Algemene Economie Hoofdstuk 6: Structuur, gedrag en resultaat
Markten bestaan uit een:
- Vraagkant
o Consumenten en/of andere bedrijven
- Aanbodkant
o Bedrijfstak met bepaalde kenmerken
Structuur:
Structuurkenmerk = omstandigheid die het gedrag van een onderneming bepalen
- Bijv. aantal aanbieders
- Ondernemers kunnen hun prijzen niet zelf vaststellen als er zeer veel aanbieders zijn
o Prijs komt tot stand door vraag en aanbod op de markt
- Het aantal ondernemingen is een structuurkenmerk dat het gedrag van een onderneming
beïnvloedt
- De structuurkenmerken zijn de randvoorwaarden voor het gedrag van ondernemingen
o Ondernemingen ontplooien binnen deze randvoorwaarden activiteiten om hun
doelstellingen te bereiken
o Zij willen een bepaald resultaat halen
Marktstructuren veranderen de markt voortdurend
SGR-Methode / SCP-methode: Probeert de wederzijdse beïnvloeding van de structuur van
bedrijfstakken en het gedrag van ondernemingen
Gedrag van onderneming:
- Een gevolg van de structuur van de bedrijfstak
- Beïnvloedt de structuur
o Bijv. ondernemingen nemen andere bedrijven over voor een hogere marktaandeel
Meer invloed op de prijzen
Bedrijfstak raakt geconcentreerder
Structuur veranderd
Resultaat
- Ondernemingen zullen bijv. hoge winst kunnen gebruiken voor overnames
o Hierdoor raken bedrijfstakken meer geconcentreerd
Marktstructuur gedrag resultaat
, Algemene Economie Hoofdstuk 6.2.1: Structuurkenmerken van
bedrijfstakken; structuur van bedrijfstakken
Structuurkenmerken:
- Aantal aanbieders
o Concentratie van de aanbieders
Veel aanbieders = veel concurrentie en klein marktaandeel
Prijsnemers en hoevelheidsaanpassers
Weinig aanbieders = weinig concurrentie en grootmarktaandeel
Prijs-hoeveelheidszetters
o Kleinschaligheid van de aanbieders
- Aard van het product
o Homogeen product
Producten die volgens de afnemers geen onderlinge verschillen vertonen
Meestal grootschalige productie, zoals benzine
Massaproductie
Weinig productdifferentiatie mogelijk
Scherpe prijsconcurrentie
o Heterogeen product
Producten die op dezelfde markt worden gezet, maar volgens de afnemers
wel onderlinge verschillen tonen
Sprake van productdifferentiatie
Veranderingen in technische eigenschappen
Kenmerkverschillen
Productinnovatie nieuw product vervangt bestaand product
Concurreren op kwaliteitsaspecten
Hogere kwaliteit = hogere prijs
- Kostenstructuur van de productie
o De verhouding tussen constante en variabele kosten
Hoge constante kosten gevoelig voor onderbezetting van de
productiecapaciteit dalende afzetprijzen
o Verschillen in kostenpatronen tussen grote en kleine ondernemingen in de
bedrijfstak
Aard van de schaalvoordelen
Vooral bij het ontbreken van schaalvoordelen is de concurrentie
hevig
o Kapitaalintensiteit
- Toetredingsbarrières
o Hoge vaste kosten
o Productheterogeniteit
o Limit pricing
Laagste prijs,
Concurrenten maken verlies en verlaten de markt
Potentiële toetreders betreden de markt niet
o Patenten
o Voor- en achterwaartse integratie
o Strategisch overcapaciteit
Markten bestaan uit een:
- Vraagkant
o Consumenten en/of andere bedrijven
- Aanbodkant
o Bedrijfstak met bepaalde kenmerken
Structuur:
Structuurkenmerk = omstandigheid die het gedrag van een onderneming bepalen
- Bijv. aantal aanbieders
- Ondernemers kunnen hun prijzen niet zelf vaststellen als er zeer veel aanbieders zijn
o Prijs komt tot stand door vraag en aanbod op de markt
- Het aantal ondernemingen is een structuurkenmerk dat het gedrag van een onderneming
beïnvloedt
- De structuurkenmerken zijn de randvoorwaarden voor het gedrag van ondernemingen
o Ondernemingen ontplooien binnen deze randvoorwaarden activiteiten om hun
doelstellingen te bereiken
o Zij willen een bepaald resultaat halen
Marktstructuren veranderen de markt voortdurend
SGR-Methode / SCP-methode: Probeert de wederzijdse beïnvloeding van de structuur van
bedrijfstakken en het gedrag van ondernemingen
Gedrag van onderneming:
- Een gevolg van de structuur van de bedrijfstak
- Beïnvloedt de structuur
o Bijv. ondernemingen nemen andere bedrijven over voor een hogere marktaandeel
Meer invloed op de prijzen
Bedrijfstak raakt geconcentreerder
Structuur veranderd
Resultaat
- Ondernemingen zullen bijv. hoge winst kunnen gebruiken voor overnames
o Hierdoor raken bedrijfstakken meer geconcentreerd
Marktstructuur gedrag resultaat
, Algemene Economie Hoofdstuk 6.2.1: Structuurkenmerken van
bedrijfstakken; structuur van bedrijfstakken
Structuurkenmerken:
- Aantal aanbieders
o Concentratie van de aanbieders
Veel aanbieders = veel concurrentie en klein marktaandeel
Prijsnemers en hoevelheidsaanpassers
Weinig aanbieders = weinig concurrentie en grootmarktaandeel
Prijs-hoeveelheidszetters
o Kleinschaligheid van de aanbieders
- Aard van het product
o Homogeen product
Producten die volgens de afnemers geen onderlinge verschillen vertonen
Meestal grootschalige productie, zoals benzine
Massaproductie
Weinig productdifferentiatie mogelijk
Scherpe prijsconcurrentie
o Heterogeen product
Producten die op dezelfde markt worden gezet, maar volgens de afnemers
wel onderlinge verschillen tonen
Sprake van productdifferentiatie
Veranderingen in technische eigenschappen
Kenmerkverschillen
Productinnovatie nieuw product vervangt bestaand product
Concurreren op kwaliteitsaspecten
Hogere kwaliteit = hogere prijs
- Kostenstructuur van de productie
o De verhouding tussen constante en variabele kosten
Hoge constante kosten gevoelig voor onderbezetting van de
productiecapaciteit dalende afzetprijzen
o Verschillen in kostenpatronen tussen grote en kleine ondernemingen in de
bedrijfstak
Aard van de schaalvoordelen
Vooral bij het ontbreken van schaalvoordelen is de concurrentie
hevig
o Kapitaalintensiteit
- Toetredingsbarrières
o Hoge vaste kosten
o Productheterogeniteit
o Limit pricing
Laagste prijs,
Concurrenten maken verlies en verlaten de markt
Potentiële toetreders betreden de markt niet
o Patenten
o Voor- en achterwaartse integratie
o Strategisch overcapaciteit