cursus Coaching: Leren, ontwikkelen en veranderen
een omschrijving van leren
Levenslang en levens breed verhaal -> Je leert overal en altijd.
We kunnen nuttige vaardigheden en handelingen leren, alsook
gedragswijzigingen ondergaan.
Proces waarbij bestaand competentiereservoir verandert in duurzame
richting,
Dit door interactie.
Leertheorieën
5 leertheorieën die centraal staan en vandaag nog toegepast worden.
1) Behavioristische theorie (watson – thorndike)
2) Cognitivistische theorie (Piaget – bloom)
3) Constructivistische theorie
4) Constructionstische leertheorie (Seymour)
5) Sociaal-culturele theorie
Behavioristische theorie ( - ’60)
Werd enkel gekeken naar de black box ( welk gedrag waarneembaar is)
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Reïnforcement – leren door middel van beloning
- Opdelen in kleine stappen – werkt beter dan grote stappen
- Concrete doelstellingen – het formuleren van het leren
(schets toevoegen pg 10)
Cognitivistische theorie (’30)
Bekijkt het adhv cognitie – psychische processen: begrip, kennis,
herinneringen en geheugen.
Taxonomie bloom = aanleren van kennis in 6 niveaus oplopend volgens
moeilijkheid
(zie schets pg 11)
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Aansluiten bij voorkennis
- Rekening houdend met fases van verwerking
Constructivistische theorie (’60)
Aandacht geschonken aan onderscheiden kennis en leren
Leren is veranderen – wereld betekenis geven
Bekende aanhangers v sociaal-constructivisme: vygotsky & Montessori
( leren als een actief proces, waarin geleerde dus ook actief meedeelt)
KENNISOVERDRACHT (vroeger dacht KENNISCONSTRUCTIE (nieuw beeld
over leren) leren)
Begeleider moet leerinhoud scherp Zelf verantwoordelijkheid en
meegeven betrokkenheid bij structureren en
Ongeschreven blad dat beschreven moet construeren willen
worden Brengt structuur in problemen die je
, tegenkomt
Geleerde blijft zo beter hangen – wordt
verworven
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Leren steeds verbonden met toepassingscontext
- Leren moet gezien worden als construeren en reconstrueren van
betekenissen
- Leren is een sociaal proces
Sociaal culturele theorie (’70)
Beschrijft het leren binnen de natuurlijke omgeving van de lerende
Leren als samenspel tussen cognitieve persoonlijke factoren,
omgevingsfactoren en gedragsfactoren.
Observeren en imiteren als belangrijk leerproces
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Leren gebeurt steeds in sociale context die dan weer invloed heeft
leerproces
Constructionstische leertheorie (‘80)
Verder gebouwd op theorie piaget, hier wordt ‘er iets bij maken’ erbij
gevoegd
Kennis op doen door zelf dingen te maken
Tegenwoordig bestaat er bv het maakonderwijs ( doen & projectenwerk)
Soorten leren
Incidenteel leren vs intentioneel leren
INCIDENTEEL INTENTIONEEL
Onbedoeld leren door bv handeling van Expliciet de bedoeling om iets te leren
anderen te zien
Formeel vs informeel leren
= continuüm – geen tweedeling
FORMEEL INFORMEEL
Opzettelijk door derde georganiseerd – Situatie die niet met voorbedachten
om competentie/taalontwikkeling rade ingezet is om te leren
stimuleren
Bv: cursus, les,.. Bv: leren door observatie
Grote impact Motor van professionalisering
Beterend en vernieuwd leren
BETEREND VERNIEUWD
Verbeteren/versterken bestaande Fundamenteler, diepgaander leren –
competenties nieuw referentiekader aangaan –
herformuleren van eigen fundamenten
– vernieuwd patroon
Gericht op het beter en goed doen,
, Vaak wanneer iets fout/tekort/zwak was
Individueel vs collectief leren
Collectief leren vind steeds plaats door het leren van de individu, wanneer
dit leren opgenomen wordt in het collectief geheugen
Lerende organisatie – wanneer de organisatie zich aanpast aan verworven
en aangepaste omstandigheden
Er is sprake van collectief leren wanneer:
- Er een individu is die leert
- Die kennis gedeeld wordt groep
- Delen van die kennis zorgt voor het groeien van competenties anderen
= collectief gedrag
- Wanneer kennis wordt vastgesteld (impliciet als expliciet) in de
organisatie
Hoe wordt er geleerd?
Leren door ervaring = ervaringsgericht leren
Leren door blootstelling
Niet steeds zichtbaar/trail and error -> Doel zichtbaar te maken! Bijdrage
voor anderen
Sociaalervaringsleren ( modelleren/observatieleren) leren door het
observeren van anderen – rolmoddelen
Draagt bij aan socialisatieprocessen
Leren door sociale interactie
Actieve interactie tussen mensen speelt centrale rol: leren met, van en
door elkaar
Draagt bij aan socialisatieprocessen
In werkomgeving is het belangrijk dat medewerkers de kans krijgen om te
leren in sociale interacties
Leren door theorie
Uitdaging is om de theorie te verbinden met ervaringsgericht leren en het
leren door sociale interactie
Valkuilen:
- Theorie verkeerd begrepen wordt en zo dus ook verkeerd ingezet
(misconceptie)
- Er geen verbanden worden gelegd tussen theorie en werkelijkheid
- Theorie niet ingezet wordt in andere situaties
Leren door kritische reflectie
een omschrijving van leren
Levenslang en levens breed verhaal -> Je leert overal en altijd.
