Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
I NLEIDING
HS 1: Introductie
Vragen die we zullen bespreken:
- Hoe zit het met het wettelijk statuut van orthopedagogen en de professionele stage?
- Wat zijn recente ontwikkelingen binnen integrale jeugdhulp?
- Wat houdt het decreet leersteun in? Waarin verschilt dit van het M-decreet?
- Welk beleid wordt er in Vlaanderen gevoerd inzake preventie en aanpak van verontrusting?
- Hoe zou persoonsgebonden financiering voor kinderen met een beperking eruit kunnen zien?
- Wat zijn bedreigingen voor vermaatschappelijking van zorg?
- …
Doelstellingen: → Vet: de inhouden van de lessen; onderleind: hoe
De student is in staat om
- Inzichten op vlak van organisatiebeleid in een social profit voorziening toe te passen, o.a. over
organisatiestructuur en –cultuur, kwaliteitszorg, leidinggeven, verschillende professionele rollen in een
organisatie
- Inzicht te hebben in de wijze waarop beleid gevoerd wordt in de orthopedagogische hulpverlening en
in belendende sectoren
- Kritisch te reflecteren over actuele beleidstendensen in diverse sectoren van de jeugdhulpverlening
- Een kritische analyse te maken van de vooronderstellingen, de doelen, en de mogelijke gevolgen van
bepaalde beleidskeuzes
- Argumenten aan te reiken in het maatschappelijk debat rond bepaalde beleidstendensen en –
evoluties en daarbij wetenschappelijke onderzoeksresultaten betreffende de besproken
beleidskeuzes in het debat in te brengen
- Positie in te nemen in een maatschappelijk debat en deze positie op een genuanceerde wijze over te
brengen
Pagina 1 van 150
PW4
,Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Werkvorm en indeling
- Hoorcolleges met interactie en discussie, debatten
- 3 delen
o Deel 1: Startdagen – Introductie / Actuele beleidstendensen
o Deel 2: Tijdens de stage – interactiecolleges
o Deel 3: Einddagen – Debatten
Deel 1: Startdagen
- Inleiding beleid in de orthopedagogiek – Sien Vandesande
- Korte update m.b.t. beleidsontwikkelingen
o Zorg voor personen met een beperking – Bea Maes
o Jeugdhulp, inclusief integrale jeugdhulp – Bea Maes
o Onderwijs aan kinderen met specifieke noden – Sara Nijs
o Geestelijke gezondheidszorg – Sien Vandesande
- Gebruik makend en verwijzend naar online module op Toledo
o Teksten, kennisclips, relevante websites
- → verwerking en voorbereiding examen via korte portfoliovraag
Deel 2: Tijdens de stage
- Uitdiepen van recente beleidsthema’s gekoppeld aan stage-ervaringen
- Thema’s (onder voorbehoud):
o Persoonsgebonden financiering
o Kwaliteitszorg
o Grensoverschrijdend gedrag / verontrusting
o Vrijheidsbeperkende maatregelen
o Wettelijk statuut en financiering
- → verwerking en voorbereiding examen via portfoliovraag (aangeboden na elk college)
Deel 3: Einddagen/slotweek
- Debatten m.b.t. actuele thema’s binnen de orthopedagogische hulpverlening waarrond uiteenlopende
visies kunnen bestaan
- Opdracht:
o Inhoudelijk debat rond 1 thema voorbereiden en begeleiden
o Actief deelnemen aan de debatten van medestudenten
- Groepsverdeling en thema’s worden toegewezen in januari 2024
Voorbeelden thema’s voorbije jaren
- 1. Het gebruik van technologie in de orthopedagogische hulpverlening
- 2. Inter- en transdisciplinair werken in welzijn en gezondheidszorg
- 3. De rol van de orthopedagoog in de ouderenzorg
- 4. De toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen in orthopedagogische zorg
- 5. Het garanderen van expertiseopbouw in een context van inclusie en vermaatschappelijking van zorg
- 6. Het versterken van mantelzorg op beleidsniveau
- 7. De orthopedagoog als generalist versus specialist
- 8. De rol van orthopedagogen in beïnvloeding van maatschappelijke beeldvorming
- 9. De plaats van ervaringsdeskundigheid in hulpverlening en beleid
- 10. De rol van orthopedagogen in de eerstelijnszorg
- 11. Het realiseren van een geïntegreerd hulpaanbod over sectoren heen
- 12. Het gebruik van protocollen in de orthopedagogische hulpverlening
Pagina 2 van 150
PW4
,Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Focus van debat
- Focus kan verschillen per thema:
o Wat zijn argumenten pro of contra een bepaalde visie?
o Wat zijn meer of minder goede manieren om een bepaalde visie/concept te realiseren?
o …
- Belangrijk: uitwisseling en discussie staat centraal!
Voorbereiding
- Breed oriënteren, op zoek gaan naar verschillende bronnen:
o wetenschappelijke artikels
o boeken
o opiniestukken
o raadplegen van een expert
o getuigenissen
o …
(vetgedrukt=vereist)
- ! Een expert kan een ouder, cliënt, professional, beleidsmedewerker, onderzoeker,… zijn.
