Casus 11; opa tom maakte een poppenwagen voor iris
Probleemstelling
- Hoe werkt wondgenezing? Fases hiervan!
- Hoe is de huid opgebouwd en wat is de functie?
- Hoe werkt een ontstekingsreactie?
- Hoe wordt littekenweefsel gemaakt? Effect op elasticiteit van de huid!
- Brandwonden
Brainstorm
Never Let Monkeys Eat Bananas: granulocyten +
plasmacellen (B-cel = voetbalcel)
- Neutrofielen (2 soorten: worm en stukjes)
- Lymfocyten (bijna geen cytoplasma)
- Monocyten → Macrofagen (groot)
- Eosinofielen
- Basofielen
- Plasmacellen[1] of plasmocyten[1] zijn
immunoglobuline producerende cellen die
ontstaan zijn uit B-lymfocyten en vooral
gekenmerkt worden door een grote hoeveelheid
cytoplasma,
Hoe weten hoe leukocyten naar een bepaalde plek moeten? Cytokines, receptor-ligand
complex in de bloedvaten waardoor ze gaan rollen langs de binnenwand van de bloedvaten.
5 tekenen van ontsteking:
- Roodheid (rubor) → meer bloed naar de plek van ontsteking en er worden meer
bloedvaten aangemaakt.
- Zwelling (tumor) → omdat er meer bloed naar toe gaat. Oedeem (vochtophoping)
van intracellualire matrix naar extracellulaire matrix.
- Temperatuur (calor) → meer bloed in ontstoken gebied
- Pijn (dolor) → zenuwen
- Beperking aan functie (functio laesie)
Lagen van de huid:
1. Epidermis (5 lagen zie:
https://www.cosmetique-totale.com/nl-nl/informatie/blog/de-3-lagen-van-de-huid/#:~:t
ext=De%20opperhuid%20(epidermis)%20is%20de,wij%20als%20huidtherapeuten%
20voornamelijk%20behandelen.)
2. Dermis (leerlaag)
3. Hypodermis (subdermis/ subcutis) → eigenlijk geen laag van de huid.
Cellen in epidermis:
- Langerhans (dendritische) cellen
- Pigmentcellen (melanocyten)
- Keratinocyten
,Leerdoelen
1) Wat is de structuur van de huid?
- Wat is de functie?
2) Wat is de structuur van de extracellulaire matrix en wat is de functie van de
individuele componenten van de matrix?
3) Post-translationele modificatie van eiwitten.
- Welk type kunnen optreden
4) Hoe wordt collageen gesynthetiseerd?
5) Hoe weten de eiwitten die geproduceerd worden waar ze naartoe moeten gaan?
6) Fasen van wondgenezing? (klein beetje ontsteking, welke cellen acute fase en wat
doen ze?)
7) Wat is de structuur en hoe gaat de vorming van littekenweefsel?
8) Welke vormen van brandwonden zijn er?
Bronnen
Boeken;
SURFConext - Select an account to login to Maastricht University - hosted EZProxy. (z.d.).
https://www-nature-com.mu.idm.oclc.org/articles/nature07039
Informatieboekje - Gezondheidsuniversiteits
https://www.gezondheidsuniversiteit.nl/sites/gezondheidsuniversiteit/files/13_1_informatiebo
ekje_v3.pdf
Websites;
Wikipedia-bijdragers. (2023b). Eiwitlokalisatie. Wikipedia.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Eiwitlokalisatie#:~:text=Eiwitten%20kunnen%20door%20eiwitl
okalisatie%20worden,informatie%20in%20het%20eiwit%20zelf. Websites;
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de structuur en functie van de huid?
De huid is ons grootste orgaan. Bij volwassenen kan het oppervlak wel 1,5 tot 2 vierkante
meter zijn en daarbij wel 15 tot 20 kilogram wegen. Om huidletsel goed te kunnen signaleren
en behandelen is het belangrijk dat je weet hoe de huid werkt. De huid heeft diverse functies
en bestaat daarbij uit drie verschillende lagen, de epidermis (opperhuid), de dermis
(lederhuid) en de hypodermis (onderhuids bindweefsel) (figuur 1).
De huid heeft dus diverse functies (figuur 2);
- Het lichaam bedekken.
- Het lichaam beschermen tegen factoren van buitenaf.
- Het constant houden van de lichaamstemperatuur.
- Tegengaan van het verlies van lichaamsvocht.
- Het voelen van warmte, kou, druk, pijn, jeuk, aanrakingen en trillingen.
