Casus 5; de aanval
Lastige woorden
- Spirometrie
- Biogram
Probleemstellingen
- Het niet op adem komen
- Hulpademhalingsspieren
- Piepend geluid
- Wat is een spirogram?
- Wat zit er in een inhalatiemedicijn?
- Wat is astma?
- Hoe reageert het lichaam op inspanning?
- Welke mechanismen regelen de diameter van de luchtwegen?
- Wat gebeurt er bij een obstructieve longaandoening?
Brainstorm
Geïrriteerde bronchiolen
2 longen
Rechts 3 kwabben, links 2 kwabben
Een lucht pijpt vertakt in bronchiën
Slijmvlies
De longblaasjes hebben endotheelcellen
Ademhalingsspieren, diafragma tussenribspieren
Inademing, diafragma buik en tussenribspieren
Sternokleidomastudines
Luchtwegen, voor verplaatsing.
Route van lucht
Hulpademhalingsspieren
Grotere weerstand, smallere luchtwegen
Meer slijm
Uiteenzetting van wanden
3 manieren van obstructie: slijm, constrictie, ……
Giftige stoffen, irritantia
Beschadiging luchtweg
Ipratropiumbromide
Ventolin
Leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de longen? (macro en histologie)
2) Wat is de anatomie van de luchtwegen (histologie)
3) Welke ademhalingsspieren zijn er?
4) Hoe werkt regulatie van de diameter van luchtweg?
5) Hoe moet je een spirometrie interpreteren? (longvolumes)
6) Wat is astma? (oriënterend)
,Bronnen
Longfonds website
Guyton H38
Jungeira H17
Marieb H22
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de longen? (macro en histologie)
Het ademhalingsstelsel voorziet het lichaam van zuurstof en verwijdert koolstofdioxide uit
het lichaam. Hiervoor vinden er 4 processen plaats;
- Pulmonaire ventilatie (ademhalen) → De lucht gaat de longen in en uit voor verse
lucht.
- Externe respiratie → Zuurstof diffundeert vanuit de longen naar het bloed en
koolstofdioxide diffundeert vanuit het bloed naar de longen.
- Transport van ademhalingsgassen → Zuurstof wordt van de longen naar de
weefselcellen getransporteerd en koolstofdioxide van de weefselcellen naar de
longen.
- Interne respiratie → Zuurstof diffundeert vanuit het bloed naar de weefselcellen en
koolstofdioxide diffundeert vanuit de weefselcellen naar het bloed.
Het ademhalingsstelsel zorgt voor de eerste twee processen, maar kan zonder de laatste
twee processen niet goed werken.
Het ademhalingsstelsel bestaat anatomisch uit twee delen (figuur 1 en 2) .
De bovenste luchtwegen, in het hoofd;
- Uitwendige neus (nasus externus)
- Neusholte (cavitas nasi)
- Neusbijholten (sinus paranasales)
- Keel of keelholte (pharynx), waarvan alleen het bovenste gedeelte (neus-keelholte)
tot de luchtwegen behoort. In het middelste gedeelte kruisen luchtweg en
spijsverteringskanaal elkaar.
De onderste luchtwegen, in de hals en borst (figuur 2) ;
- Strottenhoofd (larynx), dat dient voor het tijdelijk afsluiten van de luchtwegen tijdens
het slikken en de stemgeving.
- Luchtpijp (trachea)
- Het vervolg van de trachea via de twee hoofdbronchiën, die zich later meerdere
keren vertakken.
- Longblaasjes (alveoli) als afsluiting van de vertakkingen, in de longblaasjes vindt de
gaswisseling plaats.
De trachea (luchtpijp) ontstaat uit de larynx (strottenhoofd) en loopt door de nek naar het
mediastinum. Het eindigt in de opsplitsing in twee hoofdbronchiën bij de mid thorax. Hij is
10-12 cm lang en 2 cm breed, flexibel en mobiel. De wand van de trachea bestaat uit
verschillende lagen (figuur 3);
- Mucosa → Bevat dezelfde epitheelcellen als in het grootste deel van het
ademhalingsstelsel. De cilia (trilharen) stuwen het met puin-beladen slijm naar de
keelholte. Het epitheel zit op een dikke laag bindweefsel, de lamina propria, dat vol
zit met elastische vezels.