Tijdslijn debatten
- Donderdag 13 februari 2025 (12u)
o Globaal plan van aanpak
o = korte inleiding op thema (max. 0,5 pagina doorlopende tekst) + puntsgewijs gewenste bronnen
oplijsten en toelichten
o Zeker specifiëren welke expert(en) zal/zullen bevraagd!
o Verplicht spreekuur voor feedback (datum wordt nog meegedeeld)
- Donderdag 22 mei 2025 (12u)
o Concreet plan van aanpak (max. 3 pagina’s)
o = aangeven in welke mate plan van aanpak is uitgevoerd, hoe voorbereiding wordt afgerond, hoe
debat inleiden en structureren, oplijsten stellingen,…
o Verplicht spreekuur voor feedback (datum wordt nog meegedeeld)
- Woe 4 juni, do 5 juni, vrij 6 juni 2025
o Debatten
o 1 uur per debat, planning volgt later
Evaluatie van het OPO
- Kwaliteit en voorbereiding van het debat: 4 punten
- Mondeling open boek examen:
o 1 portfoliovraag (random gekozen): 8 punten
o 1 vraag over de cursusstof: 8 punten
▪ Cursusstof = colleges startweek + colleges doorheen het jaar
▪ Open boek
- Tijdslijn:
o Debatten: 4,5,6 juni 2025 (ongewettigde afwezigheid -1 op jouw debatpunten)
o Examen: Vanaf 16 juni 2025
→Examen: 15 minuten; voorbereiding: 30 minuten
Pagina 3 van 150
PW4
, Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Literatuur
- Teksten via Toledo (online module en eigen vakcode)
- Overzichtsdocument wordt systematisch aangevuld
o Let op! Dit document kan na een les nog wijzigen of aangevuld worden.
- Onderscheid tussen verplichte examenstof en ondersteunende materialen
o Wees kritisch! Je hoeft niet alles afgeprint mee te nemen naar het examen.
Nuttige documenten toledo
- Studiewijzer
- Concrete planning (wordt nog aangevuld)
- Instructies en groepsverdeling debatten (vanaf januari)
- Overzichtdocument leerstof (aangroeidocument)
Orthopedagogiek is… … vaak besluitvorming in onzekerheid, maar bij voorkeur met gezond verstand, inzicht
en kritisch redeneervermogen
Pagina 4 van 150
PW4
I NLEIDING
HS 1: Introductie
Vragen die we zullen bespreken:
- Hoe zit het met het wettelijk statuut van orthopedagogen en de professionele stage?
- Wat zijn recente ontwikkelingen binnen integrale jeugdhulp?
- Wat houdt het decreet leersteun in? Waarin verschilt dit van het M-decreet?
- Welk beleid wordt er in Vlaanderen gevoerd inzake preventie en aanpak van verontrusting?
- Hoe zou persoonsgebonden financiering voor kinderen met een beperking eruit kunnen zien?
- Wat zijn bedreigingen voor vermaatschappelijking van zorg?
- …
Doelstellingen: → Vet: de inhouden van de lessen; onderleind: hoe
De student is in staat om
- Inzichten op vlak van organisatiebeleid in een social profit voorziening toe te passen, o.a. over
organisatiestructuur en –cultuur, kwaliteitszorg, leidinggeven, verschillende professionele rollen in een
organisatie
- Inzicht te hebben in de wijze waarop beleid gevoerd wordt in de orthopedagogische hulpverlening en
in belendende sectoren
- Kritisch te reflecteren over actuele beleidstendensen in diverse sectoren van de jeugdhulpverlening
- Een kritische analyse te maken van de vooronderstellingen, de doelen, en de mogelijke gevolgen van
bepaalde beleidskeuzes
- Argumenten aan te reiken in het maatschappelijk debat rond bepaalde beleidstendensen en –
evoluties en daarbij wetenschappelijke onderzoeksresultaten betreffende de besproken
beleidskeuzes in het debat in te brengen
- Positie in te nemen in een maatschappelijk debat en deze positie op een genuanceerde wijze over te
brengen
Pagina 1 van 150
PW4
,Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Werkvorm en indeling
- Hoorcolleges met interactie en discussie, debatten
- 3 delen
o Deel 1: Startdagen – Introductie / Actuele beleidstendensen
o Deel 2: Tijdens de stage – interactiecolleges
o Deel 3: Einddagen – Debatten
Deel 1: Startdagen
- Inleiding beleid in de orthopedagogiek – Sien Vandesande
- Korte update m.b.t. beleidsontwikkelingen
o Zorg voor personen met een beperking – Bea Maes
o Jeugdhulp, inclusief integrale jeugdhulp – Bea Maes
o Onderwijs aan kinderen met specifieke noden – Sara Nijs
o Geestelijke gezondheidszorg – Sien Vandesande
- Gebruik makend en verwijzend naar online module op Toledo
o Teksten, kennisclips, relevante websites
