Begrippenlijst Ethiek lesweek 2 (H3):
Begrip Uitleg voorbeeld
Normatieve uitspraken Niet zoals het is, maar Bijv. de
zoals het zou moeten zijn. werkeloosheidsuitkering
zou moeten dalen
Waardeoordelen. De
waarheid of onwaarheid
kunnen we niet vaststellen
op basis van observatie.
Empirische uitspraken De ware werkelijkheid. Een Bijv. als de
uitspraak die je in principe werkloosheidsuitkering
zou moeten kunnen stijgt, zal het aantal
weerleggen door empirisch werklozen toenemen en is
onderzoek. Uitspraken kun de stimulans om te werken
je ontkennen of bevestigen. kleiner
Ethisch nastrevenswaardig ideaal Bijv. vrede, vrijheid,
instrumentarium: gelijkheid etc.
WAARDEN
Ethisch Gedragsregel Bijv. je plek in de bus
instrumentarium: afstaan aan senioren
NORMEN
Ethisch voortreffelijke/positieve Bijv. geduld, eerlijkheid,
instrumentarium: eigenschappen rechtvaardigheid etc.
DEUGDEN
Ethisch geheel van kennis,
instrumentarium: vaardigheden en
ETISCHE COMPETENTIES houdingen om morele
afwegingen in de praktijk te
kunnen brengen.
Zorgen Is onlosmakelijk verbonden Bijv. ik zorg goed voor
aan leven, het een kan niet mezelf
zonder het ander.
Zorgen komt in
handelingen of activiteiten
tot uitdrukking, maar valt
niet samen met die
handelingen of activiteiten.
Wie vanuit zorg handelt,
doet iets met een bepaalde
intentie, is betrokken en
voelt zich daarmee
verbonden. Zorgen duidt
op iets positiefs en is
daarmee normatief.
Helpen Een activiteit die je met Bijv. als je je partner helpt
een bepaald doel verricht met de afwas, houdt dit op
en waarmee je kunt zodra je het doel bereikt
ophouden zodra je het doel hebt.
bereikt hebt.
Intellectuele deugden Bijv. verstandigheid,
wijsheid etc.
Karakterdeugden Bijv. zorgzaamheid, moed
etc.
Zorgethiek Stellen zorg als deugd Bijv. je gaat naar het
centraal. Nadruk op relaties ziekenhuis naar een vriend
en op de onderlinge omdat hij ziek is, je bezoekt
afhankelijkheid, waarbij niet iedereen in het
, niet algemene principes, ziekenhuis die ziek is.
maar de wederzijdse
betrokkenheid centraal
staat
Utilisme een ethische stroming die
de morele waarde van een
handeling afmeet aan de
bijdrage die deze handeling
levert aan het algemeen
nut, waarbij onder
algemeen nut het welzijn
en geluk van alle mensen
wordt verstaan
Zorgethiek: Eigenbelang Bijv. hij mag niet stelen
Preconventioneel niveau anders krijgt hij straf
Zorgethiek: relationele betrekkingen, Bijv. het is verkeerd om te
Conventioneel niveau gewoontes, tradities, stelen
wetten
Zorgethiek: eigen wetten, universele Bijv. je mag niet stelen,
Postconventioneel ethische principes maar heel soms mag het
niveau wel als je er iets nog ergers
mee kunt voorkomen
Zorgethiek: 4 fasen van 1. Je zorgen maken (caring Zorgdeugden:
zorg in relatie about) 1. Aandachtig, betrokken,
2. Zorgen dat (caring for) zorgzaam, ethische
3. Verzorgen, zorg geven gevoeligheid
(caregiving) 2. Verantwoordelijkheid
4. Zorg ontvangen (care 3. Competentie,
receiving) bekwaamheid
4. Ontvankelijkheid
Nihilisme de ontkenning van het
bestaan van betekenis of
waarde in de wereld. Een
ontkenning van elke
bestaansgrond van een
objectieve waarheid. Een
geloof dat het leven
eigenlijk zonder zin of doel
is.