- Aanmaken van vitamine D.
- Het opslaan van energie in de vorm van een vetlaag.
De epidermis is de bovenste laag van de huid en bestaat uit stervende en dode cellen. Het
is niet gevasculariseerd. Voedingsstoffen diffunderen in de epidermis uit de bloedvaten van
, de dermis. Structureel gezien is de epidermis een gelaagde keratineuze plaveisellaag van
epitheelcellen bestaande uit vier verschillende celtypes en vier of vijf verschillende lagen. De
cellen die in de epidermis zitten, bevatten (figuur 3);
- Keratinocyten → De belangrijkste rol van keratinocyten is het produceren van
keratine, het vezelige eiwit. Dit eiwit geeft de epidermis zijn beschermende
eigenschappen. De meeste epidermale cellen zijn keratinocyten. Ze zijn nauw met
elkaar verbonden door desmosomen en ontstaan in het diepste deel van de
opperhuid uit een cellaag genaamd de stratum basale. Deze cellen ondergaan bijna
ononderbroken mitose door het aanzetten van de epidermale groeifactor, een
peptide geproduceerd door verschillende cellen in het lichaam. Deze cellen worden
naar boven geduwd door de productie van nieuwe cellen onder hen. Tegen de tijd dat
de keratinocyten het oppervlak van de huid bereiken, zijn ze dood. Miljoenen dode
keratinocyten worden door wrijving elke dag afgeveegd, waardoor we een totaal
nieuwe epidermis om de 25 tot 45 dagen krijgen. Celproductie en de keratinevorming
wordt versneld in lichaamsgebieden die regelmatig wrijving ondervinden, zoals de
handen en de voeten. Hardnekkige wrijving (van een slecht passende schoen,
bijvoorbeeld) veroorzaakt een verdikking van de epidermis en noemen we eelt.
- Melanocyten → Melanocyten zijn de spinvormige epitheelcellen die het pigment
melanine synthetiseren. Melanocyten worden gevonden in de diepste laag van de
epidermis. De melaninepigmenten worden door de melanosomen van de
melanocyten afgegeven aan de cellen van de opperhuid (keratinocyten). De
melaninekorrels stapelen zich op aan de oppervlakkige, of "zonnige" kant van de
keratinocytenkern. Dit is het vormen van een pigmentschild dat de kern beschermt
tegen UV-straling. De huidskleur wordt voornamelijk bepaald door grootte en aantal
van de pigmentkorrels in de cellen van de opperhuid. Mensen met een donkere huid
hebben niet zozeer méér melanocyten dan mensen met een lichte huid, maar de
pigmentkorrels zijn groter, en er worden meer pigmentkorrels afgegeven. De
productie van pigment neemt toe na bestraling met ultraviolet licht.
- Dendritische cellen (langerhans-cellen) → De stervormige dendritische cellen
ontstaan uit het beenmerg en migreren naar de opperhuid. Ook wel Langerhans
cellen genoemd naar een Duitse anatoom. De dendritische cellen kunnen vreemde
stoffen innemen en zijn belangrijke activatoren van ons immuunsysteem. De ‘armen’
van een dendritische cel strekken zich uit tussen de omliggende keratinocyten,
waardoor een min of meer continu netwerk ontstaat.
- Tactiele cellen (merkel-cellen) → Af en toe zijn er tactiele (Merkel) cellen aanwezig bij
de epidermis huidverbinding. Elke tactiele cel is intiem geassocieerd met een
zintuiglijk zenuwuiteinde. De combinatie van een tactiele cel en een zenuwuiteinde
wordt een tactiele of Merkel schijf genoemd en functioneert als een sensorische
receptor voor aanraking.
De epidermis bestaat dus ook nog uit vijf lagen waarin deze cellen zich hebben verdeeld.
Van diep tot oppervlakkig zijn deze lagen (figuur 3 en 4);
- Stratum Basale (bassaalcellenlaag) → De stratum basale, de diepste epidermale
laag, is bevestigd aan de onderliggende lederhuid langs een golvende rand. Het
bestaat voor het grootste deel uit één enkele rij stamcellen, een voortdurend
vernieuwende celpopulatie, die de jongste keratinocyten vertegenwoordigen. De vele
mitotische kernen die in deze laag te zien zijn, weerspiegelen de snelle deling van
deze cellen en worden ook wel stratum germinativum of "kiemlaag" genoemd. Elke
keer dat een van deze basale cellen zich deelt, wordt een dochtercel in de cellaag
Probleemstelling
- Hoe werkt wondgenezing? Fases hiervan!
