Samenvatting Functieleer, deel 2 Functieleer, deel 2 (B-KUL-P0M02A)

HS 1 : DENKEN EN PROBLEEM OPLOSSEN
WAT IS DENKEN ?
Eigenschappen
 Brede term
 Vaak onbewust
 Cognitief proces
 Abstract : denken over iets hypothetisch, niet tastbaar, onbestaand
 Symbolisch : gebruik maken van taal om te denken
 Relationeel : uitdrukken van een relatie, verbanden leggen, als … dan …
 Dekfouten : soms juist maar ook soms fout


TAXONOMIE VAN DENKEN


Heeft denken een doel?
 Nee = DAGDROMEN
o doelloos denken
o Stream of consciousness, monolgue intérieur
o Unfocused en ill-defined thinking
o Ongestructureerd, onvoorspelbaar, buiten bewuste controle
 Ja = deterministisch?


Verloopt het denken deterministisch?
 Ja = REKENEN
o Omgekeerde van dagdromen
o Focussed, well-defined thinking
o precies startpunt, precies doel, deterministisch (alles er tussen ligt
vast)


Voorbeeld : 20 x 13 = 260
o verschillende mogelijkheden om dit op te lossen
o Maar eens een plan gekozen is heb je geen keuze meer en liggen
alle stappen vast
o Deterministisch: elke volgende stap is bepaald door de voorgaande
stap


 Nee = precies startpunt?
o Andere types denken liggen tussen dagdromen en rekenen
(extremen)


1

, o Itt dagdromen hebben alle andere types van denken een doel
o Itt rekenen zijn andere alle types van denken niet gedetermineerd


Heeft denken een precies startpunt?
 Nee: CREATIVITEIT
o Geen duidelijk startpunt
o Leidt tot orginele, bruikbare en geschikte resultaten
 Ja: verhoging semantische informatie?


Is er een verhoging van semantische informatie? Ja: INDUCTIE Nee:
deductie
Voorbeeld:
Het so werd neergestoken in een bioscoop en stierf ter plaatse.
De verdachte zat op de trein op het moment dat de moord werd gepleegd.
> Conclusie : de verdachte is onschuldig


 Van meerdere proposities naar 1 conclusie
 Proposities kunnen juist of fout zijn
 Conclusie die je trekt is afhankelijk van hoe je de premissen begrijpt en v je
achtergrondkennis
o Je weet dat 1 persoon niet op 2 plaatsen tegelijk kan zijn
o Je weet dat er geen bioscoop is op de trein
o Op grond van deze achtergrondkennis ga je een afleiding maken en
conclusie trekken
 SI = hoeveelheid uitgesloten situaties
o Hoe meer situaties een bepaalde propositie uitsluit, hoe meer SI die
propositie bevat.
o Hoe meer er uitgesloten is, hoe zekerder je bent van wat mogelijk is
 Het vriest maar er hangt geen mist vs het vriest
 Eerste uitdrukking sluit uit dat er mist hangt
 2de uitdrukking sluit niet uit dat er mist hangt.
 1ste uitdrukking sluit meer uit en bevat daarom meer SI.


 Plausibele maar niet noodzakelijk valide conclusies
o maw de conclusie kan foutief zijn
o Ook al zijn premissen waar, dan nog kan conclusie foutief zijn.


 Verschillende vormen van inductie : INSTANCE BASED GENERALIZATION




2

, o = Op basis van een reeks specifieke gevallen komen tot een
algemene conclusie
o Zwaan 1 is wit, Zwaan 2 is wit, Zwaan 3 is wit, …. Zwaan 100 is wit;
o Dus alle Zwanen zijn wit.
o Maar omwille van inductie, kan conclusie fout zijn




DEDUCTIE = geen verhoging semantische informatie
 Op een andere manier uitdrukken wat er al in de premissen zit
 Als de premissen waar zijn, dan zal een valide conclusie ook altijd een
juiste conclusie zijn
 Impliciete relaties expliciet maken
 Nadeel: conclusie zal niet méér info uitsluiten dan permissen al uitsloten
 Type voorbeeld deductie = SYLLOGISME
o Alle A’s zijn B’s. Alle B’s zijn C’s.
o Dus, alle A’s zijn C’s.



ja : rekenen
ja :
deterministisch
? nee :
creativiteit
nee : precies
doel?
startpunt?
nee : ja : inductie
dagdromen ja : verhoging
SI?
nee : deductie


Well- defined problems vs ill defined problems : continuüm
 Well defined: duidelijk doel & duidelijke startinformatie
o Duidelijk begintpunt, duidelijk eindpunt
o Duidelijk info over welke stappen die nodig zijn om van begin- naar
eindpunt te gaan
o ISP of belastingsbrief invullen, boeken alfabetisch ordenen, toren
van Hanoi, schaken
o Je kent het doel en hebt de nodige informatie om opdracht uit te
voeren
o Meest onderzocht omwille van pragmatische redenen (gemakkelijk
te onderzoeken)
 Ill defined: geen duidelijk doel & geen duidelijke startinformatie

3

, o Meest representatief voor dagelijks leven
o Vragen naar promotie, verontschuldigingsbrief schrijven, bekentenis
schrijven, …
o Welke info gebruiken om te starten? Wnnr doel bereikt? Wnnr is
brief goed genoeg?
o Onbekende factoren
o meerdere mogelijke oplossingen
o meerdere mogelijke methoden
o meerdere beoordelingscriteria
o …




PROBLEM SPACE HYPOTHESE


Probleemruimte = een representatie van alle mogelijke stappen/configuraties bij
een probleem




Voorbeeld: tower of Hanoi
 Taak: schijven van linker naar rechtse paal verplaatsen
o 1 schijf per keer verplaatsen
o Nooit grotere schijf op kleinere schijf



 Elke mogelijke stap komt overeen met een node
 Elke verbinding maakt duidelijk dat je van de ene naar de andere node kan
overgaan
 De gehele set van nodes en verbindingen is de probleemruimte
 Duidelijk startpunt : beginpositie van schijven op 1ste paal = well
definied problem
 Duidelijk doel : juiste volgorde van schijven op 2de paal
 Op elk moment moet je een keuze maken.
 De keuze die je hebt gemaakt bepaald ook de volgende stap
 Een pad is de sequentie van stappen van de begin toestand tot de
eindtoestand
 Er zijn dus heel veel verschillende paden in een probleemruimte


Goed probleem oplossend gedrag
 Is het vinden van een zo’n efficiënt mogelijk pad

4