Werkboek
PERSONEN- EN FAMILIERECHT
2015-2016
,HBO rechten
Duaal & Deeltijd – 2
Blok 2.1
Opgaven week 1
Opgaven week 1
Begin en einde van de persoonlijkheid, Naam, woonplaats, Burgerlijke stand
Hoofdstukken: Hoofdstuk 2: 2.1.1., 2.1.2., 2.1.4., 2.3.1 t/m 2.3.4. en 2.4.2. t/m voetnoot 94, p. 67
vanaf naamskeuze t/m p. 70, 2.4.6., 2.4.7., 2.6.2. en Hoofdstuk 6: 6.6
Vraag 1
Volgens art. 1:2 BW wordt het ongeboren kind als reeds geboren aangemerkt, zo dikwijls zijn belang
dit vordert. Wat is de ratio van deze bepaling?
Er zijn gevallen waar het onrechtvaardig zou zijn om ongeboren kinderen niet als rechtspersoon te
rekenen, zoals in het erfrecht. In bijv. art. 4:9 BW staat als vereiste dat je moet bestaan op het
moment dat de nalatenschap openvalt, om te kunnen erven. Ook bij regels voor adoptie en
erkenning en bij kinderbeschermingsmaatregelen is deze regel relevant.
Vraag 2
Op 3 oktober 2007 bevalt Vandana in een Leids ziekenhuis van Constantijn. Aanwezig zijn haar
echtgenoot, de biologische vader, een huisvriend van de familie, de gynaecoloog en een
verpleegster, alsmede een interieurverzorgster.
Beoordeel of de volgende personen bevoegd dan wel verplicht zijn aangifte te doen:
a. de moeder uit wie het kind is geboren.
Wel bevoegd, niet verplicht (art. 1:19e lid 1 BW).
b. de echtgenoot
De vader is verplicht om aangifte te doen (art. 1:19e lid 2 BW). De echtgenoot van Vandana
is juridisch gezien de vader (art. 1:199 sub a BW). Hij is dus verplicht om aangifte te doen.
c. de biologische vader
Hij is juridisch gezien niet de vader (dat is de echtgenoot, zie hierboven). De verplichting van
art. 1:19e lid 2 BW geldt dus niet voor hem. Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij wel
verplicht om aangifte te doen wanneer de juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art.
1:19e lid 3 sub a BW).
d. de huisvriend.
Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
e. de gynaecoloog.
Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
f. de verpleegster.
, Omdat zij aanwezig is bij de geboorte, is zij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
g. de interieurverzorgster.
Omdat zij aanwezig is bij de geboorte, is zij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
Vraag 3
Willem en Stefanie hebben een aantal jaren samengewoond. Uit deze relatie is een zoon geboren
die zij de voornamen Benno Glastra willen geven.
a. Zijn beide voornamen toelaatbaar?
De naam Benno is toelaatbaar (niet ongepast). De naam Glastra is ook toelaatbaar, omdat
het ook een bestaande achternaam is, en een gebruikelijke voornaam (art. 1:4 lid 2 BW).
(Dat het een gebruikelijke voornaam is heeft Van Delden van de website van het Meertens
Instituut, een online voornamenbank. Daar staat dat de naam wel voorkomt, maar minder
dan vijf keer. Ik vind dat eigenlijk niet een gebruikelijke naam. Maar het zal wel. Ze gaan het
niet op tentamen vragen dus dat scheelt.)
b. Kan Benno de achternaam van Willem krijgen?
Nee, want Willem is niet automatisch de juridische vader van Benno, omdat er geen sprake
is van een huwelijk of een geregistreerd partnerschap (art. 1:199 BW). Daarom krijgt hij
automatisch de achternaam van de moeder (art. 1:5 lid 1 BW). Als Willem het kind erkend
kan Benno wel zijn achternaam krijgen, als de moeder akkoord gaat (art. 1:5 lid 2 BW).
Vraag 4
Het echtpaar Jan en Catrien wordt in oktober 2004 verblijd met de geboorte van een dochter. Ze
zijn voornemens de boreling de volgende namen te geven: Panther Miracle-of-Love.
a. Zal de ambtenaar van de burgerlijke stand deze namen accepteren?
Ja, omdat de rechter in 1998 heeft beslist dat deze naam toelaatbaar is. ‘Miracle of Love’
(zonder streepjes) zou niet toelaatbaar zijn. Uitspraaknummer: NJ1999/198.
b. Stel dat de ambtenaar het kind ambtshalve de naam Beatrix heeft gegeven. Op welke wijze
kunnen de ouders proberen hun baby toch de door hen gewenste namen te geven?
De rechter kan op verzoek van de ouders de voornaam van het kind wijzigen (art. 1:4 lid 4
BW).
Vraag 5
De (juridische) ouders kunnen zelf kiezen welke van hun geslachtsnamen hun kind zal dragen.
a. Welke oplossing geeft het BW als de ouders het niet eens kunnen worden?
Als er niet uiterlijk bij de aangifte van de geboorte een naamskeuze wordt gedaan, dan krijgt
het kind de naam van de vader (art. 1:5 lid 5 sub a BW).
b. Bestaat deze keuzevrijheid ook ten aan zien van het tweede kind?
Nee, volgende kinderen hebben dezelfde achternaam als het eerste kind (art. 1:5 lid 8 BW).
Vraag 6
Sylvia en Ralf wonen samen. Ze zijn niet gehuwd en hebben evenmin een geregistreerd
partnerschap.
