelijk, meestal sprake
van een syndroom.
1.1. Niet-cyanotische hartaandoeningen (7)
1.1.1. Met normale longcirculatie (3)
Aortaklepstenose = een vernauwing in het uitstroomgebied van het
linkerventrikel, meestal van de aortaklep zelf.
- Na geboorte niet altijd direct herkend
- In begin: vaak slechts milde tot geen klachten aanwezig
- Kan soms jaren duren vooraleer de vernauwing zo ernstig is dat er een hartgeruis
hoorbaar wordt of dat er symptomen van linker hartfalen optreden
Vernauwing te ernstig?
- Linker hart moet te veel inspanning leveren om bloed door klep te pompen en het bloed
niet langer weggepompt kan worden richting het lichaam
- Stagnatie bloed in linkerhartkamer Druk in hart loopt hoog op
- Bloed dat uit longen komt heeft grote moeite om linker hart te bereiken bloed stapelt
op in de longen symptomen van longstuwing/longoedeem (bemoeilijkte
ademhaling, snel vermoeid)
- Er stroomt onvoldoende bloed uit het hart naar de rest van het lichaam
bedreigende klacht is flauwvallen bij inspanning (syncope)
- Het duidt erop dat het hart de inspanning niet aankan en dat de bloedsomloop naar de
hersenen in gedrang komt.
Behandeling:
- Ballondilatatie via hartkatheterisatie
o Een ballon thv de klep brengen en opblazen om de vernauwing open te maken
o Voordelen: geen operatie, geen litteken, geen intensieve care-opname, sneller
herstel en kortere opnameduur
o Nadeel: bij het losmaken van vergroeide klepbladen ontstaat er altijd een beetje
lekkage
- Operatie om klep open te maken (wanneer ballondilatatie insufficiënt is)
o Een hart-longmachine neemt tijdelijk de functie van het hart over zodat de chirurg
de operatie veilig kan uitvoeren
o Uitdaging: juiste keuze te maken tussen de vernauwing verminderen en lekkage
zoveel mogelijk te vermijden
- Operatieve aortaklepvervanging: een mechanische of een biologische klep of
vervanging door eigen longslagaderklep (= ROSS-ingreep)
bij kinderen omdat deze lichaamseigen klep meegroeit
met de patiënt, waardoor herhaalde operaties om kleine
protheses te vervangen vermeden wordt.
Coarctatio aortae = een vernauwing op de aorta
descendens, waardoor de bloedvoorziening van het onderste
, lichaamshelft in gedrang komt. De voorkamer gaat verdikken (hypertrofie) door de weerstand
en er ontstaat een hoge bloeddruk.
- Verschillende vormen en op verschillende leeftijd voorkomen
- Jonge zuigeling grote problemen zorgen op het ogenblik dat de ductus
arteriosus (bloedvat dat longslagader (arteria pulmonalis) verbindt met de
lichaamsslagader (aorta)) sluit
o Vernauwing in aorta wordt groter en alternatieve bevloeiingsweg naar onderste
lichaamshelft valt weg
o Hart moet harder werken om bloed toch rond te pompen (kost veel energie
sneller ademen, weinig actief, slaapt veel en drinkt slecht)
o Kan leiden tot acute decompensatie indien geen behandeling
- Latere leeftijd vernauwing is minder uitgesproken, lichaam vormt kleine
zijvertakkingen (collateralen) die de onderste lichaamshelft bevloeien.
Diagnose: bloeddrukmeting, pulsaties van liesslagader zijn zwakker dan van halsslagader/
polsslagader + een echo om de plaats en lengte van de vernauwing en de verdikking van de
hartspier te evalueren.
Behandeling bij een jonge zeer zieke baby:
- Ductus arteriosus opnieuw openen dmv medicatie (Prostin VR ®)
- Kind stabiel / oudere kinderen chirurgisch wegsnijden van vernauwde deel van aorta =
coarctectomie
- Speciale gevallen hartkatheterisatie met ballondilatatie (stentplaatsing) van
vernauwde aorta
Pulmonalis(klep)stenose = vernauwing van de klep van
de longslagader (pulmonalisklep).
- Rechterkamer van het hart moet harder pompen om
vernauwing te overwinnen
- Rechter hart zal meer spiervezels aanmaken omdat ze
niet ontworpen is voor die taak
- Na een tijdje zal het rechter hart beginnen opgeven
- Druk in rechterkamer neemt toe, er kan uit de rest van
het lichaam steeds minder bloed naar hart terugstromen
oedeem (opzwellen oogleden, buik, onderste
ledematen, genitaliën bij baby’s).
Classificatie
- Milde stenose = bijna geen symptomen, geen behandeling nodig
- Matige stenose = niet erg, kan overgaan naar ernstige stenose en kan aanleiding geven
tot rechter hartfalen steeds overgaan tot behandeling!
Behandeling
- Ballondilatatie van klep via hartkatheterisatie
- Soms operatie nodig een openhartoperatie waarbij gebruik wordt
gemaakt van de hart-long machine, klepbladen worden van elkaar los
gemaakt of het groter maken van een vernauwing
1.1.2. Met longvaatovervulling = toegenomen longcirculatie (4)
Ventrikelseptumdefect (VSD) = een defect in het tussenschot tussen de 2
kamers/ventrikels.
