Vreemdelingenrecht
1. Het begrip “vreemdeling”
Vreemdeling: al wie niet het bewijs levert de Belgische nationaliteit te bezitten.
2. Het vreemdelingenrecht – de vreemdelingenwet
Vreemdelingenrecht:
- Vreemdelingenwet (wet van 15 december 1980, “Vw.”)
Regelt de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van
vreemdelingen.
MR de staat bepaalt zelf of, en zo ja, onder welke voorwaarden, een vreemdeling toegang
heeft tot zijn grondgebied en er mag verblijven.
- Vreemdelingenbesluit (koninklijk besluit van 8 oktober 1981, “Vb.”)
3. De verschillende verblijfsstatuten voor vreemdelingen
3.1. Inleiding
Verschillende verblijfsstatuten o.b.v. de toegestane duur van het verblijf:
- Kort verblijf (< 3 maanden)
- Tijdelijk verblijf (> 3 maanden)
- Vast verblijf
Onderscheid tussen unieburgers1 en derdelanders2:
- (1) Onderdanen van landen behorend tot de Europese Unie (EU).
- (2) Persoon met een andere nationaliteit dan een van de lidstaten van de EU, EER en EVA.
Europese Economische Ruimte (EER): dezelfde verblijfsregels als Unieburgers, dezelfde
verblijfsdocumenten als EU-burgers (IJsland, Noorwegen, Liechtenstein).
Europese Vrijhandels Associatie (EVA): dezelfde verblijfsregels als Unieburgers, dezelfde
verblijfsdocumenten als EU-burgers (Zwitserland).
Binnen deze landen vrij verkeer van personen: verblijfsreglementering is veel soepeler voor
burgers uit die landen dan voor onderdanen van andere landen, zgn. derdelanders.
Verblijfsstatuur ≠ statistisch gegeven; grote mobiliteit:
- Voor kort verblijf binnenkomen, maar in statuut terechtkomen dat langer verblijf toestaat.
- Tijdens/nadien de opgestarte procedure een andere procedure opstarten (bv.:
gezinshereniging, regularisatie…)
,3.2. Kort verblijf (max. 3 maanden)
3.2.1.(Principiële) visumplicht
Visum: voorafgaandelijke toestemming van België dat in zijn thuisland moet worden
aangevraagd bij de Belgische diplomatieke of consulaire post.
Vermeldt geldigheidsduur en lengte van het toegestane verblijf.
Voor kort verblijf: visum type C.
Uitz.: Unieburgers hebben geen visumplicht; bewijs van hun Unieburgerschap volstaat.
3.2.2.Andere binnenkomstvoorwaarden
Andere binnenkomstvoorwaarden waarop de vreemdeling kan worden gecontroleerd aan de
grens:
- Doel en verblijfsomstandigheden kunnen staven.
- Evt. vervoersbewijs kunnen voorleggen.
- Bewijs van voldoende bestaansmiddelen voor verblijfskosten:
Bv.: verbintenis tot tenlasteneming: document waarin iemand (Belg of vreemdeling
met vast verblijfsrecht) die over voldoende bestaansmiddelen beschikt, er zich toe
verbindt om (gedurende 2 jaar) de kosten van gezondheidszorgen, verblijf en
repatriëring van de vreemdeling te zijnen laste te nemen.
Deze voorwaarden gelden niet voor Unieburgers.
3.2.3.Administratieve verplichtingen na binnenkomst
Geen administratieve verplichtingen, behalve als hij bij familieleden/kennissen verblijft:
inschrijven bij het gemeentebestuur van de plaats waar hij verblijft.
- Derdelander: aankomstverklaring (bijlage 3).
- Unieburger: verklaring van aanwezigheid (bijlage 3ter).
,3.3. Arbeidsmigranten
Arbeidsmigranten: vreemdelingen die naar hier komen met de specifieke motivatie om hier te
werken.
Arbeidsmigratiestop (’70): alleen nog arbeidsmigratie voor gespecialiseerde arbeidskrachten die
niet voldoende beschikbaar zijn op de Belgische arbeidsmarkt (knelpuntberoepen).
3.3.1.Voorwaarden vóór binnenkomst
- Werknemer:
Arbeidsmarktonderzoek wijst uit dat er binnen een redelijke termijn geen
geschikte arbeidskracht zal gevonden worden p de Belgische (of Europese)
arbeidsmarkt
Vooraf werkgever vinden en arbeidsovereenkomst afsluiten met minstens
het gemiddelde maandelijkse minimuminkomen als loon + werkgever vraagt
nodige vergunning aan.
