psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN ....................................................................................................................................... 3
Oefentoets 66 veel voorkomende tentamenvragen + antwoorden .......................................................................................................... 37
Deel 1: Introductie tot de psychiatrie ............................................................................................................................................................... 37
Deel 2: Angststoornissen ....................................................................................................................................................................................... 38
Deel 3: Stemmingsstoornissen ............................................................................................................................................................................ 39
Deel 4: Schizofreniespectrum en andere psychotische stoornissen.................................................................................................... 40
Deel 5: Persoonlijkheidsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen .................................................................................................... 41
Deel 6: Verslaving en somatische stoornissen .............................................................................................................................................. 42
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN
Hoofdstuk 1
psychopathologie Een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen,
oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor.
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen
Klinische psychologie Tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, de
oorzaken en de behandeling van psychische stoornissen om het
geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
GZ-psycholoog Psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd en in het BIG-register is ingeschreven. Een GZ-psycholoog
is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen. GZ is een afkorting van ‘gezondheidszorg’
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het
geven van psychotherapeutische behandelingen. Hij moet
overigens in het BIG-register (Beroepen in de individuele
Gezondheidszorg) staan ingeschreven.
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft
gedaan waarin hij of zij zich heeft gespecialiseerd in het
diagnosticeren en behandelen van patiënten met psychische
stoornissen. Een psychiater mag, in tegenstelling tot een
psycholoog, medicatie voorschrijven.
Psychische stoornis Het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen
dat wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren en (persoonlijk) lijden.
Humores Term van Hippocrates voor de essentiële lichaamssappen (slijm,
zwarte gal, bloed en gele gal)
Evidence-based medicine Het streven om gebruik te maken van het beste beschikbare bewijs
bij het maken van een keuze voor de behandeling van een patiënt.
Hoofdstuk 2
Genotype Verzameling trekken die zijn vastgelegd in de genetische code van
een persoon
Fenotype Werkelijke of waarneembare trekken van een persoon (bv. blauwe
ogen)
Proband Het eerste geval van een bepaalde stoornis dat als zodanig is
gediagnosticeerd.
Neuron Zenuwcel
Dendriet Wortelachtig uitloper van een neuron die zenuwimpulsen ontvangt
van andere neuronen.
Axon Het lange dunne gedeelte van een neuron waarlangs de
zenuwimpulsen zich voortplanten.
Eindknopje Kleine verdikking aan het einde van een axon.
1
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
Neurotransmitter Chemische stof die neurale boodschappen van het ene neuron naar
het andere vervoert.
Synaps Spleetje tussen een eindknopje van het ene neuron en de dendriet
of soma (cellichaam) van een ander neuron waarlangs de neurale
impulsen worden doorgegeven.
Receptorplaats Deel van een dendriet van het ontvangende neuron dat gevoelig is
voor bepaalde neurotransmitters.
Centrale zenuwstelsel De hersenen en het ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel Het somatische en het autonome zenuwstelsel
Medulla Gebied in de achterhersenen dat de hartslag en ademhaling
reguleert
Pons Gebied in de achterhersenen dat een rol speelt bij de ademhaling
Cerebellum Gebied in de achterhersenen dat te maken heeft met coördinatie en
balans.
Reticulaire Gebied in de hersenen dat te maken heeft met aandacht, slaap en
activeringssysteem (RAS) arousal.
Thalamus Gebied in de voorhersenen dat sensorische informatie doorgeeft
aan de cortex en een rol speelt in processen rond slaap en aandacht
Hypothalamus Gebied in de voorhersenen dat betrokken is bij het reguleren van
lichaamstemperatuur, emoties en motivatie
Limbische systeem Aantal gebieden in de voorhersenen die betrokken zijn bij leren,
herinnering en basale driften (o.a. hypothalamus, delen van
thalamus en andere delen) (honger dorst en agressie)
Basale ganglia Cluster van neuronen tussen de thalamus en het cerebrum dat
betrokken is bij de coördinatie van motorische
(bewegings)processen.
Cerebrum De grote massa in de voorhersenen die wordt gevormd door de
twee hersenhelften.
Hersenschors (cerebrale Het geplooide oppervlak van het cerebrum, verantwoordelijk voor
cortex) de verwerking van sensorische stimuli en de aansturing van hogere
mentale functies als denken en taalgebruik.
Occipitaalkwab Zien
Temporaalkwab Verwerking van geluiden of auditieve stimuli
Pariëtale kwab Verwerken van sensaties op het gebied van tast, temperatuur en
pijn
Sensorisch gebied Deel van de pariëtale kwab ontvangt informatie van de
(sensorische cortex) huidsensoren van het hele lichaam.
Motorische gebied deel van de frontaalkwab, betrokken bij beheersing van
(motorische cortex) spierresponsen
Prefrontale cortex Het deel van de frontaalkwab dat voor de motorische cortex ligt is
betrokken bij hogere mentale executieve functies als denken,
problemen oplossen en taalgebruik.
Somatische zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor
het transport van informatie van de zintuigen naar de hersenen, en
van de hersenen naar de skeletspieren.
Autonome zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat de klieren en de onbewuste
lichaamsprocessen aanstuurt.
Sympatische Deel van het autonome zenuwstelsel dat een verhoogde arousal
zenuwstelsel teweeg kan brengen.
Parasympathische Deel van het autonome zenuwstelsel dat arousal kan verlagen en
zenuwstelsel ervoor zorgt dat de energiereserves weer worden aangevuld.
Psychoanalytische Freuds theoretische model van onze persoonlijkheid, ook wel
theorie psychoanalyse genoemd.
