Kinderwens
KW1: Fertiliteit van de man … 2
KW1: Fertiliteit van de vrouw … 10
KW1: Gezondheidsdeterminanten … 21
KW1: Kinderwens vanuit een psychologisch perspectief … 23
KW1: Cyclusmonitoring … 27
KW1: Preconceptionele consultatie … 31
1
,Kinderwens 1: Fertiliteit van de man
Fertiliteitsratio (FR) = aantal kinderen per vrouw
● Databanken zoals ‘Eurostat’, ‘The world bank’, ‘StatBel’ rapporteren hierover.
→ Echter beperkte data over fertiliteitsratio mannen (aantal kinderen per
man)!
● Statbel rapporteert ‘De gemiddelde leeftijd – ongeacht de geboorterang - is 31
jaar voor de moeder en 34,3 jaar voor de co-ouder.’ (in 2023)
● Wereldwijd FR mannen: 1 tot 13 kinderen/man
● Wereldwijd FR vrouwen: 1 tot 8 kinderen/vrouw
● In EU FR man gemiddeld 1 tot 2 kinderen/man – vergelijkbaar met EU
vrouwen
● Per land/regio grote verschillen: vb
- Zuid Korea 1,2 kind/man
- Pakistan 5 kinderen/man
- Sub Saharisch Afrika 8,5 kinderen/man
Wereldwijd: mannen starten vaker later aan kinderen dan vrouwen (leeftijd)
● Gemiddeld 33,6 t.o.v. 28 jaar oud
● Mannen vaak nog op latere leeftijd kinderen t.o.v. vrouwen
Cultuurgebonden
● Groot leeftijdsverschil tussen man – vrouw
● Polygamie - man vaak meer kinderen dan zijn vrouw(en)
Laag opgeleide mannen laagste FR
Werkende mannen vaker hoger FR
CAVE :
● Hoger opgeleid, meer inkomen, betere job?
● Kan cultuurgebonden zijn (studies in Griekenland, Finland, Noorwegen,
Zweden)
Wat beïnvloedt de mannelijke gezondheid?
● Oorzaken
- medicatie
- roken
- alcohol
- te lang zitten
- overmatig sporten
- chemische stoffen in de omgeving
● Gevolgen
- mannelijke vruchtbaarheid en dus zwangerschapskansen
- zwangerschaps- en neonatale uitkomsten
Testosteronproductie
● Testosteron = mannelijk geslachtshormoon
2
, - LH stimuleert aanmaak testosteron, bij de vrouw stimuleert dit de
aanmaak van oestrogeen en progesteron
● Start al tijdens embryonale fase
● Stijging productie tijdens puberteit
- Groeispurt
- Ontwikkeling secundaire geslachtskenmerken
- Stimuleert libido
● Geproduceerd in teelbal en bijnieren
Mannelijke vruchtbaarheid
1. Vorming van zaadcellen
● Start in Puberteit
● Aanmaak is continu proces
● Proces duurt 64-72 dagen
- Continu proces dus ook veel invloed van extern, aangezien
telkens nieuwe zaadcellen worden aangemaakt, vaak reversibel
effect van negatieve factoren
- Zaadblaasjes = vesiculae seminales
* Stoppen met roken → zaadcellen met roken zijn afgestorven
2. Spermatogenese = vorming van zaadcellen
● Start met hormoon gonadotrofines (afgescheiden door hypofyse)
→ Testiskanaaltjes (in teelbal)
- Zaadcellen worden gevormd, nog onrijp
→ Bijbal (epididymis)
- Opslag van rijpende zaadcellen
- Toevoeging van vocht
- Recycleren van beschadigde zaalcellen
→ Zaadleider (vas deferens)
→ Ejaculatiekanaal door prostaat naar urethra
* Zaadcel = spermatozoa
* Bijbal is voelbaar door de huid van het scrotum
* Bijbal is bijna 7meter lang maar zo opgedraaid en opgerold.
3. Ejaculaat = semen = zaadvocht
● 1% zaadcellen – nl. 20-100 miljoen
● Vocht van zaadblaasjes, prostaat en Cowperklieren
● Enzymen
● ± 2-5 ml
● Ejaculaat niet altijd dezelfde hoeveelheid
● Vocht uit zaadblaasjes werkt als brandstof voor
zaadcellen
● Prostaatvocht speelt rol in het activeren van de
zaadcellen
● Klieren van cowper scheiden bij seksuele opwinding
voorvocht uit. Dit voorvocht neutraliseert evt achtergebleven urine in de
urinebuis + werking als glijmiddel
3
, ● Enzymen: slijm in vagina afbreekt, doodt bacteriën, stolling van sperma
na ejaculatie, weer vloeibaar maken van sperma.
