Week 1
Planning
Lesweek Onderwerp Thema’s
1. De positie van de gemeente in het Nederlandse staatsbestel. Decentralisatie, autonomie en medebewind, toezicht van hogerhand
op de gemeente
2. De gemeenteraad Samenstelling en bevoegdheden, het vaststellen van verordeningen
3. Het college van B&W, de burgemeester (en een stukje raad) Verhouding tussen raad, college en burgemeester, dualisme,
beperking van grondrechten
4. Inleiding vergunningen (inhoud) Wat is een vergunning? Beleid, beleidsregels, beleidsvrijheid
5. Het proces van vergunningverlening Awb- vereisten, algemene beginselen van behoorlijk bestuur, LSP,
voorwaarden
6. Drank- en Horecawet Aanvraag- en besluitvormingsprocedure, bevoegd gezag, intrekkings-
en weigeringsgronden
7. Extra, uitloop en herhaling
Lokale taken: historie en heden
Een korte schets...
‘commune’; laagste gemeenschap met eigen bestuur
Grondwet 1848:
verkiezing gemeenteraad, bescherming tegen Koninklijke bevelen (autonomie) en financiële
zelfstandigheid. Art. 6 GW geeft aan wie onder gemeente vallen.
Wet dualisering gemeentebestuur 2002 (wk3)
2 manieren decentralisatie
• Decentralisatie (spreiding macht) vs. deconcentratie( verantwoordelijkheid bij minister)
Rijkswaterstaat, belastingdienst, Openbaar Ministerie
‘Attributie is het bij wet toewijzen van een bevoegdheid aan een bestuursorgaan.
Bestuursbevoegdheden overdragen aan bestuursorganen die ondergeschikt zijn aan
minister.’
• Territoriale vs. functionele decentralisatie
‘gebiedsgemeenschappen’ ‘doelgemeenschappen’
,Autonomie en medebewind
Decentralisatie zegt iets over de positie van de gemeenten ten opzichte van andere overheden.
Hiermee wordt nog niets gezegd over de wijze waarop gemeenten taken kunnen uitvoeren en
bevoegdheden kunnen uitoefenen.
Doen zij dat op eigen initiatief ? Autonomie
Of doen zij dat omdat een andere overheid dat van hen verlangt? Medebewind
Autonomie
De vrijheid van de gemeenteraad om zelf beleidskeuzen te maken en regelend en besturend op te
treden. in de APV een hondenuitlaat opnemen. Dit is een taak dat behoort tot de eigen
huishouding van gemeente. Je moet hierbij wel vermelden dat het dit in belang is voor de openbare
orde/veiligheid en daardoor dus onder de eigenhuishouding valt.
• Art. 124 lid 1 Gw:
‘Voor provincies en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun
huishouding aan hun besturen overgelaten.’
• Ook: art. 108 lid 1 Gemw
Medebewind
De wetgever en andere ambten kunnen krachtens de wet regeling en bestuur vorderen van het
gemeentebestuur.
‘vordering’ = meewerken aan de uitvoering van een hogere regeling.
• Art. 124 lid 2 Gw:
‘Regeling en bestuur kunnen van de besturen van provincies en gemeenten worden
gevorderd bij of krachtens de wet.’
• Ook: art. 108 lid 2 Gmw
Vormen van medebewind:
- ‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden overgegaan; het
bestuur
is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid)
- ‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering overgaan,
maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet zien.
, Toezicht op gemeenten
• Art. 132 lid 4 Grondwet:
‘Vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden bij koninklijk besluit wegens
strijd met het recht of het algemeen belang.’
Dit kan preventief (goedkeuring van hogerlichaam nodig)
of
repressief zijn (mogelijkheid tot vernietiging van hoger lichaam
Bepalingen over (schorsing en) vernietiging
Grondwet Gemeentewet Awb
Titel V
art. 132 lid 4 Gw art. 268 Gmw: art. 10:34 Awb:
besluit en niet-schriftelijke vernietigingsbevoegdheid bij wet verleend
beslissing
art. 273 Gmw: art. 10:41 Awb:
taak burgemeester vernietiging kan pas na overleg tussen
art. 274 Gmw: bestuursorganen
voordracht schorsing door
minister art. 10:42 Awb:
art. 278 Gmw: rechtsgevolgen van vernietiging
voordracht vernietiging
door minister art. 10:43 en 10:44 Awb:
art. 281a Gmw specifiek over
beroepsmogelijkheid tegen schorsing
vernietiging sbesluit
In WC:
