Farmacologie
Situering farmacologie
Pharmakon Eerst: tovermiddel
Erna: giftig kruid of geneesmiddel
Magistrale bereiding Geneesmiddel bereidt door de apotheker
4 verschillende - Menselijke oorsprong
oorsprongen van GM - Dierlijke oorsprong
- Plantaardige oorsprong
- Chemische oorsprong
Farmacologie De wetenschap die de wisselwerking bestudeert tussen levende
organismen en scheikundige stoffen
Verschillende soorten - Curatief = causaal oorzaak van ziekte aanpakken
geneeskunde - Preventief = profylactisch voorkomen
- Symptomatisch symptomatisch
- Palliatief leven zo draaglijk mogelijk houden
(meestal pijnstillend vb. morfine)
- Substitutie opvullen van een tekort (vb. vitaminen)
- Diagnostisch
- Placebowerking geen werkzame stof, maar gelijken op GM
3 herkomsten van GM - Natuurlijke producten
- Synthetische producten
- Biotechnologie
Analgeticum Pijnstillend
Antipyreticum Koortswerend
Anti-aritmicum Zorgen voor regelmatige hartslag
Mydriaticum Pupil verwijden
Fytotherapie = kruidenleer op basis van planten = allopathische geneeswijzen
Breder dan homeopathie
Allopathische GM Reguliere, klassieke geneeskunde: ziekte behandelen met een andere
stof dan die welke de ziekte of symptomen veroorzaakt
Voorbeelden dierlijke - Antibioticum penicilline uit de schimmel Penicillium
oorsprong - Vroeger insuline uit varkens
- Varkensvet zalfjes
- Vaccinatie (levende/dode bacteriën of virussen)
Voorbeelden menselijke - Huidtransplantatie
oorsprong - Gebruik placenta
- Bloedtransfusie
- Stamceltherapie
Voorbeelden van Ijzerpreparaten
minerale oorsprong Zink in zalven
Vitaminepreparaten
4 manieren om - Toeval
synthetische producten Ontdekt en geïsoleerd uit planten, dieren, schimmels = natuurlijk
te maken - Trial and error
Nieuwe moleculen screenen op mogelijke gunstige activiteit
- Drug design
Uitgaande van de structuur van receptor of eiwit waarop GM aangrijpt
- Me too GM
Kleine veranderingen aan bestaande moleculen: zelfde werking,
bijwerkingen en indicaties
3 voorbeelden van - Antihistaminica
nevenwerkingen die Allergie zeer sederend
, Farmacologie
interessanter zijn dan - Sulfonamiden
de oorspronkelijke Antibiotica antidiabetica (bloedsuikerverlagend)
functie - Sildenafil (Viagra)
Angina pectoris erectie
2 soorten biotechnieken - Klassieke biotechnologie: traditionele technieken om
dieren/planten te kweken door bacteriën, schimmels, gisten
(vb. brood, bier, wijn, kaas)
- Moderne biotechnologie: eigenschappen van bacteriën,
planten en dieren aanpassen door rechtstreeks in te grijpen op
het DNA
4 technieken van de Basistechnieken
biotechnologie 1. DNA isoleren
2. Sequentie – analyse
3. Knippen en plakken van DNA-fragmenten
Fouten herstellen, nieuwe kenmerken geven,…
Genetische modificatie of DNA – recombinatie
= genetisch materiaal wordt gewijzigd van een levend wezen
(GGO: genetisch gemodificeerd organisme)
Gentherapie
= mensen die ziek zijn doordat één van hun genen niet goed meer
werken, nieuw gen toegediend krijgen
Vector (vervoersmiddel): eiwit, virus, bacterie
Injecteren in een pasbevruchte eicel
Celtherapieën
- Stamceltherapie
= een niet-gespecialiseerde cel die zichzelf kan delen
(beenmerg & soms bloed)
- Immuunceltherapie
= afweercellen worden gevechtsklaar gemaakt in een labo
- Weefselkweek
= alternatief vinden voor donororganen om afstoting te
voorkomen
Gemeenschappelijk dat het DNA meestal slechts in enkele cellen
terechtkomt (uit een dergelijke cel moet volledig organisme groeien)
2 groepen 1. Recombinante eiwitten
biotechnologische GM Menselijk DNA laten delen buiten het lichaam dmv
gistcellen/bacteriën/… (vb. insuline)
+ Geen risico op bijbesmetting
+ Onuitputtelijk
2. Therapeutische antilichamen: voorbeelden
AL die binden op receptoren van borsttumoren
(groeiproces blokkeert en sterft af)
Diagnostiek AL met lichtgevende stof: bepaalde weefsels
worden zichtbaar
Ontwikkeling van een 1. Basisonderzoek
nieuw geneesmiddel 2. Preklinisch onderzoek
(zie samenvatting) 3. Klinische ontwikkeling
Fase 1
Fase 2
Fase 3
Fase 4: farmacovigilantie
Octrooi 20 jaar alleenrecht om GM te produceren