, - Submucosa → Een laag bindweefsel diep in de mucosa, bevat seromuceuze klieren
die helpen bij de productie van de slijmlagen in de trachea.
- Kraakbeenlaag → 16-20 C-vormige kraakbeenringen ondersteunen de submucosa
- Adventitia → Omgeeft de kraakbeenringen, de buitenste laag bindweefsel.
De elastische elementen van de trachea maken hem flexibel genoeg om uit te rekken en
omlaag/inferieur te bewegen bij inspiratie (inademing) en terug bij expiratie (uitademing). De
kraakbeenringen voorkomen dat de trachea inklappen en houden de luchtweg open
ondanks de drukveranderingen die tijdens de ademhaling plaatsvinden. De open posterieure
delen van de kraakbeenringen, welke grenzen aan de slokdarm/esophagus, zijn onderling
verbonden via spiervezels van de muscula trachealis en zacht bindweefsel. Doordat dit deel
van de trachea flexibel is kan de slokdarm bij het doorslikken van voedsel aan de voorkant
dikker worden. Samentrekking van de trachealis spier vermindert de trachea's diameter,
waardoor de uitgeademde lucht uit de longen omhoog schiet met meer kracht. Deze actie
helpt het slijm uit de luchtpijp te verdrijven als we hoesten door de snelheid van de lucht te
vergroten tot 160 km/h. De laatste kraakbeenring van de trachea is vergroot en een
kraakbeenvleugel, genaamd carina, projecteert posterior van de binnenzijde en markeert het
punt waar de trachea opsplitst in twee bronchiën, de bifurcatio trachea. De mucosa
(slijmvlies) van de carina is erg gevoelig en hard hoesten kan worden getriggerd wanneer
een lichaamsvreemde stof er contact mee maakt. Als de lucht het einde van de trachea
heeft bereikt is het warm, vrij van de meeste onzuiverheden en verzadigd met waterdamp
(figuur 4).
De trachea splitst dus uiteindelijk op in de rechter en linker bronchi principales (primaire
bronchiën), rond T7. Iedere bronchus gaat schuin omlaag in het mediastinum voordat het via
het hilum (gat in de long voor vaten en bronchiën) van de long op zijn eigen kant terecht
komt. De bronchi principales dextra (rechts) is breder, korter en meer verticaal dan de
sinistra (links). Een geïnhaleerd object zit dan ook vaker in de rechter bronchi dan in de
linker. Eenmaal in de longen verdeelt de hoofdbronchus zich in bronchi lobares (secundaire
bronchiën), drie recht, twee links, ieder loopt naar een longkwab. De bronchi lobares
vertakken vervolgens tot de derde rang bronchiën, de bronchi segmentales (tertiaire
bronchiën) welke zich weer blijven vertakken in steeds kleiner wordende bronchiën. Zodra
de bronchiën smaller worden dan 1 mm (ongeveer 11e vertakking), worden het bronchiolen
genoemd. De kleinste bronchiolen zijn de terminal bronchioles en smaller dan 0.5 mm in
diameter (figuur 5 en 6). De bronchiole weg kan ook in generaties worden verdeeld met
eigen eigenschappen. De 1-16e generatie bestaat uit de trachea, bronchiën en de terminale
bronchioli, bij deze generaties vindt er nog geen gaswisseling plaats. In de 17-24e generatie
bevinden zich de respiratoire bronchioli, ducti alveolaris en sacci alveolaris. In dit gedeelte
vindt wel gaswisseling plaats.
De samenstelling van de wanden van de hoofdbronchiën komt overeen met die van de
trachea. Naarmate de bronchiën kleiner worden, vinden er echter veranderingen plaats;
- Ondersteunende structuren veranderen → Onregelmatige kraakbeenplaten
vervangen de kraakbeenringen. Bij de bronchiolen is er geen kraakbeen meer, maar
bevatten de buiswanden elastische vezels.
- Epitheel soort verandert → Het slijmvlies-epitheel verdunt, omdat het verandert van
pseudostratified columnar naar columnar naar cuboidal in de terminal bronchiolen.