2
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN ....................................................................................................................................... 3
Oefentoets 66 veel voorkomende tentamenvragen + antwoorden .......................................................................................................... 37
Deel 1: Introductie tot de psychiatrie ............................................................................................................................................................... 37
Deel 2: Angststoornissen ....................................................................................................................................................................................... 38
Deel 3: Stemmingsstoornissen ............................................................................................................................................................................ 39
Deel 4: Schizofreniespectrum en andere psychotische stoornissen.................................................................................................... 40
Deel 5: Persoonlijkheidsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen .................................................................................................... 41
Deel 6: Verslaving en somatische stoornissen .............................................................................................................................................. 42
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN
Hoofdstuk 1
psychopathologie Een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen,
oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor.
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen
Klinische psychologie Tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, de
oorzaken en de behandeling van psychische stoornissen om het
geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
GZ-psycholoog Psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd en in het BIG-register is ingeschreven. Een GZ-psycholoog
is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen. GZ is een afkorting van ‘gezondheidszorg’
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het
geven van psychotherapeutische behandelingen. Hij moet
overigens in het BIG-register (Beroepen in de individuele
Gezondheidszorg) staan ingeschreven.
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft
gedaan waarin hij of zij zich heeft gespecialiseerd in het
diagnosticeren en behandelen van patiënten met psychische
stoornissen. Een psychiater mag, in tegenstelling tot een
psycholoog, medicatie voorschrijven.
Psychische stoornis Het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen
dat wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren en (persoonlijk) lijden.
Humores Term van Hippocrates voor de essentiële lichaamssappen (slijm,
zwarte gal, bloed en gele gal)
Evidence-based medicine Het streven om gebruik te maken van het beste beschikbare bewijs
bij het maken van een keuze voor de behandeling van een patiënt.
Hoofdstuk 2
Genotype Verzameling trekken die zijn vastgelegd in de genetische code van
een persoon
Fenotype Werkelijke of waarneembare trekken van een persoon (bv. blauwe
ogen)
Proband Het eerste geval van een bepaalde stoornis dat als zodanig is
gediagnosticeerd.
Neuron Zenuwcel
Dendriet Wortelachtig uitloper van een neuron die zenuwimpulsen ontvangt
van andere neuronen.
Axon Het lange dunne gedeelte van een neuron waarlangs de
zenuwimpulsen zich voortplanten.
Eindknopje Kleine verdikking aan het einde van een axon.
1
, psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst
Neurotransmitter Chemische stof die neurale boodschappen van het ene neuron naar
het andere vervoert.
Synaps Spleetje tussen een eindknopje van het ene neuron en de dendriet
of soma (cellichaam) van een ander neuron waarlangs de neurale
impulsen worden doorgegeven.
Receptorplaats Deel van een dendriet van het ontvangende neuron dat gevoelig is
voor bepaalde neurotransmitters.
Centrale zenuwstelsel De hersenen en het ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel Het somatische en het autonome zenuwstelsel
Medulla Gebied in de achterhersenen dat de hartslag en ademhaling
reguleert
Pons Gebied in de achterhersenen dat een rol speelt bij de ademhaling
Cerebellum Gebied in de achterhersenen dat te maken heeft met coördinatie en
balans.
Reticulaire Gebied in de hersenen dat te maken heeft met aandacht, slaap en
activeringssysteem (RAS) arousal.
Thalamus Gebied in de voorhersenen dat sensorische informatie doorgeeft
aan de cortex en een rol speelt in processen rond slaap en aandacht
Hypothalamus Gebied in de voorhersenen dat betrokken is bij het reguleren van
lichaamstemperatuur, emoties en motivatie
Limbische systeem Aantal gebieden in de voorhersenen die betrokken zijn bij leren,
herinnering en basale driften (o.a. hypothalamus, delen van
thalamus en andere delen) (honger dorst en agressie)
Basale ganglia Cluster van neuronen tussen de thalamus en het cerebrum dat
betrokken is bij de coördinatie van motorische
(bewegings)processen.
Cerebrum De grote massa in de voorhersenen die wordt gevormd door de
twee hersenhelften.
Hersenschors (cerebrale Het geplooide oppervlak van het cerebrum, verantwoordelijk voor
cortex) de verwerking van sensorische stimuli en de aansturing van hogere
mentale functies als denken en taalgebruik.
Occipitaalkwab Zien
Temporaalkwab Verwerking van geluiden of auditieve stimuli
Pariëtale kwab Verwerken van sensaties op het gebied van tast, temperatuur en
pijn
Sensorisch gebied Deel van de pariëtale kwab ontvangt informatie van de
(sensorische cortex) huidsensoren van het hele lichaam.
Motorische gebied deel van de frontaalkwab, betrokken bij beheersing van
(motorische cortex) spierresponsen
Prefrontale cortex Het deel van de frontaalkwab dat voor de motorische cortex ligt is
betrokken bij hogere mentale executieve functies als denken,
problemen oplossen en taalgebruik.
Somatische zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor
het transport van informatie van de zintuigen naar de hersenen, en
van de hersenen naar de skeletspieren.
Autonome zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat de klieren en de onbewuste
lichaamsprocessen aanstuurt.
Sympatische Deel van het autonome zenuwstelsel dat een verhoogde arousal
zenuwstelsel teweeg kan brengen.
Parasympathische Deel van het autonome zenuwstelsel dat arousal kan verlagen en
zenuwstelsel ervoor zorgt dat de energiereserves weer worden aangevuld.
Psychoanalytische Freuds theoretische model van onze persoonlijkheid, ook wel
theorie psychoanalyse genoemd.
2
