B-vragen
inleiding
- Wat is veiligheid? Wat betekent veiligheid voor mezelf (micro), voor
mijn omgeving (meso), de wereld (macro)? Leg uit wat bedoeld
wordt met deze niveaus?
o Veiligheid betekent afwezigheid van bedreiging of schade
Micro: individuele veiligheid
Bv. persoonlijke grenzen, mentale rust
Meso: veiligheid binnen je direct omgeving
Bv. gezin, school, buurt
Macro: maatschappelijke of globale veiligheid
Bv. oorlog, klimaat, migratie
o Deze niveaus tonen hoe veiligheid een gelaagd een sociaal
ingebed concept is
- Onveiligheid kan een taboe zijn. Ken je voorbeelden?
o Huiselijk geweld
o Collaboratie
o Abortus
o Psychische kwetsbaarheid
- Waarom mag onderzoek naar het verleden zich niet beperken tot het
verzamelen van feiten uit een lang vervlogen tijd?
o Feiten krijgen pas betekenis via context en interpretatie
o Enkel feiten zonder duiding leiden tot oppervlakkig of fout
begrip
o Veiligheids- en welzijnsdenken verandert:
geschiedenis moet levend, kritisch en betrokken
benaderd worden
- Hoe ziet de inhoudstafel van de cursus er uit?
o Inleiding
o Hoofdstuk 1: Historische modellen, besef en denkrichtingen
o Hoofdstuk 2: Van nomade tot nederzettingen
o Hoofdstuk 3: Oudheid en Romeinen
o Hoofdstuk 4: Middeleeuwen
o Hoofdstuk 5: 1500 – 1800
Deel 1: Renaissance, Humanisme en Barok
Deel 2: Verlichting
1
, o Hoofdstuk 6: 1789 – 1890
Deel 1: De Franse Revolutie, 1789 – 1815
Deel 2: De Belgische Revolutie, 1815 – 1830
Deel 3: De Industriële Revolutie, 1770 – 1890
o Hoofdstuk 7: 1890 – 1918
Deel 1: Fin de siècle, 1890 – 1914
Deel 2: Wereldbrand, 1914 – 1918
o Hoofdstuk 8: 1919 – 2022
Deel 1: Het Interbellum, 1919 – 1939
Deel 2: De Tweede Wereldoorlog, 1939 – 1945
Deel 3: De Koude Oorlog, 1945 – 1989
Deel 4: De risicomaatschappij, 1990 – 2022
o Hoofdstuk 9 (besluit): Besluitend kijken in de toekomst
- De opleiding Bachelor in de Maatschappelijke veiligheid is de
jongste opleiding in het studiegebied Sociaal Agogisch Werk.
Wanneer ging de opleiding van start en wat kan je erover vertellen
(verwijs naar 9/11)? Waarom hoort de opleiding thuis in een sociaal
agogisch studiegebied (verwijs naar WOII)? Wat is de definitie van
Agogisch?
o Start: na 9/11, als antwoord op nieuwe veiligheidsnoden
o 9/11 toont dat veiligheid meer is dan militaire of politionele
acties:
Ook sociaal, digitaal, psychologisch
o Sociaal-agogisch karakter:
Zoals na WOII draait veiligheid ook om herstel,
begeleiding, maatschappelijke zorg
o Agogisch: doelgericht begeleiden van mensen in verandering
- De opleiding Bachelor in het Maatschappelijk werk is de oudste
opleiding in het studiegebied Sociaal Agogisch Werk. Wanneer ging
de opleiding van start en wat kan je erover vertellen? Verwijs hierbij
naar Kortrijk voor en tijdens WOII en aar Wet Vandervelde. Wat is de
definitie van Agogisch?
o Start: jaren ’20 – oudste in sociaal-agogisch domein
o Kortrijk WOII: sociaal engagement was noodzakelijk tijdens
bezetting/crisis
o Wet Vandervelde: strijd tegen alcoholisme, sociaal beleid avant
la lettre
o Agogisch: mensen ondersteunen richting meer welzijn via
verandering
2
, - Leg uit, wat is het belang van pijl en boog, de bril, het vuur, het
buskruit. Wat weet je over 'de Drogenbroodroute'?
