HET BREDE LANDSCHAP VAN OPVOEDEN
INHOUDSTAFEL
1. INLEIDING
2. KINDEROPVANG VAN BABY’S EN PEUTERS
3. ONDERWIJS
4. KINDEROPVANG VAN SCHOOLKINDEREN
5. JEUGDWERK
6. INTEGRALE JEUGDHULP
7. PREVENTIEVE GEZINSONDERSTEUNING
8. MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD
INLEIDING
- De 3 manieren om de sector te structureren:
Het echelonmodel: ‘echelon’ is een trapje/een niveau. De sector wordt onderverdeeld in
verschillende niveaus van zorg.
Het categoriaal model: De sector en het beleid wordt verdeeld op basis van de doelgroep.
Het sectoraal model: Het werkveld wordt onderverdeeld volgens sectoren.
- De 3 centrale vragen van de pedagogisch professional:
1. Wat doen kinderen en jongeren tijdens de schooltijd?
2. Wat doen kinderen en jongeren buiten de schooltijd?
3. Waar kunnen gezinnen ondersteuning vinden?
,KINDEROPVANG VAN BABY’S EN PEUTERS
Inleiding
- Definitie ‘opvang’: baby’s en peuters opvangen tegen betaling en op regelmatige basis.
Overheid en beleid
- Minister, departement en budget: Wouter Beke -> Hilde Crevits (CD&V) is de minister voor ‘Welzijn, Gezin,
Volksgezondheid en Armoedebestrijding’ en wordt ondersteund door het agentschap ‘opgroeien’.
- Regelgeving:
o Decreet: ‘De organisatie zorgt ervoor dat de pedagogische kwaliteit voldoet aan een norm die met
betrekking tot het welbevinden en de betrokkenheid van het kind, de aanpak van het kind, het
pedagogisch handelen en de pedagogische condities, een kader oplegt.’
De overheid wilt een hogere kwaliteit in de kinderopvang en dit resulteerde in het project MeMoQ.
o Subsidiering via trappen en modules:
Trappen
Trap 3: de De subsidiëring is trapsgewijs opgebouwd.
plussubsidie Bij elke trap horen extra maatschappelijke
Trap 2: de subsidie Trap 2: de subsidie opdrachten die je moet leveren. Bij elke
voor inkomenstarief voor inkomenstarief trap hoort ook een extra budget.
Trap 1: de Trap 1: de Trap 1: de
basissubsidie basissubsidie basissubsidie
Trap 0: de vergunning
Als je een kinderopvanginitiatief wil opzetten moet je een vergunning aanvragen.
Trap 1: de basissubsidie
Dit is een subsidie als je voldoet aan de volgende voorwaarden:
Minstens 220 openingsdagen
Alle begeleiders hebben een kennisniveau van het Nederlands
Een taalbeleid waarbij
o Nederlands wordt gestimuleerd
o De thuistaal een belangrijke plaats krijgt
o De medewerkers wordt ondersteund om dit te realiseren
Trap 2: de subsidie voor inkomenstarief
Dit is een subsidie als je voldoet aan de basissubsidie én de ouders volgens hun
inkomen laat betalen. (IKG = inkomensgeretaleerde kinderopvang).
De ouders moeten daarvoor een attest inkomenstarief (een kindcode)
aanvragen via de website van Kind & Gezin.
Daarnaast moet je voorrangsregels toepassen om deze subsidie te kunnen krijgen:
Opvang omwille van werksituatie
Kinderen uit eenoudergezinnen
Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen
Pleegkinderen
Broertje/zusje dat al opgevangen wordt
Trap 3: de plussubsidie
Dit is een subsidie voor opvangvoorzieningen die specifieke aandacht hebben voor
kwetsbare gezinnen.
Je moet voldoen aan de basissubsidie + de subsidie voor inkomenstarief + 30% van
de kinderen uit kwetsbare gezin.
Kwetsbare gezin:
o Kinderopvang voor werksituatie
o Eenoudergezin
o Laag inkomen
o In en problematische gezondheids- en/of zorgsituatie
o Laag opleidingsniveau
, Modules
Module voor de inclusieve opvang: Inclusieve opvang is de opvang van een kind met
specifieke zorgbehoefte samen met kinderen zonder specifieke zorgbehoefte.
De zorgen worden aangepast aan de kinderen.
