Samenvatting STEDENBOUW LES 10

LES 10 Reacties op de CIAM-doctrine na WO II
11/12/2017

1945: EUROPA IN PUIN (STUTTGART, ROTTERDAM, LONDON, DRESDEN, …)
Na de WOII zijn er heel veel steden waar grote stadsdelen volledig
weggebombardeerd zijn.


CIAM VI (1947): HERNIEUWDE VERKLARING VAN LA SARRAZ
CIAM komt terug bijeen in 1947. Na 5 jaar oorlog en niets te bouwen. Er is
1 nieuw aspect:
“ ... de creatie van een materiële omgeving die de emotionele en
stoffelijke behoeften van de mens bevredigen en zijn geestelijke groei zal
stimuleren.”
Men gaat aandacht geven aan de mens die in de architectuur moet gaan
wonen, en niet louter in de architectuur. “om tot een omgeving van een
dergelijke kwaliteit te kunnen komen, is een combinatie nodig van sociaal
idealisme, wetenschappelijke planning en optimaal gebruik van de
beschikbare bouwtechnieken.”
Voornaamste onderzoeksthema’s:
- Zoeken naar een nieuwe centraliteit: het concept van de ‘Kern’.
- Voorbij de materiële dimensie van het Existenzminimum: wonen als
‘Habitat’
- Aandacht voor de structuur en gelaagdheid van de stad: het belang
van de buurt; de
straat als ruimtelijk en sociaal structurerende entiteit
- Aandacht voor symboliek en beleving van de bebouwde omgeving


OP ZOEK NAAR HET HART VAN DE STAD: ‘THE HEART OF THE CITY’ (1951)
Je hebt geen punt van herkenbaarheid, een middelpunt (om af te spreken).
Hoe ga je zoiets ontwerpen?
In de stad moet er een plek zijn waar er spontaan manifestaties kunnen
plaatsvinden. Hier vind het individu ook zijn identiteit. Historische
voorbeelden van de ‘kern’: het forum van Pompei en de agora van Priëne.
Architectuur als representatie van gemeenschap en burgerzin; het plein
wordt zo werkelijk een ‘publieke ruimte’.


‘A SHORT OUTLINE OF THE CORE’


1

, ACTUELE INTERPRETATIES VAN DE ‘KERN’: ROTTERDAM PENDRECHT
De 8 moet een uitbereiding voor Rotterdam ontwerpen. Men gaat de grote
stadsuitbreiding opdelen in 4 wijken. Inwoners rond een centrale kern met
voorzieningen op wijkniveau. Bij de kern is ook alles voorzien, winkels, een
bib, … Aan de randen van de kern vormen 4 hoge flatgebouwen de ‘kop’
van de achterliggende wijken, ze geven het plein vorm.


CIAM IX (1953): ‘HABITAT’ IPV ‘EXISTENZMINIMUM’
‘Habitat’= “alle aspecten van de inbezitneming van de grond en de
ruimte, om die te organiseren met het oog op biologisch, sociologisch en
geestelijk leven.” De woonomgeving. Deze is niet universeel, het hangt af
van wie het is. Niet iedereen is geschikt om in hetzelfde appartement te
leven. Ook een culturele dimensie zit in het wonen, we leven niet hetzelfde
dan in Afrika. Een woning ontwerpen is meer dan enkel kijken naar de
vierkante meters.
Materieel: fysieke organisatie van het wonen. Conceptueel: relatie mens-
omgeving-cultuur; woning > identiteit.
Start dominantie Team X met Candilis, Van Eyck, Bakema, A &P Smithson,
… Zei gaan aan de boom van de CIAM beginnen schudden en op de kritiek
een antwoord te bieden.


Candilis krijgt de opdracht een wijk te
ontwerpen in Cassablanca. De wijk was
bedoeld om de nomadische bedoeïnen en
meer moderne, stedelijke nederzettingsvorm
aan te leren. hij ontwerpt een traditie proces
om de nomade het leven in een appartement
aan te leren.


1e stap is een kamp opstellen om te leren op 1 plaats te leven. De 2e stap
is een (bitopine ???) maar hij focust eerst op hoe die mensen leven, ze
leven in de buitenlucht maar het huis is zeer sterk afgescheiden van het
publieke. Hij ontwerpt een soort standaard woning, rechthoekig met een
grote ommuring langs de ene kant. De laatste stap in het verhaal is
streven naar compacter wonen, hij gaat stapelen. Ze moeten leren wonen
in een compact appartementsgebouw.
Het streven naar een uniforme wooncultuur maar ook naar lokale
plaatsgebonden elementen.


CIAM X, DUBROVNIK (1956): ‘HET PROBLEEM VAN DE RELATIES’



2