Begrip Uitleg voorbeeld
Normatieve uitspraken Niet zoals het is, maar Bijv. de
zoals het zou moeten zijn. werkeloosheidsuitkering
zou moeten dalen
Waardeoordelen. De
waarheid of onwaarheid
kunnen we niet vaststellen
op basis van observatie.
Empirische uitspraken De ware werkelijkheid. Een Bijv. als de
uitspraak die je in principe werkloosheidsuitkering
zou moeten kunnen stijgt, zal het aantal
weerleggen door empirisch werklozen toenemen en is
onderzoek. Uitspraken kun de stimulans om te werken
je ontkennen of bevestigen. kleiner
Ethisch nastrevenswaardig ideaal Bijv. vrede, vrijheid,
instrumentarium: gelijkheid etc.
WAARDEN
Ethisch Gedragsregel Bijv. je plek in de bus
instrumentarium: afstaan aan senioren
NORMEN
Ethisch voortreffelijke/positieve Bijv. geduld, eerlijkheid,
instrumentarium: eigenschappen rechtvaardigheid etc.
DEUGDEN
Ethisch geheel van kennis,
instrumentarium: vaardigheden en
ETISCHE COMPETENTIES houdingen om morele
afwegingen in de praktijk te
kunnen brengen.
Zorgen Is onlosmakelijk verbonden Bijv. ik zorg goed voor
aan leven, het een kan niet mezelf
zonder het ander.
Zorgen komt in
handelingen of activiteiten
tot uitdrukking, maar valt
niet samen met die
handelingen of activiteiten.
Wie vanuit zorg handelt,
doet iets met een bepaalde
intentie, is betrokken en
voelt zich daarmee
verbonden. Zorgen duidt
op iets positiefs en is
daarmee normatief.
Helpen Een activiteit die je met Bijv. als je je partner helpt
een bepaald doel verricht met de afwas, houdt dit op
en waarmee je kunt zodra je het doel bereikt
ophouden zodra je het doel hebt.
bereikt hebt.
Intellectuele deugden Bijv. verstandigheid,
wijsheid etc.
Karakterdeugden Bijv. zorgzaamheid, moed
etc.
Zorgethiek Stellen zorg als deugd Bijv. je gaat naar het
centraal. Nadruk op relaties ziekenhuis naar een vriend
en op de onderlinge omdat hij ziek is, je bezoekt
afhankelijkheid, waarbij niet iedereen in het
, niet algemene principes, ziekenhuis die ziek is.
maar de wederzijdse
betrokkenheid centraal
staat
Utilisme een ethische stroming die
de morele waarde van een
handeling afmeet aan de
bijdrage die deze handeling
levert aan het algemeen
nut, waarbij onder
algemeen nut het welzijn
en geluk van alle mensen
wordt verstaan
Zorgethiek: Eigenbelang Bijv. hij mag niet stelen
Preconventioneel niveau anders krijgt hij straf
Zorgethiek: relationele betrekkingen, Bijv. het is verkeerd om te
Conventioneel niveau gewoontes, tradities, stelen
wetten
Zorgethiek: eigen wetten, universele Bijv. je mag niet stelen,
Postconventioneel ethische principes maar heel soms mag het
niveau wel als je er iets nog ergers
mee kunt voorkomen
Zorgethiek: 4 fasen van 1. Je zorgen maken (caring Zorgdeugden:
zorg in relatie about) 1. Aandachtig, betrokken,
2. Zorgen dat (caring for) zorgzaam, ethische
3. Verzorgen, zorg geven gevoeligheid
(caregiving) 2. Verantwoordelijkheid
4. Zorg ontvangen (care 3. Competentie,
receiving) bekwaamheid
4. Ontvankelijkheid
Nihilisme de ontkenning van het
bestaan van betekenis of
waarde in de wereld. Een
ontkenning van elke
bestaansgrond van een
objectieve waarheid. Een
geloof dat het leven
eigenlijk zonder zin of doel
is.