Verschillen tussen kinderen worden gezien als een verrijking voor de opvangvoorziening en
de ontwikkeling van kinderen zelf.
2 soorten subsidie:
Individuele inclusieve opvang: Opvang van een kind met specifieke zorgbehoefte op
vraag van een gezin
Structurele inclusieve opvang: De voorziening behoudt steeds een aantal plaatsen
vrij voor kinderen met specifieke zorgbehoefte.
Modules voor de flexibele opvang: Als de opvang open is op flexibele tijden zoals voor 7u ’s
ochtend, na 18u, zaterdag.
o Voorwaarden voor de kinderopvang:
Tot 2014 kon iedereen kinderopvang organiseren door zich aan te melden aan Kind & Gezin.
Het nieuwe decreet stelt dat elke kinderopvangvoorziening een vergunning moet hebben + moet
voldoen aan de vergunningsvoorwaarden (startvoorwaarden + werkingsvoorwaarden).
Startvoorwaarden: Je moet een administratief dossier en een aanvraagformulier aantonen
aan Kind & Gezin zodat ze bepaalt of je mag starten.
Verklaring op erewoord
Positief verslag van je infrastructuur van de zorginspectie
Documenten van de organisator, verantwoordelijke en kindbegeleider
Enkele attesten m.b.t. de organisatiestructuur van de opvang
Werkingsvoorwaarden: (vanaf je je eerste kind opvangt)
Aantal kinderen en begeleiding: Kind-begeleiderratio; dus hoeveel kinderen per
begeleider.
Per 8 kinderen minstens 1 begeleider + maximale groepsgrootte van 18 kinderen.
Op aanvraag voor een welbepaalde capaciteit (aantal plaatsen) wordt bepaald
hoeveel kinderen je mag opnemen.
Veiligheid en gezondheid:
o Als organisatie moet je alle mogelijke risico’s goed kunnen inschatten. Je
moet kunnen nagaan hoe je ongevallen zult voorkomen a.d.h.v. een
risico-analyse (=een overzicht van de risico’s in de eigen opvang en de
manier waarop je hiermee om zal gaan).
o Je moet ook een crisisprocedure uitwerken (=een procedure waarin
opeenvolgende stappen en de manier van communiceren worden
vastgelegd in geval van crisis).
o En een procedure over het omgaan met grensoverschrijdend gedrag (=een
situatie waar een kind slachtoffer is of dreigt te worden van bedreigingen of
geweld).
o Daarnaast zijn er ook nog enkele veiligheidsmaatregelen.
Omgang met kinderen en ouders: Elk kinderopvang is verplicht om een pedagogisch
beleid uit te werken. De opvangen moeten ook ervoor zorgen dat ze voldoende
betrokkenheid creëren van de gezinnen. De minimale documenten zijn een
huishoudelijk reglement, overeenkomst met de gezinnen, inlichtingenfiche en een
aanwezigheidsregister.
Organisatorisch management: Het decreet legt een aantal minimum voorwaarden
op. Enerzijds over een aantal documenten en anderzijds over een opvolging van de
werking.
Samenwerking: Elk opvang moet lokaal samenwerken en informatie doorstromen
naar Kind & Gezin.
o Referentiekader kinderopvang: p.16
Kenmerken
, - Geschiedenis in de kinderopvang:
o Het begin van de 20ste eeuw: Het eerste Belgische kinderdagverblijf werd opgericht in 1845.
Vrouwen moesten gaan werken en brachten hun kinderen naar arme bewaarsters. De kindersterfte
was in die periode enorm hoog. De arbeiders en hun protest zorgde het verbod op kinderarbeid. De
overheid en de rijke burgerijvrouwen wilden de kindersterfte terugdringen dat kwam uit
onwetendheid en zelfs slechte bedoelingen. De opvoeding werd gedecontextualiseerd. In die
periode ontstonden de eerste raadplegingen en crèches. Die eerste crèches werden financieel
ondersteund door de overheid maar niet als verantwoordelijkheid opgenomen. (=gesubsidieerde
vrijheid). De toegang tot deze crèches was enkel voor echte armen en werd streng gecontroleerd.
