HOOFDSTUK 7: eiwit turnover en aminozuur metabolisme
1. Inhoud:
Inleiding
Eiwitten afgebroken tot AZ (AZ bestaan uit een koolstofskelet en een stikstofatoom)
Eiwit turnover is strikt gereguleerd
De verwijdering van het N-atoom uit ons lichaam
De ureum cyclus
Katabolisme c-skelet van het aminozuur
Aangeboren metabole afwijkingen
Afgeleiden van tyrosine noemen catecholamines
We gaan kijken wat de koolstof 1 carriers zijn
AZ biosynthese
AZ fungeren als precursor voor vele biomoleculen
2. inleiding
Structuur van aminozuren
AZ die geïncorporeerd worden in eiwitten zijn AZ in de L-vorm
Ze hebben een carboxylgroep (COO-) een aminogroep (H3N+) en een variabele
koolstofketen (R)
We hebben 20 verschillende AZ en die verschillen van elkaar in de koolstofketen
Omdat aminozuren verschillende soorten zijketens hebben moeten ze door
verschillende mechanismen gekataboliseert worden
1
,Bepaald aantal AZ die
we zelf niet kunnen
aanmaken in ons
lichaam noemen we
de essentiële AZ die
moeten we via ons
dieet binnen krijgen
Peptidebinding
Eiwitten zijn opgebouwd uit AZ die gekoppeld zijn aan elkaar via een peptide binding
dus afwisselend de carboxylgroep dan de aminogroep en dan de koolstofatoom met
de variabele zijketen
(je moet een peptide binding kunnen tekenen)
2
, 3. eiwitten worden afgebroken tot AZ
3.1 afbraak eiwitten tot AZ
Extracellulaire afbraak van eiwitten
Je neemt eiwitten op uit het dieet en deze eiwitten worden in het
spijsverteringstelsel afgebroken tot aminozuren
Intracellulaire afbraak van eiwitten
In de cel zelf mechanismen om eiwitten te gaan afbreken
Gebeurd in de lysosomen en in het proteasoom
3.2 extracellulaire afbraak van eiwitten tot AZ in het spijsverteringstelsel
Maag
Wanneer je in je voeding eiwitten opneemt komen deze terecht in de maag en daar
gaan de eiwitten in de maag de secretie van gastrine gaan stimuleren
Gastrine gaat de mucosalaag van de maag gaan prikkelen en die gaat ervoor zorgen
dat die mucosalaag 2 zaken gaat secreteren
enerzijds gaat die HCl gaan secreteren dus de inhoud van de maag gaat
zuurder worden de pH gaat dalen
anderzijds gaat die ook pepsinogeen gaan secreteren
De verlaging in pH gaat verschillende effecten veroorzaken
Schadelijk voor bacteriën die mogelijks binnen komen via de voeding
Eiwitten die dit proces in gang hebben gezet worden gedenatureerd dus die
gaan 3D structuur gaan verliezen en gaan zo toegankelijker worden voor
proteasen om afgebroken te worden tot kleinere peptiden
Oiv de zure pH zal auto-cleavage van pepsinogeen in gang worden gezet
pepsinogeen is een zymogeen wordt geknipt door pepsine (zichzelf) en dan
krijg je nog meer pepsine en pepsine is actief bij een lage pH dus die zorgt
ervoor dat er meer pepsine wordt aangemaakt vanuit het pepsinogeen
pepsine is dus een protease dat specifiek aanwezig is in de maag en dat gaat de
gedenatureerde eiwitten gaan hydrolyseren naar kleine peptidebindingen en het
klieft na de N-terminale zijde van een leucine AZ en aromatische AZ (= phenylalanine,
Tyrosine en Tryptofaan)
dus in de maag worden de eiwitten gedenatureerd en worden al in kleine stukken
geknipt na een leucine of na een aromatisch AZ
dunne darm
de maaginhoud komt terecht in het begin van de dunne darm
in het begin van de dunne darm zit een pH sensor die voelt die zure maaginhoud aan
dat gaat de secretie triggeren van secretine
secretine gaat de pancreas stimuleren dat er HCO3- (waterstofcarbonaat, dit is een
basische stof) gesecreteerd zal worden dus de pH terug geneutraliseerd worden naar