o Pijl en boog: vroege techniek om veiligheid te waarborgen
(jacht/oorlog)
o Bril: vergroot welzijn via zichtcorrectie
o Vuur: basis van comfort, voedsel, bescherming
o Buskruit: ingrijpende verandering in oorlogsvoering en
veiligheid
o Drogenbroodroute: symbolisch verhaal dat toont hoe
verhalen geschiedenis en veiligheid mee vormgeven
Hoofdstuk 1
- In de geschiedenis kunnen we verschillende denkrichtingen
onderscheiden. Zo kunnen we het model van de "eeuwige
terugkeer" tegenover het "verlichtingsmodel" plaatsen. Illustreer dit
op het niveau van het denken over geschiedenis, het resultaat, het
doel, de richting, de motor en de gevolgen van dit denken. Geef bij
beide richtingen één of meerdere vertegenwoordigers.
Model van de ‘eeuwige Verlichtingsmodel
terugkeer’
Visie op Pessimisme Optimisme
geschiedenis
Resultaat Doemdenken Vooruitgangsdenken
Er is weinig ruimte voor Een steeds betere en
verandering: alles keert rationelere SL
terug naar een eerder
stadium
Doel Doelloos Groei
Richting Circulair: Lineair
de geschiedenis beweegt in de geschiedenis beweegt
herhalende cycli, vooruit naar een betere
gebeurtenissen herhalen toekomst
zich in een vaste volgorde
Motor Domheid Verlichting
Rede, wetenschap,
menselijke inspanning
Gevolgen Ironie, cynisme Vrijheid,
verantwoordelijkheid
Beperkte vooruitgang en
innovatie: veranderingen
worden vaak gzn als
bedreigingen
Vertegenwoordige Louis-Ferdinand Céline Milan Kundera
r(s)
3
, - “De Verlichting is geen soort filosofie, maar een 18de -eeuws
fenomeen, waarbij groepen intellectuelen gefascineerd worden door
de ontdekkingen van de wetenschap en door de filosofische
reflecties die hierover gemaakt worden in de vorige eeuw. Het is een
nieuwe geest die door Europa waait. Men wordt er zich van bewust
dat de denkwijzen van de 17de eeuw reeds heel wat realiseerden in
de fysica. Nu de tijd gekomen is om..." 1. Welke kenmerken kun je
met betrekking tot de verlichting aangeven; 2. Wat zegt Kant over
die verlichting; 3. Kun je ook een kritiek op dit
vooruitgangsoptimisme formuleren?
o Kenmerken vd Verlichting:
Periode in 18e eeuw waarin mensen veel belang
hechtten aan rede (, logisch nadenken) en wetenschap
Men geloofde dat door goed na te denken en te leren, de
wereld beter gemaakt kon worden
Wet. ontdekkingen uit 17e eeuw, zoals fysica
inspireerden mensen om deze manier van denken ook
op andere gebieden toe te passen
o Kant over de Verlichting:
Vond dat de Verlichting betekende dat mensen zelf
moesten nadenken en niet zomaar anderen moesten
volgen
Zei dat mensen hun eigen verstand moesten gebruiken
en niet afhankelijk moesten zijn van andere om te
beslissen wat goed is
o Kritiek op vooruitgangsoptimisme:
Het focust zich te veel op verstand en wet. heeft
weinig aandacht voor emoties en tradities
Voorbeeld:
Rousseau vond dat de nadruk op rede mensen
vervreemdde van hun natuurlijke gevoelens.