Structuur van de zaadcel
● Zaadcellen= spermatosoa
● Acrosoom: enzymlaag die helpt bij het afbreken van het kapsel
rondom de eicel.
● Kop: bevat DNA
● Middenstuk: Mitochondriale spiraal, bevat energie om te
bewegen
● Staart: nodig voor beweging
● Mitochondria = energiebron van cellen
Spermakwaliteit
● Volume: ± 2-5 ml
● pH: 7,2 – 8,0 = Basisch, ter compensatie van zuurtegraad van vagina
● Concentratie
- Normaal: ≥ 20 miljoen spermacellen/ml
- Totaal # spermacellen in volledig ejaculaat: 33 tot 46 miljoen
→ Directe correlatie met Pregnancy rate en Time to pregnancy
- Azoöspermie: geen spermatozoa in ejacultaat = geen zaadcellen
worden gevonden in het ejaculaat
- Oligospermie: aantal spermatozoa onder referentiewaarden
(<15mil/ml).
- Cryptozoospermie: zeer lage concentratie → pas na centrifugatie
identificeerbaar
● Morfologie - vorm
- ≥ 20% normale vorm
- Teratospermie= te weinig normaal gevormde spermacellen (< 4%)
* PH vagina zuurder: sperma meer base → compenseren
* 20 miljoen spermacellen → normale hoeveelheid
● Beweeglijkheid - motiliteit
- Progressive motility (PR)
- = spermatozoa bewegen actief lineair of in grote cirkels (ongeacht
snelheid)
- Normaal: > 32%
- Non progressive motility (NP)
- = bewegende spermatozoa zonder voortbeweging, spermatozoa
bewegen ter plaatsen
- Normaal: PR+NP >40%
- Immotility
- = spermatozoa bewegen niet
- → Directe correlatie met Pregnancy rate en Time to pregnancy
- Total motility count
- = totaal aantal beweeglijke zaadcellen in het volledige ejaculaat (=
V x PR% x C)
4
KW1: Fertiliteit van de man … 2
KW1: Fertiliteit van de vrouw … 10
KW1: Gezondheidsdeterminanten … 21
KW1: Kinderwens vanuit een psychologisch perspectief … 23
KW1: Cyclusmonitoring … 27
KW1: Preconceptionele consultatie … 31
1
,Kinderwens 1: Fertiliteit van de man
Fertiliteitsratio (FR) = aantal kinderen per vrouw
● Databanken zoals ‘Eurostat’, ‘The world bank’, ‘StatBel’ rapporteren hierover.
→ Echter beperkte data over fertiliteitsratio mannen (aantal kinderen per
man)!
● Statbel rapporteert ‘De gemiddelde leeftijd – ongeacht de geboorterang - is 31
jaar voor de moeder en 34,3 jaar voor de co-ouder.’ (in 2023)
● Wereldwijd FR mannen: 1 tot 13 kinderen/man
● Wereldwijd FR vrouwen: 1 tot 8 kinderen/vrouw
● In EU FR man gemiddeld 1 tot 2 kinderen/man – vergelijkbaar met EU
vrouwen
● Per land/regio grote verschillen: vb
- Zuid Korea 1,2 kind/man
- Pakistan 5 kinderen/man
- Sub Saharisch Afrika 8,5 kinderen/man
Wereldwijd: mannen starten vaker later aan kinderen dan vrouwen (leeftijd)
● Gemiddeld 33,6 t.o.v. 28 jaar oud
● Mannen vaak nog op latere leeftijd kinderen t.o.v. vrouwen
Cultuurgebonden
● Groot leeftijdsverschil tussen man – vrouw
● Polygamie - man vaak meer kinderen dan zijn vrouw(en)
Laag opgeleide mannen laagste FR
Werkende mannen vaker hoger FR
CAVE :
● Hoger opgeleid, meer inkomen, betere job?
● Kan cultuurgebonden zijn (studies in Griekenland, Finland, Noorwegen,
Zweden)
Wat beïnvloedt de mannelijke gezondheid?
