5.2
-Je kunt uitleggen waarom Amsterdam het centrum van de handel werd in de 16e
en 17e eeuw.
Amsterdam werd de handelsstad, omdat met de open zee in het westen en
rivieren naar het midden van Europa had de Republiek een geweldige ligging
voor wereldhandel. En na de val van Antwerpen in 1585 werd Amsterdam de
nieuwe stapelmarkt van een al bestaand uitgebreid handelsnetwerk.
-Je kunt uitleggen hoe de VOC en WIC onderdeel zijn van de wereldeconomie.
Er waren verschillende handelsorganisaties, Raadpensionaris Van Oldenbarnevelt
wilde dat de verschillende compagnieën samenwerken. Samenwerking zou meer
winst opleveren en was ook een sterker wapen in de strijd tegen Spanje. De
Verenigde Oost-Indische Compagnie is in 1602 opgericht. In 1621, vergelijkbaar
met de VOC, werd er een aparte organisatie opgericht: de West-Indische
Compagnie.
-Je kunt uitleggen wat de relatie tussen slavenhandel en slavenarbeid op
plantages is.
Nadat de WIC in 1674 in grote problemen was gekomen, richtte de WIC zich bijna
volledig op de zeer lucratieve slavenhandel. In West-Afrika werden slaven
gekocht van lokale slavenhandelaren. Deze slaven werden vervolgens in Amerika
verkocht aan plantage-eigenaren. WIC-schepen voeren daarna met
plantageproducten weer naar Europa.
, 5.3
Je kunt verschillende sociale groepen in de Republiek beschrijven.
1. Regent: Regenten waren de Nederlandse stadbestuurders en hadden erg
veel geld.
2. Kooplieden: mensen die hun beroep gemaakt hebben van kopen en
verkopen van producten en leven van de winst op deze transacties.
3. Ambachtslieden: Mensen die hun beroep gemaakt hebben van het
be-/verwerken van een grondstof tot (eind)producten.
4. De gewone burgers en dagloners: Mensen die elke dag hard moesten
ploeteren voor voedsel en onderdak. Gewone burgers en dagloners konden
niet sparen voor een eigen huis of bedrijf en verdienden maar net genoeg
voor een dag.
5. De armen: Echt arme mensen 'woonden' buiten de stadsmuren of werden
opgesloten in een armen- of aalmoezeniershuis of tuchthuis of armen
werden weggejaagd uit de stad.
Je kunt uitleggen waarom de wetenschappelijke revolutie juist in de Republiek
ontstaan.
Dit komt door meerdere factoren:
1: welvaart, voldoende geld aanwezig
2: tolerantie, er is een zekere mate van vrijheid om onderzoek te kunnen doen,
ook wanneer die in strijd zijn met de bijbel.
3: door de tolerantie komen wetenschappers en filosofen vanuit heel Europa naar
de Nederlanden om hier hun werk te kunnen doen.
5.4
Je kunt de strijd tussen de staatsgezinden en Oranjegezinden uitleggen.
Frankrijk probeerde de eigen handelsbelangen zo veel mogelijk te beschermen.
Engeland deed hetzelfde door de Acte van Navigatie aan te nemen. Hierbij
mochten alleen schepen de Engelse havens binnenvaren als die schepen
goederen uit het eigen land aan boord hadden. Dit was lastig voor de handel van
de Nederlandse gewesten, omdat de Nederlandse gewesten juist geld verdienden
aan het transport van andermans producten. Het gevolg was een reeks
handelsoorlogen met Frankrijk en Engeland. Frankrijk streefde naar economische
onafhankelijkheid, terwijl de Republiek juist veel producten van en naar Frankrijk
wilde blijven verhandelen. Lodewijk XIV maakte het vervoer van producten door
de vloot van de Republiek peperduur door hoge invoerrechten. De Republiek
verdiende hierdoor bijna niets aan de handel met Frankrijk.