Vergunningsaanvraag:
Gewestelijke overheid i.v.m. WERKEN.
Dienst Vreemdelingen Zaken i.v.m. VERBLIJVEN.
Beide instanties bevestigen: gecombineerde vergunning (bijlage 46). Hiermee
aanmelden bij de Belgische consulaire post/ambassade: visum D.
- Zelfstandige: beroepskaart aanvragen via de Belgische ambassade of consulaire
post: doorsturen naar bevoegde gewestelijke overheid:
Nagaan of aan alle reglementaire verplichtingen wordt voldaan die eigen zijn
aan het beroep dat hij wil uitoefenen.
Onderzoeken of zijn beroep/bedrijf een economische, culturele of sportieve
meerwaarde betekent voor België.
Beroepskaart wordt afgeleverd via de ambassade; visum D aanvragen.
Indien kandidaat-zelfstandige al wettig in België verblijft: beroepskaart aanvragen bij
ondernemingsloket naar keuze.
Onderzoekt enkel of aan de nodige reglementaire verplichtingen is voldaan.
3.3.2.Administratieve formaliteiten na binnenkomst
- Werknemer: na aankomst in België met hun visum en bijlage 46 tot de gemeente
wenden om een elektronische vreemdelingenkaart te bekomen.
Elektronische A-kaart/BIVR – tijdelijk verblijf
Na 5 jaar: elektronische B-kaart/BIVR – definitief
- Zelfstandige: ± dezelfde stappen na binnenkomst.
A-kaart die jaarlijks verlengbaar is
Na 5 jaar: B-kaart
, 3.3.3.Uitzonderingen
Onderdanen EU/EER: geen visum of gecombineerde vergunning/beroepskaart aanvragen;
vrij verkeer van personen.
- Verklaring van inschrijving (bijlage 19) aanvragen bij de gemeente.
- Ontvangen elektronische E-kaart (bijlage 8).
- Tijdelijk verblijfsrecht wordt automatisch omgezet na 3 jaar in een vast verblijfsrecht
(elektronische E+-kaart/bijlage 8bis).
Vrijstelling van arbeidsmarktonderzoek: bv. hooggeschoold personeel, leidinggevenden,
onderzoekers, beroepssporters en journalisten.
Andere procedureregels en formaliteiten: bv. grensarbeiders, diplomatiek en consulair
personeel, zgn. hoogopgeleide arbeidsmigranten met “Europese blauwe kaart”…
3.4. Gezinsmigranten
3.4.1.Gezinshereniging
Voorwaarden en formaliteiten afhankelijk van het verblijfsstatuut en de nationaliteit van de
persoon die reeds in België verblijft.
Algemene voorwaarden en formaliteiten:
- Niet ieder familielid: sws echtgenoot/persoon met wie men duurzaam samenleeft,
minderjarige kinderen.
(Schoon)ouders, meerderjarige kinderen… afhankelijk van het verblijfsstatuut en de
nationaliteit van de persoon die reeds in België verblijft.
- Derdelander (die reeds in België verblijft) moet minstens over een elektronische
vreemdelingenkaart beschikken.
- Aantonen van voldoende bestaansmiddelen, medisch verzekerd voor hereniging,
voldoende huisvesting.
- Aantonen van familiale band.
Alles goed verlopen: oranje kaart (attest van immatriculatie), nadien tijdelijk verblijf: A-kaart
(derdelander) of verblijfskaart (Unieburger)(F-/E-kaart).
3.4.2.Gezinsvorming
Problematiek: schijnhuwelijken: ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het
huwelijk, uit het geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens een van de
echtgenoten kennelijk niet gericht is op het totstandbrengen van een duurzame
levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk voordeel.
Strijd tegen schijnhuwelijken:
- Preventief: ambtenaar van de burgerlijke stand kan een huwelijk weigeren af te
sluiten bij vermoedens van schijnhuwelijk.
- Repressief: afgesloten schijnhuwelijk achteraf nietig verklaren + correctionele
rechtbank kan beide personen veroordelen tot gevangenisstraffen/geldboetes.
Geldig huwelijk: na het huwelijk kan de betrokkene verblijfsrecht bekomen volgens de
procedure van gezinshereniging (ook mog. via wettelijke samenwoning).