Art. 281a Gemw beroepsmogelijkheden tegen besluit
Toetsing medebewind
1. Is er sprake van bevoegdheid of taak?
2. Is dat een taak voor gemeentelijk bestuursorgaan?
3. Is doe taak/bevoegdheid gegeven in de fomele wet? (Drank Horeca Wet bijv.)
Beleidsvrijheid in autonomie en medebewind
De gemeente is autonoom bevoegd tot het zelfstandig optreden van eigen huishouding. Zij
hebben hierdoor grote beleidsvrijheid om in hun provincie/gemeente hun eigen zaken te regelen
die zij nodig achten. Let op autonomie is niet synoniem aan volledige beleidsvrijheid. Zij hebben
Planning
Lesweek Onderwerp Thema’s
1. De positie van de gemeente in het Nederlandse staatsbestel. Decentralisatie, autonomie en medebewind, toezicht van hogerhand
op de gemeente
2. De gemeenteraad Samenstelling en bevoegdheden, het vaststellen van verordeningen
3. Het college van B&W, de burgemeester (en een stukje raad) Verhouding tussen raad, college en burgemeester, dualisme,
beperking van grondrechten
4. Inleiding vergunningen (inhoud) Wat is een vergunning? Beleid, beleidsregels, beleidsvrijheid
5. Het proces van vergunningverlening Awb- vereisten, algemene beginselen van behoorlijk bestuur, LSP,
voorwaarden
6. Drank- en Horecawet Aanvraag- en besluitvormingsprocedure, bevoegd gezag, intrekkings-
en weigeringsgronden
7. Extra, uitloop en herhaling
Lokale taken: historie en heden
Een korte schets...
‘commune’; laagste gemeenschap met eigen bestuur
Grondwet 1848:
verkiezing gemeenteraad, bescherming tegen Koninklijke bevelen (autonomie) en financiële
zelfstandigheid. Art. 6 GW geeft aan wie onder gemeente vallen.
Wet dualisering gemeentebestuur 2002 (wk3)
2 manieren decentralisatie
• Decentralisatie (spreiding macht) vs. deconcentratie( verantwoordelijkheid bij minister)
Rijkswaterstaat, belastingdienst, Openbaar Ministerie
‘Attributie is het bij wet toewijzen van een bevoegdheid aan een bestuursorgaan.
Bestuursbevoegdheden overdragen aan bestuursorganen die ondergeschikt zijn aan
minister.’
• Territoriale vs. functionele decentralisatie
‘gebiedsgemeenschappen’ ‘doelgemeenschappen’
,Autonomie en medebewind
Decentralisatie zegt iets over de positie van de gemeenten ten opzichte van andere overheden.
Hiermee wordt nog niets gezegd over de wijze waarop gemeenten taken kunnen uitvoeren en
bevoegdheden kunnen uitoefenen.
Doen zij dat op eigen initiatief ? Autonomie
Of doen zij dat omdat een andere overheid dat van hen verlangt? Medebewind
Autonomie
De vrijheid van de gemeenteraad om zelf beleidskeuzen te maken en regelend en besturend op te
treden. in de APV een hondenuitlaat opnemen. Dit is een taak dat behoort tot de eigen
huishouding van gemeente. Je moet hierbij wel vermelden dat het dit in belang is voor de openbare
orde/veiligheid en daardoor dus onder de eigenhuishouding valt.
• Art. 124 lid 1 Gw:
‘Voor provincies en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun
huishouding aan hun besturen overgelaten.’
• Ook: art. 108 lid 1 Gemw
Medebewind
De wetgever en andere ambten kunnen krachtens de wet regeling en bestuur vorderen van het
gemeentebestuur.
‘vordering’ = meewerken aan de uitvoering van een hogere regeling.
• Art. 124 lid 2 Gw:
‘Regeling en bestuur kunnen van de besturen van provincies en gemeenten worden
gevorderd bij of krachtens de wet.’
• Ook: art. 108 lid 2 Gmw
Vormen van medebewind:
- ‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden overgegaan; het
bestuur
is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid)
- ‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering overgaan,
maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet zien.
, Toezicht op gemeenten
• Art. 132 lid 4 Grondwet:
‘Vernietiging van besluiten van deze besturen kan alleen geschieden bij koninklijk besluit wegens
strijd met het recht of het algemeen belang.’
Dit kan preventief (goedkeuring van hogerlichaam nodig)
of
repressief zijn (mogelijkheid tot vernietiging van hoger lichaam
Bepalingen over (schorsing en) vernietiging
Grondwet Gemeentewet Awb
Titel V
art. 132 lid 4 Gw art. 268 Gmw: art. 10:34 Awb:
besluit en niet-schriftelijke vernietigingsbevoegdheid bij wet verleend
beslissing
art. 273 Gmw: art. 10:41 Awb:
taak burgemeester vernietiging kan pas na overleg tussen
art. 274 Gmw: bestuursorganen
voordracht schorsing door
minister art. 10:42 Awb:
art. 278 Gmw: rechtsgevolgen van vernietiging
voordracht vernietiging
door minister art. 10:43 en 10:44 Awb:
art. 281a Gmw specifiek over
beroepsmogelijkheid tegen schorsing
vernietiging sbesluit
In WC:
Art. 281a Gemw beroepsmogelijkheden tegen besluit
Toetsing medebewind
1. Is er sprake van bevoegdheid of taak?
2. Is dat een taak voor gemeentelijk bestuursorgaan?
3. Is doe taak/bevoegdheid gegeven in de fomele wet? (Drank Horeca Wet bijv.)
Beleidsvrijheid in autonomie en medebewind
De gemeente is autonoom bevoegd tot het zelfstandig optreden van eigen huishouding. Zij
hebben hierdoor grote beleidsvrijheid om in hun provincie/gemeente hun eigen zaken te regelen
die zij nodig achten. Let op autonomie is niet synoniem aan volledige beleidsvrijheid. Zij hebben
