Samenvatting organisatieniveaus cellulair niveau

2.2 cellulair niveau
2.2.1 cytologie
2.2.1.2 van cel tot weefsel
Cel: gespecialiseerde eenheid binnen een groter geheel

 Verzamelen zich tot weefsels met specifieke functies
 200 verschillende soorten in het menselijk lichaam
 Bevat eigenschappen, specifiek voor zijn functie
 Gevormd bij differentiatie
 Cellen met dezelfde functies en eigenschappen groeperen en werken samen
 Ontstaan weefsels en organen

Cellen verschillen in (door differentiatie):

 Grootte
 Vorm
 Inhoudelijke samenstelling

Pluripotente stamcellen: dochtercellen van de zygote dei ontstaan na bevruchting

 Kunnen uitgroeien tot elke humane cel

Multipotente stamcellen: wanneer pluripotente stamcellen differentiëren

 = adulte stamcellen (AS)
 Beperkt: ze kunnen maar tot cellen van 1 weefseltype differentiëren
 Bv. Hemopoëtische cellen: hieruit kunnen nog alle type bloedcellen worden
gevormd

Unipotente stamcellen: cellen die beperkt zijn tot 1 celtype

De uiteindelijke vorm en inhoudelijke samenstelling van een cel is rechtstreeks gerelateerd aan zijn
functie

 Bv. Zenuwcellen moeten zeer lang zijn

Innerlijk milieu van een cel
Cel bevat:

 Nucleus (kern)
 Cytoplasma
 Celorganellen
 Cytosol: vloeibare component van de cel
 Stroopachtige vloeistof, die gescheiden wordt van de extracellulaire vloeistof
door het celmembraan
 Bevat:
- Opgeloste voedingsstoffen
- Ionen
- Proteïnen
- Afvalstoffen
 Samenstelling verschilt met die van de extracellulaire vloeistof

, Celorganellen
Celorganellen: hebben ieder hun eigen functie en dragen bij tot een
vlot functioneren van de cel



Nucleus: celkern

 Grootste celorganel
 Commandocentrum van de cel
 Bevat chromosomen
 Ook informatie om alle cellulaire activiteiten mooi
samen de laten lopen



Alle andere celorganellen maken deel uit van het cytoplasma:

Ribosomen: kleine celorganellen die instaan voor de productie van eiwitten

 Bewegen vrij in het cytoplasma
 Bewegen naar het ER wanneer de eiwitsynthese op een ribosoom gestart is

Endoplasmatisch reticulum: netwerk van membranen dat zich tussen het nucleaire
membraan en het plasmamembraan bevindt

 Ruw endoplasmatisch reticulum (RER): gedeelte waar de ribosomen zich op
vasthechten
 Glad endoplasmatisch reticulum (SER): gedeelte zonder ribosomen
 Functie: verwerkt eiwitten verder en stuurt die naar het Golgi-apparaat

Golgi-apparaat: groot organel dat bestaat uit meerdere membraneuze zakken

 Hier wordt de eiwitsynthese gefinaliseerd



Mitochondriën: grote boonvormige structuren, die instaan voor de energievoorziening
van de cel

 Dmv cellulaire respiratie zetten ze de energie van voedingsstoffen om naar
cellulaire energie (ATP)

Kleine blaasvormige structuren:

 Lysosomen
 Peroxisomen
 Proteasomen
 Bevatten digestieve enzymen
 Functie: afbraak van afval, lichaamsvreemd materiaal en beschadigde cellen of biomolecule


Centriolen: staafvormige structuren

 Belangrijke rol bij celdeling