● Oorzaken
- medicatie
- roken
- alcohol
- te lang zitten
- overmatig sporten
- chemische stoffen in de omgeving
● Gevolgen
- mannelijke vruchtbaarheid en dus zwangerschapskansen
- zwangerschaps- en neonatale uitkomsten
Testosteronproductie
● Testosteron = mannelijk geslachtshormoon
2
, - LH stimuleert aanmaak testosteron, bij de vrouw stimuleert dit de
aanmaak van oestrogeen en progesteron
● Start al tijdens embryonale fase
● Stijging productie tijdens puberteit
- Groeispurt
- Ontwikkeling secundaire geslachtskenmerken
- Stimuleert libido
● Geproduceerd in teelbal en bijnieren
Mannelijke vruchtbaarheid
1. Vorming van zaadcellen
● Start in Puberteit
● Aanmaak is continu proces
● Proces duurt 64-72 dagen
- Continu proces dus ook veel invloed van extern, aangezien
telkens nieuwe zaadcellen worden aangemaakt, vaak reversibel
effect van negatieve factoren
- Zaadblaasjes = vesiculae seminales
* Stoppen met roken → zaadcellen met roken zijn afgestorven
2. Spermatogenese = vorming van zaadcellen
● Start met hormoon gonadotrofines (afgescheiden door hypofyse)
→ Testiskanaaltjes (in teelbal)
- Zaadcellen worden gevormd, nog onrijp
→ Bijbal (epididymis)
- Opslag van rijpende zaadcellen
- Toevoeging van vocht
- Recycleren van beschadigde zaalcellen
→ Zaadleider (vas deferens)
→ Ejaculatiekanaal door prostaat naar urethra
* Zaadcel = spermatozoa
* Bijbal is voelbaar door de huid van het scrotum
* Bijbal is bijna 7meter lang maar zo opgedraaid en opgerold.
3. Ejaculaat = semen = zaadvocht
● 1% zaadcellen – nl. 20-100 miljoen
● Vocht van zaadblaasjes, prostaat en Cowperklieren
● Enzymen
● ± 2-5 ml
● Ejaculaat niet altijd dezelfde hoeveelheid
● Vocht uit zaadblaasjes werkt als brandstof voor
zaadcellen
● Prostaatvocht speelt rol in het activeren van de
zaadcellen
● Klieren van cowper scheiden bij seksuele opwinding
voorvocht uit. Dit voorvocht neutraliseert evt achtergebleven urine in de
urinebuis + werking als glijmiddel
3
, ● Enzymen: slijm in vagina afbreekt, doodt bacteriën, stolling van sperma
na ejaculatie, weer vloeibaar maken van sperma.
Structuur van de zaadcel
● Zaadcellen= spermatosoa
● Acrosoom: enzymlaag die helpt bij het afbreken van het kapsel
rondom de eicel.
● Kop: bevat DNA
● Middenstuk: Mitochondriale spiraal, bevat energie om te
bewegen
● Staart: nodig voor beweging
● Mitochondria = energiebron van cellen
Spermakwaliteit
● Volume: ± 2-5 ml
● pH: 7,2 – 8,0 = Basisch, ter compensatie van zuurtegraad van vagina
● Concentratie
- Normaal: ≥ 20 miljoen spermacellen/ml
- Totaal # spermacellen in volledig ejaculaat: 33 tot 46 miljoen
→ Directe correlatie met Pregnancy rate en Time to pregnancy
- Azoöspermie: geen spermatozoa in ejacultaat = geen zaadcellen
worden gevonden in het ejaculaat
- Oligospermie: aantal spermatozoa onder referentiewaarden
(<15mil/ml).
- Cryptozoospermie: zeer lage concentratie → pas na centrifugatie
identificeerbaar
● Morfologie - vorm
- ≥ 20% normale vorm
- Teratospermie= te weinig normaal gevormde spermacellen (< 4%)
* PH vagina zuurder: sperma meer base → compenseren
* 20 miljoen spermacellen → normale hoeveelheid
● Beweeglijkheid - motiliteit
- Progressive motility (PR)
- = spermatozoa bewegen actief lineair of in grote cirkels (ongeacht
snelheid)
- Normaal: > 32%
- Non progressive motility (NP)
- = bewegende spermatozoa zonder voortbeweging, spermatozoa
bewegen ter plaatsen
- Normaal: PR+NP >40%
- Immotility
- = spermatozoa bewegen niet
- → Directe correlatie met Pregnancy rate en Time to pregnancy
- Total motility count
- = totaal aantal beweeglijke zaadcellen in het volledige ejaculaat (=
V x PR% x C)
4