3
1. Inhoud:
Inleiding
Eiwitten afgebroken tot AZ (AZ bestaan uit een koolstofskelet en een stikstofatoom)
Eiwit turnover is strikt gereguleerd
De verwijdering van het N-atoom uit ons lichaam
De ureum cyclus
Katabolisme c-skelet van het aminozuur
Aangeboren metabole afwijkingen
Afgeleiden van tyrosine noemen catecholamines
We gaan kijken wat de koolstof 1 carriers zijn
AZ biosynthese
AZ fungeren als precursor voor vele biomoleculen
2. inleiding
Structuur van aminozuren
AZ die geïncorporeerd worden in eiwitten zijn AZ in de L-vorm
Ze hebben een carboxylgroep (COO-) een aminogroep (H3N+) en een variabele
koolstofketen (R)
We hebben 20 verschillende AZ en die verschillen van elkaar in de koolstofketen
Omdat aminozuren verschillende soorten zijketens hebben moeten ze door
verschillende mechanismen gekataboliseert worden
1
,Bepaald aantal AZ die
we zelf niet kunnen
aanmaken in ons
lichaam noemen we
de essentiële AZ die
moeten we via ons
dieet binnen krijgen
Peptidebinding
Eiwitten zijn opgebouwd uit AZ die gekoppeld zijn aan elkaar via een peptide binding
dus afwisselend de carboxylgroep dan de aminogroep en dan de koolstofatoom met
de variabele zijketen
(je moet een peptide binding kunnen tekenen)
2
, 3. eiwitten worden afgebroken tot AZ
3.1 afbraak eiwitten tot AZ
Extracellulaire afbraak van eiwitten
Je neemt eiwitten op uit het dieet en deze eiwitten worden in het
spijsverteringstelsel afgebroken tot aminozuren
Intracellulaire afbraak van eiwitten
In de cel zelf mechanismen om eiwitten te gaan afbreken
Gebeurd in de lysosomen en in het proteasoom
3.2 extracellulaire afbraak van eiwitten tot AZ in het spijsverteringstelsel
Maag
Wanneer je in je voeding eiwitten opneemt komen deze terecht in de maag en daar
gaan de eiwitten in de maag de secretie van gastrine gaan stimuleren
Gastrine gaat de mucosalaag van de maag gaan prikkelen en die gaat ervoor zorgen
dat die mucosalaag 2 zaken gaat secreteren
enerzijds gaat die HCl gaan secreteren dus de inhoud van de maag gaat
zuurder worden de pH gaat dalen
anderzijds gaat die ook pepsinogeen gaan secreteren
De verlaging in pH gaat verschillende effecten veroorzaken
Schadelijk voor bacteriën die mogelijks binnen komen via de voeding
Eiwitten die dit proces in gang hebben gezet worden gedenatureerd dus die
gaan 3D structuur gaan verliezen en gaan zo toegankelijker worden voor
proteasen om afgebroken te worden tot kleinere peptiden
Oiv de zure pH zal auto-cleavage van pepsinogeen in gang worden gezet
pepsinogeen is een zymogeen wordt geknipt door pepsine (zichzelf) en dan
krijg je nog meer pepsine en pepsine is actief bij een lage pH dus die zorgt
ervoor dat er meer pepsine wordt aangemaakt vanuit het pepsinogeen
pepsine is dus een protease dat specifiek aanwezig is in de maag en dat gaat de
gedenatureerde eiwitten gaan hydrolyseren naar kleine peptidebindingen en het
klieft na de N-terminale zijde van een leucine AZ en aromatische AZ (= phenylalanine,
Tyrosine en Tryptofaan)
dus in de maag worden de eiwitten gedenatureerd en worden al in kleine stukken
geknipt na een leucine of na een aromatisch AZ
dunne darm
de maaginhoud komt terecht in het begin van de dunne darm
in het begin van de dunne darm zit een pH sensor die voelt die zure maaginhoud aan
dat gaat de secretie triggeren van secretine
secretine gaat de pancreas stimuleren dat er HCO3- (waterstofcarbonaat, dit is een
basische stof) gesecreteerd zal worden dus de pH terug geneutraliseerd worden naar
3