Inhoudsopgave
Week 2: Wat is Informatie? .......................................................................................................2
Week 3: Informatieopslag en -ophalen .....................................................................................3
Week 4: Hoe verwerken mensen informatie? ............................................................................4
Week 5: ...................................................................................................................................6
Week 8: Hoe verwerken computers informatie? ........................................................................7
Week 10: Wat is AI? .................................................................................................................8
Week 11: Natural Language Processing (NLP) ......................................................................... 10
Week 13: Informatiegedrag en Informatiekwaliteit................................................................... 11
, Samenvatting Hoorcolleges Informatiewetenschap
Week 2: Wat is Informatie?
Het hoorcollege van week 2 behandelt de vraag wat informatie is vanuit verschillende
perspectieven. Vanuit een dagelijks perspectief is informatie vaak iets wat nuttig is voor een
specifiek doel. Er is een intentie om de informatie over te brengen, met zenders en
ontvangers. De informatie wordt gestructureerd gepresenteerd in een bekende en begrijpelijke
taal en overgebracht via een kanaal.
Vanuit een taalkundig perspectief gaat informatie over de informatiestructuur, oftewel hoe
taalgebruikers informatie "verpakken" in hun boodschap. Een zin bevat meestal gegeven
informatie (achtergrond, al bekend bij de communicatoren) en nieuwe informatie (focus). In
talen als Engels en Nederlands volgt nieuwe informatie meestal op gegeven informatie. Gegeven
informatie kan worden weggelaten, maar nieuwe informatie niet. De informativiteit van een zin
hangt af van hoeveel nieuwe betekenis het toevoegt; zin B is informatiever dan zin A als de
betekenis van B die van A "bevat" maar niet omgekeerd.
Vanuit het perspectief van computerwetenschappers bestaat informatie uit bits (0 of 1), de
kleinste eenheid, en bytes (8 bits). Informatie kan worden gecodeerd, zoals het coderen van het
alfabet. De hoeveelheid informatie kan worden gekwantificeerd (bv. in bits).
Overkoepelende gemeenschappelijke kenmerken van informatie in verschillende contexten zijn
onder meer dat het zenders en ontvangers (mens of computer) omvat, het relevant of nuttig
moet zijn, het iets nieuws toevoegt of onvoorspelbaar is, het een kanaal en 'hardware' nodig
heeft, het gestructureerd moet zijn (een gedeelde code of interpreteerbare organisatie), en dat
er meer of minder informatie kan zijn. Volgens de informatietheorie van Shannon is informatie
een oplossing van onzekerheid; een bericht is informatief als het onvoorspelbaar is.
De relatie tussen data, informatie, kennis en wijsheid wordt beschreven door de DIKW
Piramide.
• Data (Gegevens) zijn het gebrek aan uniformiteit in de wereld en iets dat kan worden
waargenomen. Data zijn alomtegenwoordig. Het woord 'data' kan in academische
literatuur zowel enkelvoud als meervoud zijn, maar 'datas' bestaat niet.
• Informatie ontstaat wanneer data worden gestructureerd en nuttig worden gemaakt.
Informatie kan alleen in het enkelvoud gebruikt worden. Meer data betekent niet
automatisch meer informatie. Informatie is niet moeilijk te vinden.
• Kennis is informatie waarop menselijke ervaring en inzicht is toegepast. Kennis helpt
bij beslissingen en betekent het zien van patronen en trends. Nieuwe kennis moet
worden geïntegreerd met eerdere kennis. Kennis kan impliciet (moeilijk overdraagbaar,
bv. fietsen) of expliciet (gemakkelijk door te geven, bv. feiten) zijn. Iemands kennis is
altijd beperkt. Meer informatie betekent niet automatisch meer kennis.
• Wijsheid betekent kennis hebben en deze kunnen gebruiken om goede beslissingen
te nemen. Wijsheid geeft inzicht in complexe situaties zonder volledige informatie en
omvat morele en ethische overwegingen. Wijsheid is zeldzaam. Meer kennis betekent
niet automatisch meer wijsheid.