Slijm producerende cellen en cilia zijn schaars in de bronchiën. Daarom wordt al het
Lastige woorden
- Spirometrie
- Biogram
Probleemstellingen
- Het niet op adem komen
- Hulpademhalingsspieren
- Piepend geluid
- Wat is een spirogram?
- Wat zit er in een inhalatiemedicijn?
- Wat is astma?
- Hoe reageert het lichaam op inspanning?
- Welke mechanismen regelen de diameter van de luchtwegen?
- Wat gebeurt er bij een obstructieve longaandoening?
Brainstorm
Geïrriteerde bronchiolen
2 longen
Rechts 3 kwabben, links 2 kwabben
Een lucht pijpt vertakt in bronchiën
Slijmvlies
De longblaasjes hebben endotheelcellen
Ademhalingsspieren, diafragma tussenribspieren
Inademing, diafragma buik en tussenribspieren
Sternokleidomastudines
Luchtwegen, voor verplaatsing.
Route van lucht
Hulpademhalingsspieren
Grotere weerstand, smallere luchtwegen
Meer slijm
Uiteenzetting van wanden
3 manieren van obstructie: slijm, constrictie, ……
Giftige stoffen, irritantia
Beschadiging luchtweg
Ipratropiumbromide
Ventolin
Leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de longen? (macro en histologie)
2) Wat is de anatomie van de luchtwegen (histologie)
3) Welke ademhalingsspieren zijn er?
4) Hoe werkt regulatie van de diameter van luchtweg?
5) Hoe moet je een spirometrie interpreteren? (longvolumes)
6) Wat is astma? (oriënterend)
,Bronnen
Longfonds website
Guyton H38
Jungeira H17
Marieb H22
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de longen? (macro en histologie)
Het ademhalingsstelsel voorziet het lichaam van zuurstof en verwijdert koolstofdioxide uit
het lichaam. Hiervoor vinden er 4 processen plaats;
- Pulmonaire ventilatie (ademhalen) → De lucht gaat de longen in en uit voor verse
lucht.
- Externe respiratie → Zuurstof diffundeert vanuit de longen naar het bloed en
koolstofdioxide diffundeert vanuit het bloed naar de longen.
- Transport van ademhalingsgassen → Zuurstof wordt van de longen naar de
weefselcellen getransporteerd en koolstofdioxide van de weefselcellen naar de
longen.
- Interne respiratie → Zuurstof diffundeert vanuit het bloed naar de weefselcellen en
koolstofdioxide diffundeert vanuit de weefselcellen naar het bloed.
Het ademhalingsstelsel zorgt voor de eerste twee processen, maar kan zonder de laatste
twee processen niet goed werken.
Het ademhalingsstelsel bestaat anatomisch uit twee delen (figuur 1 en 2) .
De bovenste luchtwegen, in het hoofd;
- Uitwendige neus (nasus externus)
- Neusholte (cavitas nasi)
- Neusbijholten (sinus paranasales)
- Keel of keelholte (pharynx), waarvan alleen het bovenste gedeelte (neus-keelholte)
tot de luchtwegen behoort. In het middelste gedeelte kruisen luchtweg en
spijsverteringskanaal elkaar.
De onderste luchtwegen, in de hals en borst (figuur 2) ;
- Strottenhoofd (larynx), dat dient voor het tijdelijk afsluiten van de luchtwegen tijdens
het slikken en de stemgeving.
- Luchtpijp (trachea)
- Het vervolg van de trachea via de twee hoofdbronchiën, die zich later meerdere
keren vertakken.
- Longblaasjes (alveoli) als afsluiting van de vertakkingen, in de longblaasjes vindt de
gaswisseling plaats.
De trachea (luchtpijp) ontstaat uit de larynx (strottenhoofd) en loopt door de nek naar het
mediastinum. Het eindigt in de opsplitsing in twee hoofdbronchiën bij de mid thorax. Hij is
10-12 cm lang en 2 cm breed, flexibel en mobiel. De wand van de trachea bestaat uit
verschillende lagen (figuur 3);
- Mucosa → Bevat dezelfde epitheelcellen als in het grootste deel van het
ademhalingsstelsel. De cilia (trilharen) stuwen het met puin-beladen slijm naar de
keelholte. Het epitheel zit op een dikke laag bindweefsel, de lamina propria, dat vol
zit met elastische vezels.