We kunnen nuttige vaardigheden en handelingen leren, alsook
gedragswijzigingen ondergaan.
Proces waarbij bestaand competentiereservoir verandert in duurzame
richting,
Dit door interactie.
Leertheorieën
5 leertheorieën die centraal staan en vandaag nog toegepast worden.
1) Behavioristische theorie (watson – thorndike)
2) Cognitivistische theorie (Piaget – bloom)
3) Constructivistische theorie
4) Constructionstische leertheorie (Seymour)
5) Sociaal-culturele theorie
Behavioristische theorie ( - ’60)
Werd enkel gekeken naar de black box ( welk gedrag waarneembaar is)
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Reïnforcement – leren door middel van beloning
- Opdelen in kleine stappen – werkt beter dan grote stappen
- Concrete doelstellingen – het formuleren van het leren
(schets toevoegen pg 10)
Cognitivistische theorie (’30)
Bekijkt het adhv cognitie – psychische processen: begrip, kennis,
herinneringen en geheugen.
Taxonomie bloom = aanleren van kennis in 6 niveaus oplopend volgens
moeilijkheid
(zie schets pg 11)
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Aansluiten bij voorkennis
- Rekening houdend met fases van verwerking
Constructivistische theorie (’60)
Aandacht geschonken aan onderscheiden kennis en leren
Leren is veranderen – wereld betekenis geven
Bekende aanhangers v sociaal-constructivisme: vygotsky & Montessori
( leren als een actief proces, waarin geleerde dus ook actief meedeelt)
KENNISOVERDRACHT (vroeger dacht KENNISCONSTRUCTIE (nieuw beeld
over leren) leren)
Begeleider moet leerinhoud scherp Zelf verantwoordelijkheid en
meegeven betrokkenheid bij structureren en
Ongeschreven blad dat beschreven moet construeren willen
worden Brengt structuur in problemen die je
, tegenkomt
Geleerde blijft zo beter hangen – wordt
verworven
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Leren steeds verbonden met toepassingscontext
- Leren moet gezien worden als construeren en reconstrueren van
betekenissen
- Leren is een sociaal proces
Sociaal culturele theorie (’70)
Beschrijft het leren binnen de natuurlijke omgeving van de lerende
Leren als samenspel tussen cognitieve persoonlijke factoren,
omgevingsfactoren en gedragsfactoren.
Observeren en imiteren als belangrijk leerproces
Aantal principes die aangereikt worden om tot leren te komen:
- Leren gebeurt steeds in sociale context die dan weer invloed heeft
leerproces
Constructionstische leertheorie (‘80)
Verder gebouwd op theorie piaget, hier wordt ‘er iets bij maken’ erbij
gevoegd
Kennis op doen door zelf dingen te maken
Tegenwoordig bestaat er bv het maakonderwijs ( doen & projectenwerk)
Soorten leren
Incidenteel leren vs intentioneel leren
INCIDENTEEL INTENTIONEEL
Onbedoeld leren door bv handeling van Expliciet de bedoeling om iets te leren
anderen te zien
Formeel vs informeel leren
= continuüm – geen tweedeling
FORMEEL INFORMEEL
Opzettelijk door derde georganiseerd – Situatie die niet met voorbedachten
om competentie/taalontwikkeling rade ingezet is om te leren
stimuleren
Bv: cursus, les,.. Bv: leren door observatie
Grote impact Motor van professionalisering
Beterend en vernieuwd leren
BETEREND VERNIEUWD
Verbeteren/versterken bestaande Fundamenteler, diepgaander leren –
competenties nieuw referentiekader aangaan –
herformuleren van eigen fundamenten
– vernieuwd patroon
Gericht op het beter en goed doen,
, Vaak wanneer iets fout/tekort/zwak was
Individueel vs collectief leren
Collectief leren vind steeds plaats door het leren van de individu, wanneer
dit leren opgenomen wordt in het collectief geheugen
Lerende organisatie – wanneer de organisatie zich aanpast aan verworven
en aangepaste omstandigheden
Er is sprake van collectief leren wanneer:
- Er een individu is die leert
- Die kennis gedeeld wordt groep
- Delen van die kennis zorgt voor het groeien van competenties anderen
= collectief gedrag
- Wanneer kennis wordt vastgesteld (impliciet als expliciet) in de
organisatie
Hoe wordt er geleerd?
Leren door ervaring = ervaringsgericht leren
Leren door blootstelling
Niet steeds zichtbaar/trail and error -> Doel zichtbaar te maken! Bijdrage
voor anderen
Sociaalervaringsleren ( modelleren/observatieleren) leren door het
observeren van anderen – rolmoddelen
Draagt bij aan socialisatieprocessen
Leren door sociale interactie
Actieve interactie tussen mensen speelt centrale rol: leren met, van en
door elkaar
Draagt bij aan socialisatieprocessen
In werkomgeving is het belangrijk dat medewerkers de kans krijgen om te
leren in sociale interacties
Leren door theorie
Uitdaging is om de theorie te verbinden met ervaringsgericht leren en het
leren door sociale interactie
Valkuilen:
- Theorie verkeerd begrepen wordt en zo dus ook verkeerd ingezet
(misconceptie)
- Er geen verbanden worden gelegd tussen theorie en werkelijkheid
- Theorie niet ingezet wordt in andere situaties
Leren door kritische reflectie