Week 2: Wat is Informatie? .......................................................................................................2
Week 3: Informatieopslag en -ophalen .....................................................................................3
Week 4: Hoe verwerken mensen informatie? ............................................................................4
Week 5: ...................................................................................................................................6
Week 8: Hoe verwerken computers informatie? ........................................................................7
Week 10: Wat is AI? .................................................................................................................8
Week 11: Natural Language Processing (NLP) ......................................................................... 10
Week 13: Informatiegedrag en Informatiekwaliteit................................................................... 11
, Samenvatting Hoorcolleges Informatiewetenschap
Week 2: Wat is Informatie?
Het hoorcollege van week 2 behandelt de vraag wat informatie is vanuit verschillende
perspectieven. Vanuit een dagelijks perspectief is informatie vaak iets wat nuttig is voor een
specifiek doel. Er is een intentie om de informatie over te brengen, met zenders en
ontvangers. De informatie wordt gestructureerd gepresenteerd in een bekende en begrijpelijke
taal en overgebracht via een kanaal.
Vanuit een taalkundig perspectief gaat informatie over de informatiestructuur, oftewel hoe
taalgebruikers informatie "verpakken" in hun boodschap. Een zin bevat meestal gegeven
informatie (achtergrond, al bekend bij de communicatoren) en nieuwe informatie (focus). In
talen als Engels en Nederlands volgt nieuwe informatie meestal op gegeven informatie. Gegeven
informatie kan worden weggelaten, maar nieuwe informatie niet. De informativiteit van een zin
hangt af van hoeveel nieuwe betekenis het toevoegt; zin B is informatiever dan zin A als de
betekenis van B die van A "bevat" maar niet omgekeerd.
Vanuit het perspectief van computerwetenschappers bestaat informatie uit bits (0 of 1), de
kleinste eenheid, en bytes (8 bits). Informatie kan worden gecodeerd, zoals het coderen van het
alfabet. De hoeveelheid informatie kan worden gekwantificeerd (bv. in bits).
Overkoepelende gemeenschappelijke kenmerken van informatie in verschillende contexten zijn
onder meer dat het zenders en ontvangers (mens of computer) omvat, het relevant of nuttig
moet zijn, het iets nieuws toevoegt of onvoorspelbaar is, het een kanaal en 'hardware' nodig
heeft, het gestructureerd moet zijn (een gedeelde code of interpreteerbare organisatie), en dat
er meer of minder informatie kan zijn. Volgens de informatietheorie van Shannon is informatie
een oplossing van onzekerheid; een bericht is informatief als het onvoorspelbaar is.
De relatie tussen data, informatie, kennis en wijsheid wordt beschreven door de DIKW
Piramide.
• Data (Gegevens) zijn het gebrek aan uniformiteit in de wereld en iets dat kan worden
waargenomen. Data zijn alomtegenwoordig. Het woord 'data' kan in academische
literatuur zowel enkelvoud als meervoud zijn, maar 'datas' bestaat niet.
• Informatie ontstaat wanneer data worden gestructureerd en nuttig worden gemaakt.
Informatie kan alleen in het enkelvoud gebruikt worden. Meer data betekent niet
automatisch meer informatie. Informatie is niet moeilijk te vinden.
• Kennis is informatie waarop menselijke ervaring en inzicht is toegepast. Kennis helpt
bij beslissingen en betekent het zien van patronen en trends. Nieuwe kennis moet
worden geïntegreerd met eerdere kennis. Kennis kan impliciet (moeilijk overdraagbaar,
bv. fietsen) of expliciet (gemakkelijk door te geven, bv. feiten) zijn. Iemands kennis is
altijd beperkt. Meer informatie betekent niet automatisch meer kennis.
• Wijsheid betekent kennis hebben en deze kunnen gebruiken om goede beslissingen
te nemen. Wijsheid geeft inzicht in complexe situaties zonder volledige informatie en
omvat morele en ethische overwegingen. Wijsheid is zeldzaam. Meer kennis betekent
niet automatisch meer wijsheid.