Situering farmacologie
Pharmakon Eerst: tovermiddel
Erna: giftig kruid of geneesmiddel
Magistrale bereiding Geneesmiddel bereidt door de apotheker
4 verschillende - Menselijke oorsprong
oorsprongen van GM - Dierlijke oorsprong
- Plantaardige oorsprong
- Chemische oorsprong
Farmacologie De wetenschap die de wisselwerking bestudeert tussen levende
organismen en scheikundige stoffen
Verschillende soorten - Curatief = causaal oorzaak van ziekte aanpakken
geneeskunde - Preventief = profylactisch voorkomen
- Symptomatisch symptomatisch
- Palliatief leven zo draaglijk mogelijk houden
(meestal pijnstillend vb. morfine)
- Substitutie opvullen van een tekort (vb. vitaminen)
- Diagnostisch
- Placebowerking geen werkzame stof, maar gelijken op GM
3 herkomsten van GM - Natuurlijke producten
- Synthetische producten
- Biotechnologie
Analgeticum Pijnstillend
Antipyreticum Koortswerend
Anti-aritmicum Zorgen voor regelmatige hartslag
Mydriaticum Pupil verwijden
Fytotherapie = kruidenleer op basis van planten = allopathische geneeswijzen
Breder dan homeopathie
Allopathische GM Reguliere, klassieke geneeskunde: ziekte behandelen met een andere
stof dan die welke de ziekte of symptomen veroorzaakt
Voorbeelden dierlijke - Antibioticum penicilline uit de schimmel Penicillium
oorsprong - Vroeger insuline uit varkens
- Varkensvet zalfjes
- Vaccinatie (levende/dode bacteriën of virussen)
Voorbeelden menselijke - Huidtransplantatie
oorsprong - Gebruik placenta
- Bloedtransfusie
- Stamceltherapie
Voorbeelden van Ijzerpreparaten
minerale oorsprong Zink in zalven
Vitaminepreparaten
4 manieren om - Toeval
synthetische producten Ontdekt en geïsoleerd uit planten, dieren, schimmels = natuurlijk
te maken - Trial and error
Nieuwe moleculen screenen op mogelijke gunstige activiteit
- Drug design
Uitgaande van de structuur van receptor of eiwit waarop GM aangrijpt
- Me too GM
Kleine veranderingen aan bestaande moleculen: zelfde werking,
bijwerkingen en indicaties
3 voorbeelden van - Antihistaminica
nevenwerkingen die Allergie zeer sederend
, Farmacologie
interessanter zijn dan - Sulfonamiden
de oorspronkelijke Antibiotica antidiabetica (bloedsuikerverlagend)
functie - Sildenafil (Viagra)
Angina pectoris erectie
2 soorten biotechnieken - Klassieke biotechnologie: traditionele technieken om
dieren/planten te kweken door bacteriën, schimmels, gisten
(vb. brood, bier, wijn, kaas)
- Moderne biotechnologie: eigenschappen van bacteriën,
planten en dieren aanpassen door rechtstreeks in te grijpen op
het DNA
4 technieken van de Basistechnieken
biotechnologie 1. DNA isoleren
2. Sequentie – analyse
3. Knippen en plakken van DNA-fragmenten
Fouten herstellen, nieuwe kenmerken geven,…
Genetische modificatie of DNA – recombinatie
= genetisch materiaal wordt gewijzigd van een levend wezen
(GGO: genetisch gemodificeerd organisme)
Gentherapie
= mensen die ziek zijn doordat één van hun genen niet goed meer
werken, nieuw gen toegediend krijgen
Vector (vervoersmiddel): eiwit, virus, bacterie
Injecteren in een pasbevruchte eicel
Celtherapieën
- Stamceltherapie
= een niet-gespecialiseerde cel die zichzelf kan delen
(beenmerg & soms bloed)
- Immuunceltherapie
= afweercellen worden gevechtsklaar gemaakt in een labo
- Weefselkweek
= alternatief vinden voor donororganen om afstoting te
voorkomen
Gemeenschappelijk dat het DNA meestal slechts in enkele cellen
terechtkomt (uit een dergelijke cel moet volledig organisme groeien)
2 groepen 1. Recombinante eiwitten
biotechnologische GM Menselijk DNA laten delen buiten het lichaam dmv
gistcellen/bacteriën/… (vb. insuline)
+ Geen risico op bijbesmetting
+ Onuitputtelijk
2. Therapeutische antilichamen: voorbeelden
AL die binden op receptoren van borsttumoren
(groeiproces blokkeert en sterft af)
Diagnostiek AL met lichtgevende stof: bepaalde weefsels
worden zichtbaar
Ontwikkeling van een 1. Basisonderzoek
nieuw geneesmiddel 2. Preklinisch onderzoek
(zie samenvatting) 3. Klinische ontwikkeling
Fase 1
Fase 2
Fase 3
Fase 4: farmacovigilantie
Octrooi 20 jaar alleenrecht om GM te produceren