Hij zag deze benadering als oorzaak van meer
ongelijkheid en sociale problemen
Belangrijk om naast rationaliteit ook ruimte te
geven aan menselijke relaties en tradities
- Leg uit en toon aan met voorbeelden: "Historici construeren
betekenis uit de chaotische werkelijkheid door feiten en
gebeurtenissen op een bepaalde manier te rangschikken, te
4
inleiding
- Wat is veiligheid? Wat betekent veiligheid voor mezelf (micro), voor
mijn omgeving (meso), de wereld (macro)? Leg uit wat bedoeld
wordt met deze niveaus?
o Veiligheid betekent afwezigheid van bedreiging of schade
Micro: individuele veiligheid
Bv. persoonlijke grenzen, mentale rust
Meso: veiligheid binnen je direct omgeving
Bv. gezin, school, buurt
Macro: maatschappelijke of globale veiligheid
Bv. oorlog, klimaat, migratie
o Deze niveaus tonen hoe veiligheid een gelaagd een sociaal
ingebed concept is
- Onveiligheid kan een taboe zijn. Ken je voorbeelden?
o Huiselijk geweld
o Collaboratie
o Abortus
o Psychische kwetsbaarheid
- Waarom mag onderzoek naar het verleden zich niet beperken tot het
verzamelen van feiten uit een lang vervlogen tijd?
o Feiten krijgen pas betekenis via context en interpretatie
o Enkel feiten zonder duiding leiden tot oppervlakkig of fout
begrip
o Veiligheids- en welzijnsdenken verandert:
geschiedenis moet levend, kritisch en betrokken
benaderd worden
- Hoe ziet de inhoudstafel van de cursus er uit?
o Inleiding
o Hoofdstuk 1: Historische modellen, besef en denkrichtingen
o Hoofdstuk 2: Van nomade tot nederzettingen
o Hoofdstuk 3: Oudheid en Romeinen
o Hoofdstuk 4: Middeleeuwen
o Hoofdstuk 5: 1500 – 1800
Deel 1: Renaissance, Humanisme en Barok
Deel 2: Verlichting
1
, o Hoofdstuk 6: 1789 – 1890
Deel 1: De Franse Revolutie, 1789 – 1815
Deel 2: De Belgische Revolutie, 1815 – 1830
Deel 3: De Industriële Revolutie, 1770 – 1890
o Hoofdstuk 7: 1890 – 1918
Deel 1: Fin de siècle, 1890 – 1914
Deel 2: Wereldbrand, 1914 – 1918
o Hoofdstuk 8: 1919 – 2022
Deel 1: Het Interbellum, 1919 – 1939
Deel 2: De Tweede Wereldoorlog, 1939 – 1945
Deel 3: De Koude Oorlog, 1945 – 1989
Deel 4: De risicomaatschappij, 1990 – 2022
o Hoofdstuk 9 (besluit): Besluitend kijken in de toekomst
- De opleiding Bachelor in de Maatschappelijke veiligheid is de
jongste opleiding in het studiegebied Sociaal Agogisch Werk.
Wanneer ging de opleiding van start en wat kan je erover vertellen
(verwijs naar 9/11)? Waarom hoort de opleiding thuis in een sociaal
agogisch studiegebied (verwijs naar WOII)? Wat is de definitie van
Agogisch?
o Start: na 9/11, als antwoord op nieuwe veiligheidsnoden
o 9/11 toont dat veiligheid meer is dan militaire of politionele
acties:
Ook sociaal, digitaal, psychologisch
o Sociaal-agogisch karakter:
Zoals na WOII draait veiligheid ook om herstel,
begeleiding, maatschappelijke zorg
o Agogisch: doelgericht begeleiden van mensen in verandering
- De opleiding Bachelor in het Maatschappelijk werk is de oudste
opleiding in het studiegebied Sociaal Agogisch Werk. Wanneer ging
de opleiding van start en wat kan je erover vertellen? Verwijs hierbij
naar Kortrijk voor en tijdens WOII en aar Wet Vandervelde. Wat is de
definitie van Agogisch?
o Start: jaren ’20 – oudste in sociaal-agogisch domein
o Kortrijk WOII: sociaal engagement was noodzakelijk tijdens
bezetting/crisis
o Wet Vandervelde: strijd tegen alcoholisme, sociaal beleid avant
la lettre
o Agogisch: mensen ondersteunen richting meer welzijn via
verandering
2
, - Leg uit, wat is het belang van pijl en boog, de bril, het vuur, het
buskruit. Wat weet je over 'de Drogenbroodroute'?