PERSONEN- EN FAMILIERECHT
2015-2016
,HBO rechten
Duaal & Deeltijd – 2
Blok 2.1
Opgaven week 1
Opgaven week 1
Begin en einde van de persoonlijkheid, Naam, woonplaats, Burgerlijke stand
Hoofdstukken: Hoofdstuk 2: 2.1.1., 2.1.2., 2.1.4., 2.3.1 t/m 2.3.4. en 2.4.2. t/m voetnoot 94, p. 67
vanaf naamskeuze t/m p. 70, 2.4.6., 2.4.7., 2.6.2. en Hoofdstuk 6: 6.6
Vraag 1
Volgens art. 1:2 BW wordt het ongeboren kind als reeds geboren aangemerkt, zo dikwijls zijn belang
dit vordert. Wat is de ratio van deze bepaling?
Er zijn gevallen waar het onrechtvaardig zou zijn om ongeboren kinderen niet als rechtspersoon te
rekenen, zoals in het erfrecht. In bijv. art. 4:9 BW staat als vereiste dat je moet bestaan op het
moment dat de nalatenschap openvalt, om te kunnen erven. Ook bij regels voor adoptie en
erkenning en bij kinderbeschermingsmaatregelen is deze regel relevant.
Vraag 2
Op 3 oktober 2007 bevalt Vandana in een Leids ziekenhuis van Constantijn. Aanwezig zijn haar
echtgenoot, de biologische vader, een huisvriend van de familie, de gynaecoloog en een
verpleegster, alsmede een interieurverzorgster.
Beoordeel of de volgende personen bevoegd dan wel verplicht zijn aangifte te doen:
a. de moeder uit wie het kind is geboren.
Wel bevoegd, niet verplicht (art. 1:19e lid 1 BW).
b. de echtgenoot
De vader is verplicht om aangifte te doen (art. 1:19e lid 2 BW). De echtgenoot van Vandana
is juridisch gezien de vader (art. 1:199 sub a BW). Hij is dus verplicht om aangifte te doen.
c. de biologische vader
Hij is juridisch gezien niet de vader (dat is de echtgenoot, zie hierboven). De verplichting van
art. 1:19e lid 2 BW geldt dus niet voor hem. Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij wel
verplicht om aangifte te doen wanneer de juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art.
1:19e lid 3 sub a BW).
d. de huisvriend.
Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
e. de gynaecoloog.
Omdat hij aanwezig is bij de geboorte, is hij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
f. de verpleegster.
, Omdat zij aanwezig is bij de geboorte, is zij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
g. de interieurverzorgster.
Omdat zij aanwezig is bij de geboorte, is zij verplicht om aangifte te doen wanneer de
juridische vader ontbreekt of verhinderd is (art. 1:19e lid 3 sub a BW).
Vraag 3
Willem en Stefanie hebben een aantal jaren samengewoond. Uit deze relatie is een zoon geboren
die zij de voornamen Benno Glastra willen geven.
a. Zijn beide voornamen toelaatbaar?
De naam Benno is toelaatbaar (niet ongepast). De naam Glastra is ook toelaatbaar, omdat
het ook een bestaande achternaam is, en een gebruikelijke voornaam (art. 1:4 lid 2 BW).
(Dat het een gebruikelijke voornaam is heeft Van Delden van de website van het Meertens
Instituut, een online voornamenbank. Daar staat dat de naam wel voorkomt, maar minder
dan vijf keer. Ik vind dat eigenlijk niet een gebruikelijke naam. Maar het zal wel. Ze gaan het
niet op tentamen vragen dus dat scheelt.)
b. Kan Benno de achternaam van Willem krijgen?
Nee, want Willem is niet automatisch de juridische vader van Benno, omdat er geen sprake
is van een huwelijk of een geregistreerd partnerschap (art. 1:199 BW). Daarom krijgt hij
automatisch de achternaam van de moeder (art. 1:5 lid 1 BW). Als Willem het kind erkend
kan Benno wel zijn achternaam krijgen, als de moeder akkoord gaat (art. 1:5 lid 2 BW).
Vraag 4
Het echtpaar Jan en Catrien wordt in oktober 2004 verblijd met de geboorte van een dochter. Ze
zijn voornemens de boreling de volgende namen te geven: Panther Miracle-of-Love.
a. Zal de ambtenaar van de burgerlijke stand deze namen accepteren?
Ja, omdat de rechter in 1998 heeft beslist dat deze naam toelaatbaar is. ‘Miracle of Love’
(zonder streepjes) zou niet toelaatbaar zijn. Uitspraaknummer: NJ1999/198.
b. Stel dat de ambtenaar het kind ambtshalve de naam Beatrix heeft gegeven. Op welke wijze
kunnen de ouders proberen hun baby toch de door hen gewenste namen te geven?
De rechter kan op verzoek van de ouders de voornaam van het kind wijzigen (art. 1:4 lid 4
BW).
Vraag 5
De (juridische) ouders kunnen zelf kiezen welke van hun geslachtsnamen hun kind zal dragen.
a. Welke oplossing geeft het BW als de ouders het niet eens kunnen worden?
Als er niet uiterlijk bij de aangifte van de geboorte een naamskeuze wordt gedaan, dan krijgt
het kind de naam van de vader (art. 1:5 lid 5 sub a BW).
b. Bestaat deze keuzevrijheid ook ten aan zien van het tweede kind?
Nee, volgende kinderen hebben dezelfde achternaam als het eerste kind (art. 1:5 lid 8 BW).
Vraag 6
Sylvia en Ralf wonen samen. Ze zijn niet gehuwd en hebben evenmin een geregistreerd
partnerschap.