In 1919 werd het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn (NWK) opgericht, de voorloper van Kind &
Gezin.
o Na de 2de wereldoorlog: Het werd algemeen aanvaard dat de staat de verantwoordelijkheid moest
nemen voor het welzijn van haar burgers.
o Eind 20ste eeuw: Eind jaren 70 sloeg de crisis toe. Daarom werden de opvangplaatsen steeds meer
ingenomen door kinderen van hoger opgeleide ouders en minder door kinderen van laaggeschoolde
ouders. In 1984 werd het NWK gesplitst en ontstond Kind & Gezin. Na de crisis was er opnieuw
uitbreiding van het aantal opvangplaatsen.
o Heden: Kinderopvang werd omgeschreven als een recht voor elk kind. De sector werd
geprofessionaliseerd.
- 3 maatschappelijke functie van kinderopvang:
o De economische functie van kinderopvang: Het belangrijkste aspect is dat het meer mensen meer
kansen wil geven op de arbeidsmarkt. Voor de overheid is de verhoogde arbeidsparticipatie
belangrijk om economische groei te stimuleren. (Groepen: vrouwen + werklozen). Dankzij de
kinderopvang brengt de overheid geld op of bespaart geld.
Daarnaast creëert kinderopvang ook werkgelegenheid.
(Ouders betalen de dienstverlening).
o De educatieve (of pedagogische) functie van kinderopvang: De
opvangen en kleuterscholen hebben een educatieve functie
waarin de kinderen leren, ontwikkelen, groeien, …
In kinderopvang zijn verschillende kinderen samen waarbij elk
kind zijn identiteit opbouwt en leert omgaan met anderen
(=socialiseren van kinderen).
o De sociale functie van kinderopvang: Kinderopvang kan een poging doen om kansarmoede of
maatschappelijke kwetsbare gezinnen te doorbreken op 2 manieren. Enerzijds wil de kinderopvang
extra inspanning doen om toegankelijk te zijn voor kwetsbare gezinnen. Anderzijds wil de
kinderopvang ervoor zorgen dat ouders elkaar ontmoeten en leren kennen.
(De prijs is afhankelijk van inkomen).
INHOUDSTAFEL
1. INLEIDING
2. KINDEROPVANG VAN BABY’S EN PEUTERS
3. ONDERWIJS
4. KINDEROPVANG VAN SCHOOLKINDEREN
5. JEUGDWERK
6. INTEGRALE JEUGDHULP
7. PREVENTIEVE GEZINSONDERSTEUNING
8. MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD
INLEIDING
- De 3 manieren om de sector te structureren:
Het echelonmodel: ‘echelon’ is een trapje/een niveau. De sector wordt onderverdeeld in
verschillende niveaus van zorg.
Het categoriaal model: De sector en het beleid wordt verdeeld op basis van de doelgroep.
Het sectoraal model: Het werkveld wordt onderverdeeld volgens sectoren.
- De 3 centrale vragen van de pedagogisch professional:
1. Wat doen kinderen en jongeren tijdens de schooltijd?
2. Wat doen kinderen en jongeren buiten de schooltijd?
3. Waar kunnen gezinnen ondersteuning vinden?
,KINDEROPVANG VAN BABY’S EN PEUTERS
Inleiding
- Definitie ‘opvang’: baby’s en peuters opvangen tegen betaling en op regelmatige basis.
Overheid en beleid
- Minister, departement en budget: Wouter Beke -> Hilde Crevits (CD&V) is de minister voor ‘Welzijn, Gezin,
Volksgezondheid en Armoedebestrijding’ en wordt ondersteund door het agentschap ‘opgroeien’.
- Regelgeving:
o Decreet: ‘De organisatie zorgt ervoor dat de pedagogische kwaliteit voldoet aan een norm die met
betrekking tot het welbevinden en de betrokkenheid van het kind, de aanpak van het kind, het
pedagogisch handelen en de pedagogische condities, een kader oplegt.’
De overheid wilt een hogere kwaliteit in de kinderopvang en dit resulteerde in het project MeMoQ.
o Subsidiering via trappen en modules:
Trappen
Trap 3: de De subsidiëring is trapsgewijs opgebouwd.
plussubsidie Bij elke trap horen extra maatschappelijke
Trap 2: de subsidie Trap 2: de subsidie opdrachten die je moet leveren. Bij elke
voor inkomenstarief voor inkomenstarief trap hoort ook een extra budget.
Trap 1: de Trap 1: de Trap 1: de
basissubsidie basissubsidie basissubsidie
Trap 0: de vergunning
Als je een kinderopvanginitiatief wil opzetten moet je een vergunning aanvragen.
