Samenvatting Infectieziekten Prof. De Munter AJ 24-25

INFECTIEZIEKTEN
0. INLEIDING

= wetenschap van infecties bij mens

- Pathofysiologie
- Kliniek
- D/
- R/
- Preventie

Infectioloog (clinicus) --> studie van geïnfecteerde pt

 Kennis
o Immunologie
o Microbiologie

 Microbioloog (laboratoriumarts) --> studie van micro-organismen

 Immunoloog: kijkt naar IS

Verschil met andere ziekten:

- Interactie tussen 2 organismen
- Variabel verloop: spontane genezing  dodelijk
- Behandeling niet universeel
o Bepaalde ziekten komen ook meer voor in bepaalde regio’s

1. PATHOFYSIOLOGIE

DEFINITIES

- Infectieziekte
o Schade  Onstekingsreactie
o ∆ fysiologie
o > besmetting met ziekmakend organisme
- Besmetting
o Gaat infectie vooraf
o (!) leidt niet noodzakelijk tot infectie
 Soms enkel kolonisatie of dragerschap
 = MO die in/op GH zitten, zonder inflammatie/schade
o Bv van nature uit zijn we gekoloniseerd met
huidbacteriën
o Vaak eerst kolonisatie
o Kolonisatie ook vaak nuttig
  overgroei van andere bacteriën

,PATHOFYSIOLOGIE VAN INFECTIE

- Virulentie >> afweermechanismen van GH
o = pathogeen vermogen van MO
- Klinisch beeld van infectie
o > ziekmakend vermogen van MO & infectiefocus
 -> schade  MO
o > inflammatoire reactie vd GH  GH
 > IS



MICROBIËLE VIRULENTIE

Arbitraire indeling obv ziekmakend vermogen

--> aangrijpingspunten voor preventie


PRIMAIR PATHOGENE MO

o Besmetting --> ziekte
 Bij mensen met normale immuniteit
 --> aanwezigheid in lichaan niet compatibel met gezondheid
o Exogene infecties
 > buitenaf
 -> dragen we niet op lichaam
o Overdraagbaar
 (--> epidemies)
o Bv salmonella typhi
o Bv mycobacterium tuberculosis
o Bv HIV
o Bv influenza
o Preventie
 Vermijden van blootstelling
 Bv mondmasker
 Uitroeien van reservoir/vector
 Vaccinatie
 Chemoprofylaxe
 = medicatie  infectie
 (Bronisolatie  doorgeven van organisme)


POTENTIEEL PATHOGENE MO

- Besmetting --> kolonisatie
- Commensale flora
o Kan nuttig zijn
 Bv anaërobe commensale flora in darm
 --> vreemde, potentieel pathogene MO kunnen geen shade
aanrichten
o (!) ELKE SYSTEMISCHE AB KAN DIT GRONDIG VERSTOREN – (-)
UITSELECTIE RESISTENTE ORGANISMEN & OVERGROEI
- Mogelijks infectie

, o > lokale/algemene voorbeschiktheid
 Bv postoperatieve wondinfecties -> lokale predispositie
 Bv candida infecties in mond vaker bij AB-kuur
o > MO met toegang tot steriele lichaamscompartimenten
 Bv lekkage via darmsutuur
 --> commensale darmflora geeft infectie in buikholte
- Endogene infecties
o > eigen koloniserende flora
 --> Weinig/niet overdraagbaar
- Preventie
o Vermijden/corrigeren van gastheerfactoren
 Vermijden dat barrières doorbreken
o Hygiëne/asepsie
- Nosocomiale infecties = bijzondere vorm
o = verworven in ZH
 => nieuwe commensalen: koloniserende MO
 -> agressie op GH + lokale én algemene voorbeschiktheid
o --> initiële kolonie evolueert naar ernstige infectie
met MO
 (-) vaak multi-resistent tegen AB
o = vaak vermijdbare infecties
o Preventie
 Vermijden van voorbeschikkende GH-factoren
 Bv urinesonde verwijderen indien niet meer nodig
 Bv asepsie
 Bv bronisolatie
 Bv strikte handhygiëne van zorgverleners
o Handalcohol
o (!) sporen van clostridium difficile niet te verwijderen
met handalcohol --> zeep!
 Bv invasie beperken
o Minimaal invasieve technieken
 Kijkoperatie ipv open
o Katheters verwijderen
o Bv MRSA
 = Methiciline Resistente Stafylococcus Aureus
- Soms bronisolatie


OPPORTUNISTISCHE MO

- Gezonde personen = immuuncompetente pt
o Besmetting --> kolonisatie
- GH met ernstige stoornis in humorale/cellulaire afweermechanismen
o Infectie
- Exogeen
o Niet overdraagbaar naar gezonden
 --> géén bron van epidemies
 (!) wél soms protectieve isolatie van voorbeschikte pt
 = beschermen van kwetsbare persoon
- Bv pneomocystis jiroveci bij AIDS
o Zet zich op alveolaire type I cellen

,  --> alveolo-capillaire permeabiliteit ↑ --> schade aan type I cellen
- Bv aspergillus pneunomie bij langdurige neutropene pt na chemoR/

PATHOGENESE VAN INFECTIES

- 1) Adherentie
o Stabiele binding van MO aan opp
o = soms voldoende voor lokale infectie
 Bv uretritis door gonococ / chlamydia
- 2) Proliferatie
- --> Vrijzetting exotoxines
o --> inflammatie
o --> ziektesymptomen
o –> sommige systemische infecties door absorptie van exotoxine
 Bv tetanus
- En/of
- --> Invasie
o Over huid en mucosa
o Weerstandig aan afweermechanismen van GH
 (vnl niet Ag-specifiek)
o --> verspreiden in lichaam
 --> inflammatie +++
 = mbv celwandbestanddelen vh MO
 --> inflammatoire respons van GH: immunologisch
antwoord
o --> MO probeert hieraan te ontsnappen
 --> ziekteverloop
 Ernst symptomen
 Genezing
 Chroniciteit
 Blijvende schade
 Dood
o Bv buiktyfus door Salmonella Typhi
o Bv difterie --> infectie op plaats van besmetting én op afstand
o Bv windpokken: eerst lokaal (luchtwegen) nadien verspreid (huid)

AFWEERMECHANISMEN VAN GASTHEER




1. HUID- EN MUCOSA-BARRIÈRE