, - Submucosa → Een laag bindweefsel diep in de mucosa, bevat seromuceuze klieren
die helpen bij de productie van de slijmlagen in de trachea.
- Kraakbeenlaag → 16-20 C-vormige kraakbeenringen ondersteunen de submucosa
- Adventitia → Omgeeft de kraakbeenringen, de buitenste laag bindweefsel.
De elastische elementen van de trachea maken hem flexibel genoeg om uit te rekken en
omlaag/inferieur te bewegen bij inspiratie (inademing) en terug bij expiratie (uitademing). De
kraakbeenringen voorkomen dat de trachea inklappen en houden de luchtweg open
ondanks de drukveranderingen die tijdens de ademhaling plaatsvinden. De open posterieure
delen van de kraakbeenringen, welke grenzen aan de slokdarm/esophagus, zijn onderling
verbonden via spiervezels van de muscula trachealis en zacht bindweefsel. Doordat dit deel
van de trachea flexibel is kan de slokdarm bij het doorslikken van voedsel aan de voorkant
dikker worden. Samentrekking van de trachealis spier vermindert de trachea's diameter,
waardoor de uitgeademde lucht uit de longen omhoog schiet met meer kracht. Deze actie
helpt het slijm uit de luchtpijp te verdrijven als we hoesten door de snelheid van de lucht te
vergroten tot 160 km/h. De laatste kraakbeenring van de trachea is vergroot en een
kraakbeenvleugel, genaamd carina, projecteert posterior van de binnenzijde en markeert het
punt waar de trachea opsplitst in twee bronchiën, de bifurcatio trachea. De mucosa
(slijmvlies) van de carina is erg gevoelig en hard hoesten kan worden getriggerd wanneer
een lichaamsvreemde stof er contact mee maakt. Als de lucht het einde van de trachea
heeft bereikt is het warm, vrij van de meeste onzuiverheden en verzadigd met waterdamp
(figuur 4).
De trachea splitst dus uiteindelijk op in de rechter en linker bronchi principales (primaire
bronchiën), rond T7. Iedere bronchus gaat schuin omlaag in het mediastinum voordat het via
het hilum (gat in de long voor vaten en bronchiën) van de long op zijn eigen kant terecht
komt. De bronchi principales dextra (rechts) is breder, korter en meer verticaal dan de
sinistra (links). Een geïnhaleerd object zit dan ook vaker in de rechter bronchi dan in de
linker. Eenmaal in de longen verdeelt de hoofdbronchus zich in bronchi lobares (secundaire
bronchiën), drie recht, twee links, ieder loopt naar een longkwab. De bronchi lobares
vertakken vervolgens tot de derde rang bronchiën, de bronchi segmentales (tertiaire
bronchiën) welke zich weer blijven vertakken in steeds kleiner wordende bronchiën. Zodra
de bronchiën smaller worden dan 1 mm (ongeveer 11e vertakking), worden het bronchiolen
genoemd. De kleinste bronchiolen zijn de terminal bronchioles en smaller dan 0.5 mm in
diameter (figuur 5 en 6). De bronchiole weg kan ook in generaties worden verdeeld met
eigen eigenschappen. De 1-16e generatie bestaat uit de trachea, bronchiën en de terminale
bronchioli, bij deze generaties vindt er nog geen gaswisseling plaats. In de 17-24e generatie
bevinden zich de respiratoire bronchioli, ducti alveolaris en sacci alveolaris. In dit gedeelte
vindt wel gaswisseling plaats.
De samenstelling van de wanden van de hoofdbronchiën komt overeen met die van de
trachea. Naarmate de bronchiën kleiner worden, vinden er echter veranderingen plaats;
- Ondersteunende structuren veranderen → Onregelmatige kraakbeenplaten
vervangen de kraakbeenringen. Bij de bronchiolen is er geen kraakbeen meer, maar
bevatten de buiswanden elastische vezels.
- Epitheel soort verandert → Het slijmvlies-epitheel verdunt, omdat het verandert van
pseudostratified columnar naar columnar naar cuboidal in de terminal bronchiolen.
Slijm producerende cellen en cilia zijn schaars in de bronchiën. Daarom wordt al het
