Soorten keuzes Beslissingen kunnen feitelijk zijn, waarbij je het bewijs afweegt, of het kunnen
waardeoordelen zijn. Bij waardeoordelen wee je de voordelen en nadelen af.
Feitelijke keuzes • 1 groep cellen verzamelt bewijs voor de ene keus
• 1 groep cellen verzamelt bewijs voor de andere keus
• 1 groep cellen vergelijkt de bewijzen van de verschillende keuzes met elkaar
• Bepaalde neuronen in de prefrontale cortex, vooral in het dorsolaterale deel,
dienen als ‘scorekeeper’ en houdt dus de tussenstanden van bepaalde
bewijzen bij
Waardeoordelen • Je maakt een inschatting van de waarschijnlijke uitkomst van beide keuzes en
beslist vervolgens welke uitkomst jou beter lijkt
• Cellen in de basale ganglia houden bij dat bv keuze A vaak beter is uitgepakt
dan keuze B
• Cellen in de ventromediale prefrontale cortex zijn hierbij ook heel belangrijk ;
zij leren snel nieuwe informatie die je kunt toepassen op de situatie, bv waarom
keuze B in deze speci eke situatie juist wel beter zou uitpakken dan de keuze
die gewoonlijk het beste zou zijn geweest, dit oordeel staat uiteindelijk boven de
oordelen van de basale ganglia en zijn cruciaal voor het inschatten van een
juiste beslissing
Orbitofrontale • Leert bepaalde regels over de omgeving (bv als één stuk fruit aan een boom rijp
cortex is zijn de andere stukken fruit an die boom waarschijnlijk ook rijp)
• Vergelijkt een verwachte beloning met andere mogelijke keuzes (een cijfer kan
bv teleurstellend of juist goed zijn afhankelijk van jouw verwachting)
• Inactiviteit of schade in de orbitofrontale cortex bij mensen wordt vaak
geassocieerd met slechte of impulsieve beslissingen
Oorzaken • Hartslagvariabiliteit > de vagusnerve controleert de hartslag, mensen met een
verschillen tussen grotere variabiliteit in hun hartslag van moment tot moment maken vaak betere
mensen in beslissingen, vooral in risicovolle en onzekere situaties
besluitvorming • Bacteriën in het verteringssysteem > sommige typen (darm)bacteriën zorgen
voor ontstekingen, cognitieve problemen en verhogen het risico op
psychologische en neurologische stoornissen
Sociale Studie van hoe genen, chemicalieën en breinonderdelen bijdragen aan sociaal
neurowetenschap gedrag in relatie tot andere personen. Deze studie is relatief nieuw.
Biologie van liefde Wanneer je naar foto’s kijkt van iemand waarvan je houdt worden volgens fMRI
breinonderdelen geassocieerd met beloning geactiveerd, wat de e ecten van
verslavende drugs nabootst. Ook activeert het de hippocampus en andere
gebieden die betrokken zijn bij geheugen en cognitie > liefde combineert
motivaties, emoties, herinneringen en cognities.
Oxytocine Hormoon dat bv melkproductie, moederlijk gedrag, sociale benadering en paring
stimuleert in veel zoogdieren > mannen en vrouwen geven beiden dit hormoon af
tijdens seksuele activiteit.
Vaak worden de e ecten van oxytocine bestudeerd door het in neusspray te
verwerken en te vergelijken met een placebo. Resultaten uit deze onderzoeken:
• Mannen beoordelen hun partner vaak als aantrekkelijker dan eerst, terwijl
beoordelingen van andere vrouwen gelijk blijven.
• Het versterkt loyaliteit in jonge mannen die in een monogame relatie zitten (gaan
verder weg staan van andere vrouwen).
• Verhoogde gezichtsherkenning bij mensen die daar normaal slecht in zijn.
• Verhoogde conformiteit aan de meningen van de in-group, maar niet aan de
meningen van vreemden.
• Verhoogd vertrouwen richting in-groep leden (verschillende e ecten pp).