- → verwerking en voorbereiding examen via korte portfoliovraag
Deel 2: Tijdens de stage
- Uitdiepen van recente beleidsthema’s gekoppeld aan stage-ervaringen
- Thema’s (onder voorbehoud):
o Persoonsgebonden financiering
o Kwaliteitszorg
o Grensoverschrijdend gedrag / verontrusting
o Vrijheidsbeperkende maatregelen
o Wettelijk statuut en financiering
- → verwerking en voorbereiding examen via portfoliovraag (aangeboden na elk college)
Deel 3: Einddagen/slotweek
- Debatten m.b.t. actuele thema’s binnen de orthopedagogische hulpverlening waarrond uiteenlopende
visies kunnen bestaan
- Opdracht:
o Inhoudelijk debat rond 1 thema voorbereiden en begeleiden
o Actief deelnemen aan de debatten van medestudenten
- Groepsverdeling en thema’s worden toegewezen in januari 2024
Voorbeelden thema’s voorbije jaren
- 1. Het gebruik van technologie in de orthopedagogische hulpverlening
- 2. Inter- en transdisciplinair werken in welzijn en gezondheidszorg
- 3. De rol van de orthopedagoog in de ouderenzorg
- 4. De toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen in orthopedagogische zorg
- 5. Het garanderen van expertiseopbouw in een context van inclusie en vermaatschappelijking van zorg
- 6. Het versterken van mantelzorg op beleidsniveau
- 7. De orthopedagoog als generalist versus specialist
- 8. De rol van orthopedagogen in beïnvloeding van maatschappelijke beeldvorming
- 9. De plaats van ervaringsdeskundigheid in hulpverlening en beleid
- 10. De rol van orthopedagogen in de eerstelijnszorg
- 11. Het realiseren van een geïntegreerd hulpaanbod over sectoren heen
- 12. Het gebruik van protocollen in de orthopedagogische hulpverlening
Pagina 2 van 150
PW4
,Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Focus van debat
- Focus kan verschillen per thema:
o Wat zijn argumenten pro of contra een bepaalde visie?
o Wat zijn meer of minder goede manieren om een bepaalde visie/concept te realiseren?
o …
- Belangrijk: uitwisseling en discussie staat centraal!
Voorbereiding
- Breed oriënteren, op zoek gaan naar verschillende bronnen:
o wetenschappelijke artikels
o boeken
o opiniestukken
o raadplegen van een expert
o getuigenissen
o …
(vetgedrukt=vereist)
- ! Een expert kan een ouder, cliënt, professional, beleidsmedewerker, onderzoeker,… zijn.
Tijdslijn debatten
- Donderdag 13 februari 2025 (12u)
o Globaal plan van aanpak
o = korte inleiding op thema (max. 0,5 pagina doorlopende tekst) + puntsgewijs gewenste bronnen
oplijsten en toelichten
o Zeker specifiëren welke expert(en) zal/zullen bevraagd!
o Verplicht spreekuur voor feedback (datum wordt nog meegedeeld)
- Donderdag 22 mei 2025 (12u)
o Concreet plan van aanpak (max. 3 pagina’s)
o = aangeven in welke mate plan van aanpak is uitgevoerd, hoe voorbereiding wordt afgerond, hoe
debat inleiden en structureren, oplijsten stellingen,…
o Verplicht spreekuur voor feedback (datum wordt nog meegedeeld)
- Woe 4 juni, do 5 juni, vrij 6 juni 2025
o Debatten
o 1 uur per debat, planning volgt later
Evaluatie van het OPO
- Kwaliteit en voorbereiding van het debat: 4 punten
- Mondeling open boek examen:
o 1 portfoliovraag (random gekozen): 8 punten
o 1 vraag over de cursusstof: 8 punten
▪ Cursusstof = colleges startweek + colleges doorheen het jaar
▪ Open boek
- Tijdslijn:
o Debatten: 4,5,6 juni 2025 (ongewettigde afwezigheid -1 op jouw debatpunten)
o Examen: Vanaf 16 juni 2025
→Examen: 15 minuten; voorbereiding: 30 minuten
Pagina 3 van 150
PW4
, Beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening 2024-2025
Literatuur
- Teksten via Toledo (online module en eigen vakcode)
- Overzichtsdocument wordt systematisch aangevuld
o Let op! Dit document kan na een les nog wijzigen of aangevuld worden.
- Onderscheid tussen verplichte examenstof en ondersteunende materialen
o Wees kritisch! Je hoeft niet alles afgeprint mee te nemen naar het examen.
Nuttige documenten toledo
- Studiewijzer
- Concrete planning (wordt nog aangevuld)
- Instructies en groepsverdeling debatten (vanaf januari)
- Overzichtdocument leerstof (aangroeidocument)
Orthopedagogiek is… … vaak besluitvorming in onzekerheid, maar bij voorkeur met gezond verstand, inzicht
en kritisch redeneervermogen
Pagina 4 van 150
PW4