- Hoe is de huid opgebouwd en wat is de functie?
- Hoe werkt een ontstekingsreactie?
- Hoe wordt littekenweefsel gemaakt? Effect op elasticiteit van de huid!
- Brandwonden
Brainstorm
Never Let Monkeys Eat Bananas: granulocyten +
plasmacellen (B-cel = voetbalcel)
- Neutrofielen (2 soorten: worm en stukjes)
- Lymfocyten (bijna geen cytoplasma)
- Monocyten → Macrofagen (groot)
- Eosinofielen
- Basofielen
- Plasmacellen[1] of plasmocyten[1] zijn
immunoglobuline producerende cellen die
ontstaan zijn uit B-lymfocyten en vooral
gekenmerkt worden door een grote hoeveelheid
cytoplasma,
Hoe weten hoe leukocyten naar een bepaalde plek moeten? Cytokines, receptor-ligand
complex in de bloedvaten waardoor ze gaan rollen langs de binnenwand van de bloedvaten.
5 tekenen van ontsteking:
- Roodheid (rubor) → meer bloed naar de plek van ontsteking en er worden meer
bloedvaten aangemaakt.
- Zwelling (tumor) → omdat er meer bloed naar toe gaat. Oedeem (vochtophoping)
van intracellualire matrix naar extracellulaire matrix.
- Temperatuur (calor) → meer bloed in ontstoken gebied
- Pijn (dolor) → zenuwen
- Beperking aan functie (functio laesie)
Lagen van de huid:
1. Epidermis (5 lagen zie:
https://www.cosmetique-totale.com/nl-nl/informatie/blog/de-3-lagen-van-de-huid/#:~:t
ext=De%20opperhuid%20(epidermis)%20is%20de,wij%20als%20huidtherapeuten%
20voornamelijk%20behandelen.)
2. Dermis (leerlaag)
3. Hypodermis (subdermis/ subcutis) → eigenlijk geen laag van de huid.
Cellen in epidermis:
- Langerhans (dendritische) cellen
- Pigmentcellen (melanocyten)
- Keratinocyten
,Leerdoelen
1) Wat is de structuur van de huid?
- Wat is de functie?
2) Wat is de structuur van de extracellulaire matrix en wat is de functie van de
individuele componenten van de matrix?
3) Post-translationele modificatie van eiwitten.
- Welk type kunnen optreden
4) Hoe wordt collageen gesynthetiseerd?
5) Hoe weten de eiwitten die geproduceerd worden waar ze naartoe moeten gaan?
6) Fasen van wondgenezing? (klein beetje ontsteking, welke cellen acute fase en wat
doen ze?)
7) Wat is de structuur en hoe gaat de vorming van littekenweefsel?
8) Welke vormen van brandwonden zijn er?
Bronnen
Boeken;
SURFConext - Select an account to login to Maastricht University - hosted EZProxy. (z.d.).
https://www-nature-com.mu.idm.oclc.org/articles/nature07039
Informatieboekje - Gezondheidsuniversiteits
https://www.gezondheidsuniversiteit.nl/sites/gezondheidsuniversiteit/files/13_1_informatiebo
ekje_v3.pdf
Websites;
Wikipedia-bijdragers. (2023b). Eiwitlokalisatie. Wikipedia.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Eiwitlokalisatie#:~:text=Eiwitten%20kunnen%20door%20eiwitl
okalisatie%20worden,informatie%20in%20het%20eiwit%20zelf. Websites;
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de structuur en functie van de huid?
De huid is ons grootste orgaan. Bij volwassenen kan het oppervlak wel 1,5 tot 2 vierkante
meter zijn en daarbij wel 15 tot 20 kilogram wegen. Om huidletsel goed te kunnen signaleren
en behandelen is het belangrijk dat je weet hoe de huid werkt. De huid heeft diverse functies
en bestaat daarbij uit drie verschillende lagen, de epidermis (opperhuid), de dermis
(lederhuid) en de hypodermis (onderhuids bindweefsel) (figuur 1).
De huid heeft dus diverse functies (figuur 2);
- Het lichaam bedekken.
- Het lichaam beschermen tegen factoren van buitenaf.
- Het constant houden van de lichaamstemperatuur.
- Tegengaan van het verlies van lichaamsvocht.
- Het voelen van warmte, kou, druk, pijn, jeuk, aanrakingen en trillingen.