1. Het begrip “vreemdeling”
Vreemdeling: al wie niet het bewijs levert de Belgische nationaliteit te bezitten.
2. Het vreemdelingenrecht – de vreemdelingenwet
Vreemdelingenrecht:
- Vreemdelingenwet (wet van 15 december 1980, “Vw.”)
Regelt de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van
vreemdelingen.
MR de staat bepaalt zelf of, en zo ja, onder welke voorwaarden, een vreemdeling toegang
heeft tot zijn grondgebied en er mag verblijven.
- Vreemdelingenbesluit (koninklijk besluit van 8 oktober 1981, “Vb.”)
3. De verschillende verblijfsstatuten voor vreemdelingen
3.1. Inleiding
Verschillende verblijfsstatuten o.b.v. de toegestane duur van het verblijf:
- Kort verblijf (< 3 maanden)
- Tijdelijk verblijf (> 3 maanden)
- Vast verblijf
Onderscheid tussen unieburgers1 en derdelanders2:
- (1) Onderdanen van landen behorend tot de Europese Unie (EU).
- (2) Persoon met een andere nationaliteit dan een van de lidstaten van de EU, EER en EVA.
Europese Economische Ruimte (EER): dezelfde verblijfsregels als Unieburgers, dezelfde
verblijfsdocumenten als EU-burgers (IJsland, Noorwegen, Liechtenstein).
Europese Vrijhandels Associatie (EVA): dezelfde verblijfsregels als Unieburgers, dezelfde
verblijfsdocumenten als EU-burgers (Zwitserland).
Binnen deze landen vrij verkeer van personen: verblijfsreglementering is veel soepeler voor
burgers uit die landen dan voor onderdanen van andere landen, zgn. derdelanders.
Verblijfsstatuur ≠ statistisch gegeven; grote mobiliteit:
- Voor kort verblijf binnenkomen, maar in statuut terechtkomen dat langer verblijf toestaat.
- Tijdens/nadien de opgestarte procedure een andere procedure opstarten (bv.:
gezinshereniging, regularisatie…)
,3.2. Kort verblijf (max. 3 maanden)
3.2.1.(Principiële) visumplicht
Visum: voorafgaandelijke toestemming van België dat in zijn thuisland moet worden
aangevraagd bij de Belgische diplomatieke of consulaire post.
Vermeldt geldigheidsduur en lengte van het toegestane verblijf.
Voor kort verblijf: visum type C.
Uitz.: Unieburgers hebben geen visumplicht; bewijs van hun Unieburgerschap volstaat.
3.2.2.Andere binnenkomstvoorwaarden
Andere binnenkomstvoorwaarden waarop de vreemdeling kan worden gecontroleerd aan de
grens:
- Doel en verblijfsomstandigheden kunnen staven.
- Evt. vervoersbewijs kunnen voorleggen.
- Bewijs van voldoende bestaansmiddelen voor verblijfskosten:
Bv.: verbintenis tot tenlasteneming: document waarin iemand (Belg of vreemdeling
met vast verblijfsrecht) die over voldoende bestaansmiddelen beschikt, er zich toe
verbindt om (gedurende 2 jaar) de kosten van gezondheidszorgen, verblijf en
repatriëring van de vreemdeling te zijnen laste te nemen.
Deze voorwaarden gelden niet voor Unieburgers.
3.2.3.Administratieve verplichtingen na binnenkomst
Geen administratieve verplichtingen, behalve als hij bij familieleden/kennissen verblijft:
inschrijven bij het gemeentebestuur van de plaats waar hij verblijft.
- Derdelander: aankomstverklaring (bijlage 3).
- Unieburger: verklaring van aanwezigheid (bijlage 3ter).
,3.3. Arbeidsmigranten
Arbeidsmigranten: vreemdelingen die naar hier komen met de specifieke motivatie om hier te
werken.
Arbeidsmigratiestop (’70): alleen nog arbeidsmigratie voor gespecialiseerde arbeidskrachten die
niet voldoende beschikbaar zijn op de Belgische arbeidsmarkt (knelpuntberoepen).
3.3.1.Voorwaarden vóór binnenkomst
- Werknemer:
Arbeidsmarktonderzoek wijst uit dat er binnen een redelijke termijn geen
geschikte arbeidskracht zal gevonden worden p de Belgische (of Europese)
arbeidsmarkt
Vooraf werkgever vinden en arbeidsovereenkomst afsluiten met minstens
het gemiddelde maandelijkse minimuminkomen als loon + werkgever vraagt
nodige vergunning aan.