• Verhoogde aandacht aan mogelijke gevaren wanneer mensen zichzelf bedreigd
voelden.
ff fi ff ff
waardeoordelen zijn. Bij waardeoordelen wee je de voordelen en nadelen af.
Feitelijke keuzes • 1 groep cellen verzamelt bewijs voor de ene keus
• 1 groep cellen verzamelt bewijs voor de andere keus
• 1 groep cellen vergelijkt de bewijzen van de verschillende keuzes met elkaar
• Bepaalde neuronen in de prefrontale cortex, vooral in het dorsolaterale deel,
dienen als ‘scorekeeper’ en houdt dus de tussenstanden van bepaalde
bewijzen bij
Waardeoordelen • Je maakt een inschatting van de waarschijnlijke uitkomst van beide keuzes en
beslist vervolgens welke uitkomst jou beter lijkt
• Cellen in de basale ganglia houden bij dat bv keuze A vaak beter is uitgepakt
dan keuze B
• Cellen in de ventromediale prefrontale cortex zijn hierbij ook heel belangrijk ;
zij leren snel nieuwe informatie die je kunt toepassen op de situatie, bv waarom
keuze B in deze speci eke situatie juist wel beter zou uitpakken dan de keuze
die gewoonlijk het beste zou zijn geweest, dit oordeel staat uiteindelijk boven de
oordelen van de basale ganglia en zijn cruciaal voor het inschatten van een
juiste beslissing
Orbitofrontale • Leert bepaalde regels over de omgeving (bv als één stuk fruit aan een boom rijp
cortex is zijn de andere stukken fruit an die boom waarschijnlijk ook rijp)
• Vergelijkt een verwachte beloning met andere mogelijke keuzes (een cijfer kan
bv teleurstellend of juist goed zijn afhankelijk van jouw verwachting)
• Inactiviteit of schade in de orbitofrontale cortex bij mensen wordt vaak
geassocieerd met slechte of impulsieve beslissingen
Oorzaken • Hartslagvariabiliteit > de vagusnerve controleert de hartslag, mensen met een
verschillen tussen grotere variabiliteit in hun hartslag van moment tot moment maken vaak betere
mensen in beslissingen, vooral in risicovolle en onzekere situaties
besluitvorming • Bacteriën in het verteringssysteem > sommige typen (darm)bacteriën zorgen
voor ontstekingen, cognitieve problemen en verhogen het risico op
psychologische en neurologische stoornissen
Sociale Studie van hoe genen, chemicalieën en breinonderdelen bijdragen aan sociaal
neurowetenschap gedrag in relatie tot andere personen. Deze studie is relatief nieuw.
Biologie van liefde Wanneer je naar foto’s kijkt van iemand waarvan je houdt worden volgens fMRI
breinonderdelen geassocieerd met beloning geactiveerd, wat de e ecten van
verslavende drugs nabootst. Ook activeert het de hippocampus en andere
gebieden die betrokken zijn bij geheugen en cognitie > liefde combineert
motivaties, emoties, herinneringen en cognities.
Oxytocine Hormoon dat bv melkproductie, moederlijk gedrag, sociale benadering en paring
stimuleert in veel zoogdieren > mannen en vrouwen geven beiden dit hormoon af
tijdens seksuele activiteit.
Vaak worden de e ecten van oxytocine bestudeerd door het in neusspray te
verwerken en te vergelijken met een placebo. Resultaten uit deze onderzoeken:
• Mannen beoordelen hun partner vaak als aantrekkelijker dan eerst, terwijl
beoordelingen van andere vrouwen gelijk blijven.
• Het versterkt loyaliteit in jonge mannen die in een monogame relatie zitten (gaan
verder weg staan van andere vrouwen).
• Verhoogde gezichtsherkenning bij mensen die daar normaal slecht in zijn.
• Verhoogde conformiteit aan de meningen van de in-group, maar niet aan de
meningen van vreemden.
• Verhoogd vertrouwen richting in-groep leden (verschillende e ecten pp).
• Verhoogde aandacht aan mogelijke gevaren wanneer mensen zichzelf bedreigd
voelden.
ff fi ff ff