o Pijl en boog: vroege techniek om veiligheid te waarborgen
(jacht/oorlog)
o Bril: vergroot welzijn via zichtcorrectie
o Vuur: basis van comfort, voedsel, bescherming
o Buskruit: ingrijpende verandering in oorlogsvoering en
veiligheid
o Drogenbroodroute: symbolisch verhaal dat toont hoe
verhalen geschiedenis en veiligheid mee vormgeven
Hoofdstuk 1
- In de geschiedenis kunnen we verschillende denkrichtingen
onderscheiden. Zo kunnen we het model van de "eeuwige
terugkeer" tegenover het "verlichtingsmodel" plaatsen. Illustreer dit
op het niveau van het denken over geschiedenis, het resultaat, het
doel, de richting, de motor en de gevolgen van dit denken. Geef bij
beide richtingen één of meerdere vertegenwoordigers.
Model van de ‘eeuwige Verlichtingsmodel
terugkeer’
Visie op Pessimisme Optimisme
geschiedenis
Resultaat Doemdenken Vooruitgangsdenken
Er is weinig ruimte voor Een steeds betere en
verandering: alles keert rationelere SL
terug naar een eerder
stadium
Doel Doelloos Groei
Richting Circulair: Lineair
de geschiedenis beweegt in de geschiedenis beweegt
herhalende cycli, vooruit naar een betere
gebeurtenissen herhalen toekomst
zich in een vaste volgorde
Motor Domheid Verlichting
Rede, wetenschap,
menselijke inspanning
Gevolgen Ironie, cynisme Vrijheid,
verantwoordelijkheid
Beperkte vooruitgang en
innovatie: veranderingen
worden vaak gzn als
bedreigingen
Vertegenwoordige Louis-Ferdinand Céline Milan Kundera
r(s)
3
, - “De Verlichting is geen soort filosofie, maar een 18de -eeuws
fenomeen, waarbij groepen intellectuelen gefascineerd worden door
de ontdekkingen van de wetenschap en door de filosofische
reflecties die hierover gemaakt worden in de vorige eeuw. Het is een
nieuwe geest die door Europa waait. Men wordt er zich van bewust
dat de denkwijzen van de 17de eeuw reeds heel wat realiseerden in
de fysica. Nu de tijd gekomen is om..." 1. Welke kenmerken kun je
met betrekking tot de verlichting aangeven; 2. Wat zegt Kant over
die verlichting; 3. Kun je ook een kritiek op dit
vooruitgangsoptimisme formuleren?
o Kenmerken vd Verlichting:
Periode in 18e eeuw waarin mensen veel belang
hechtten aan rede (, logisch nadenken) en wetenschap
Men geloofde dat door goed na te denken en te leren, de
wereld beter gemaakt kon worden
Wet. ontdekkingen uit 17e eeuw, zoals fysica
inspireerden mensen om deze manier van denken ook
op andere gebieden toe te passen
o Kant over de Verlichting:
Vond dat de Verlichting betekende dat mensen zelf
moesten nadenken en niet zomaar anderen moesten
volgen
Zei dat mensen hun eigen verstand moesten gebruiken
en niet afhankelijk moesten zijn van andere om te
beslissen wat goed is
o Kritiek op vooruitgangsoptimisme:
Het focust zich te veel op verstand en wet. heeft
weinig aandacht voor emoties en tradities
Voorbeeld:
Rousseau vond dat de nadruk op rede mensen
vervreemdde van hun natuurlijke gevoelens.
Hij zag deze benadering als oorzaak van meer
ongelijkheid en sociale problemen
Belangrijk om naast rationaliteit ook ruimte te
geven aan menselijke relaties en tradities
- Leg uit en toon aan met voorbeelden: "Historici construeren
betekenis uit de chaotische werkelijkheid door feiten en
gebeurtenissen op een bepaalde manier te rangschikken, te
4