Vergunningsaanvraag:
Gewestelijke overheid i.v.m. WERKEN.
Dienst Vreemdelingen Zaken i.v.m. VERBLIJVEN.
Beide instanties bevestigen: gecombineerde vergunning (bijlage 46). Hiermee
aanmelden bij de Belgische consulaire post/ambassade: visum D.
- Zelfstandige: beroepskaart aanvragen via de Belgische ambassade of consulaire
post: doorsturen naar bevoegde gewestelijke overheid:
Nagaan of aan alle reglementaire verplichtingen wordt voldaan die eigen zijn
aan het beroep dat hij wil uitoefenen.
Onderzoeken of zijn beroep/bedrijf een economische, culturele of sportieve
meerwaarde betekent voor België.
Beroepskaart wordt afgeleverd via de ambassade; visum D aanvragen.
Indien kandidaat-zelfstandige al wettig in België verblijft: beroepskaart aanvragen bij
ondernemingsloket naar keuze.
Onderzoekt enkel of aan de nodige reglementaire verplichtingen is voldaan.
3.3.2.Administratieve formaliteiten na binnenkomst
- Werknemer: na aankomst in België met hun visum en bijlage 46 tot de gemeente
wenden om een elektronische vreemdelingenkaart te bekomen.
Elektronische A-kaart/BIVR – tijdelijk verblijf
Na 5 jaar: elektronische B-kaart/BIVR – definitief
- Zelfstandige: ± dezelfde stappen na binnenkomst.
A-kaart die jaarlijks verlengbaar is
Na 5 jaar: B-kaart
, 3.3.3.Uitzonderingen
Onderdanen EU/EER: geen visum of gecombineerde vergunning/beroepskaart aanvragen;
vrij verkeer van personen.
- Verklaring van inschrijving (bijlage 19) aanvragen bij de gemeente.
- Ontvangen elektronische E-kaart (bijlage 8).
- Tijdelijk verblijfsrecht wordt automatisch omgezet na 3 jaar in een vast verblijfsrecht
(elektronische E+-kaart/bijlage 8bis).
Vrijstelling van arbeidsmarktonderzoek: bv. hooggeschoold personeel, leidinggevenden,
onderzoekers, beroepssporters en journalisten.
Andere procedureregels en formaliteiten: bv. grensarbeiders, diplomatiek en consulair
personeel, zgn. hoogopgeleide arbeidsmigranten met “Europese blauwe kaart”…
3.4. Gezinsmigranten
3.4.1.Gezinshereniging
Voorwaarden en formaliteiten afhankelijk van het verblijfsstatuut en de nationaliteit van de
persoon die reeds in België verblijft.
Algemene voorwaarden en formaliteiten:
- Niet ieder familielid: sws echtgenoot/persoon met wie men duurzaam samenleeft,
minderjarige kinderen.
(Schoon)ouders, meerderjarige kinderen… afhankelijk van het verblijfsstatuut en de
nationaliteit van de persoon die reeds in België verblijft.
- Derdelander (die reeds in België verblijft) moet minstens over een elektronische
vreemdelingenkaart beschikken.
- Aantonen van voldoende bestaansmiddelen, medisch verzekerd voor hereniging,
voldoende huisvesting.
- Aantonen van familiale band.
Alles goed verlopen: oranje kaart (attest van immatriculatie), nadien tijdelijk verblijf: A-kaart
(derdelander) of verblijfskaart (Unieburger)(F-/E-kaart).
3.4.2.Gezinsvorming
Problematiek: schijnhuwelijken: ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het
huwelijk, uit het geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens een van de
echtgenoten kennelijk niet gericht is op het totstandbrengen van een duurzame
levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk voordeel.
Strijd tegen schijnhuwelijken:
- Preventief: ambtenaar van de burgerlijke stand kan een huwelijk weigeren af te
sluiten bij vermoedens van schijnhuwelijk.
- Repressief: afgesloten schijnhuwelijk achteraf nietig verklaren + correctionele
rechtbank kan beide personen veroordelen tot gevangenisstraffen/geldboetes.
Geldig huwelijk: na het huwelijk kan de betrokkene verblijfsrecht bekomen volgens de
procedure van gezinshereniging (ook mog. via wettelijke samenwoning).