- Aanmaken van vitamine D.
- Het opslaan van energie in de vorm van een vetlaag.
De epidermis is de bovenste laag van de huid en bestaat uit stervende en dode cellen. Het
is niet gevasculariseerd. Voedingsstoffen diffunderen in de epidermis uit de bloedvaten van
, de dermis. Structureel gezien is de epidermis een gelaagde keratineuze plaveisellaag van
epitheelcellen bestaande uit vier verschillende celtypes en vier of vijf verschillende lagen. De
cellen die in de epidermis zitten, bevatten (figuur 3);
- Keratinocyten → De belangrijkste rol van keratinocyten is het produceren van
keratine, het vezelige eiwit. Dit eiwit geeft de epidermis zijn beschermende
eigenschappen. De meeste epidermale cellen zijn keratinocyten. Ze zijn nauw met
elkaar verbonden door desmosomen en ontstaan in het diepste deel van de
opperhuid uit een cellaag genaamd de stratum basale. Deze cellen ondergaan bijna
ononderbroken mitose door het aanzetten van de epidermale groeifactor, een
peptide geproduceerd door verschillende cellen in het lichaam. Deze cellen worden
naar boven geduwd door de productie van nieuwe cellen onder hen. Tegen de tijd dat
de keratinocyten het oppervlak van de huid bereiken, zijn ze dood. Miljoenen dode
keratinocyten worden door wrijving elke dag afgeveegd, waardoor we een totaal
nieuwe epidermis om de 25 tot 45 dagen krijgen. Celproductie en de keratinevorming
wordt versneld in lichaamsgebieden die regelmatig wrijving ondervinden, zoals de
handen en de voeten. Hardnekkige wrijving (van een slecht passende schoen,
bijvoorbeeld) veroorzaakt een verdikking van de epidermis en noemen we eelt.
- Melanocyten → Melanocyten zijn de spinvormige epitheelcellen die het pigment
melanine synthetiseren. Melanocyten worden gevonden in de diepste laag van de
epidermis. De melaninepigmenten worden door de melanosomen van de
melanocyten afgegeven aan de cellen van de opperhuid (keratinocyten). De
melaninekorrels stapelen zich op aan de oppervlakkige, of "zonnige" kant van de
keratinocytenkern. Dit is het vormen van een pigmentschild dat de kern beschermt
tegen UV-straling. De huidskleur wordt voornamelijk bepaald door grootte en aantal
van de pigmentkorrels in de cellen van de opperhuid. Mensen met een donkere huid
hebben niet zozeer méér melanocyten dan mensen met een lichte huid, maar de
pigmentkorrels zijn groter, en er worden meer pigmentkorrels afgegeven. De
productie van pigment neemt toe na bestraling met ultraviolet licht.
- Dendritische cellen (langerhans-cellen) → De stervormige dendritische cellen
ontstaan uit het beenmerg en migreren naar de opperhuid. Ook wel Langerhans
cellen genoemd naar een Duitse anatoom. De dendritische cellen kunnen vreemde
stoffen innemen en zijn belangrijke activatoren van ons immuunsysteem. De ‘armen’
van een dendritische cel strekken zich uit tussen de omliggende keratinocyten,
waardoor een min of meer continu netwerk ontstaat.
- Tactiele cellen (merkel-cellen) → Af en toe zijn er tactiele (Merkel) cellen aanwezig bij
de epidermis huidverbinding. Elke tactiele cel is intiem geassocieerd met een
zintuiglijk zenuwuiteinde. De combinatie van een tactiele cel en een zenuwuiteinde
wordt een tactiele of Merkel schijf genoemd en functioneert als een sensorische
receptor voor aanraking.
De epidermis bestaat dus ook nog uit vijf lagen waarin deze cellen zich hebben verdeeld.
Van diep tot oppervlakkig zijn deze lagen (figuur 3 en 4);
- Stratum Basale (bassaalcellenlaag) → De stratum basale, de diepste epidermale
laag, is bevestigd aan de onderliggende lederhuid langs een golvende rand. Het
bestaat voor het grootste deel uit één enkele rij stamcellen, een voortdurend
vernieuwende celpopulatie, die de jongste keratinocyten vertegenwoordigen. De vele
mitotische kernen die in deze laag te zien zijn, weerspiegelen de snelle deling van
deze cellen en worden ook wel stratum germinativum of "kiemlaag" genoemd. Elke
keer dat een van deze basale cellen zich deelt, wordt een dochtercel in de cellaag