Trap 1: de basissubsidie
Dit is een subsidie als je voldoet aan de volgende voorwaarden:
Minstens 220 openingsdagen
Alle begeleiders hebben een kennisniveau van het Nederlands
Een taalbeleid waarbij
o Nederlands wordt gestimuleerd
o De thuistaal een belangrijke plaats krijgt
o De medewerkers wordt ondersteund om dit te realiseren
Trap 2: de subsidie voor inkomenstarief
Dit is een subsidie als je voldoet aan de basissubsidie én de ouders volgens hun
inkomen laat betalen. (IKG = inkomensgeretaleerde kinderopvang).
De ouders moeten daarvoor een attest inkomenstarief (een kindcode)
aanvragen via de website van Kind & Gezin.
Daarnaast moet je voorrangsregels toepassen om deze subsidie te kunnen krijgen:
Opvang omwille van werksituatie
Kinderen uit eenoudergezinnen
Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen
Pleegkinderen
Broertje/zusje dat al opgevangen wordt
Trap 3: de plussubsidie
Dit is een subsidie voor opvangvoorzieningen die specifieke aandacht hebben voor
kwetsbare gezinnen.
Je moet voldoen aan de basissubsidie + de subsidie voor inkomenstarief + 30% van
de kinderen uit kwetsbare gezin.
Kwetsbare gezin:
o Kinderopvang voor werksituatie
o Eenoudergezin
o Laag inkomen
o In en problematische gezondheids- en/of zorgsituatie
o Laag opleidingsniveau
, Modules
Module voor de inclusieve opvang: Inclusieve opvang is de opvang van een kind met
specifieke zorgbehoefte samen met kinderen zonder specifieke zorgbehoefte.
De zorgen worden aangepast aan de kinderen.
Verschillen tussen kinderen worden gezien als een verrijking voor de opvangvoorziening en
de ontwikkeling van kinderen zelf.
2 soorten subsidie:
Individuele inclusieve opvang: Opvang van een kind met specifieke zorgbehoefte op
vraag van een gezin
Structurele inclusieve opvang: De voorziening behoudt steeds een aantal plaatsen
vrij voor kinderen met specifieke zorgbehoefte.
Modules voor de flexibele opvang: Als de opvang open is op flexibele tijden zoals voor 7u ’s
ochtend, na 18u, zaterdag.
o Voorwaarden voor de kinderopvang:
Tot 2014 kon iedereen kinderopvang organiseren door zich aan te melden aan Kind & Gezin.
Het nieuwe decreet stelt dat elke kinderopvangvoorziening een vergunning moet hebben + moet
voldoen aan de vergunningsvoorwaarden (startvoorwaarden + werkingsvoorwaarden).
Startvoorwaarden: Je moet een administratief dossier en een aanvraagformulier aantonen
aan Kind & Gezin zodat ze bepaalt of je mag starten.
Verklaring op erewoord
Positief verslag van je infrastructuur van de zorginspectie
Documenten van de organisator, verantwoordelijke en kindbegeleider
Enkele attesten m.b.t. de organisatiestructuur van de opvang
Werkingsvoorwaarden: (vanaf je je eerste kind opvangt)
Aantal kinderen en begeleiding: Kind-begeleiderratio; dus hoeveel kinderen per
begeleider.
Per 8 kinderen minstens 1 begeleider + maximale groepsgrootte van 18 kinderen.
Op aanvraag voor een welbepaalde capaciteit (aantal plaatsen) wordt bepaald
hoeveel kinderen je mag opnemen.
Veiligheid en gezondheid:
o Als organisatie moet je alle mogelijke risico’s goed kunnen inschatten. Je
moet kunnen nagaan hoe je ongevallen zult voorkomen a.d.h.v. een
risico-analyse (=een overzicht van de risico’s in de eigen opvang en de
manier waarop je hiermee om zal gaan).
o Je moet ook een crisisprocedure uitwerken (=een procedure waarin
opeenvolgende stappen en de manier van communiceren worden
vastgelegd in geval van crisis).
o En een procedure over het omgaan met grensoverschrijdend gedrag (=een
situatie waar een kind slachtoffer is of dreigt te worden van bedreigingen of
geweld).
o Daarnaast zijn er ook nog enkele veiligheidsmaatregelen.
Omgang met kinderen en ouders: Elk kinderopvang is verplicht om een pedagogisch
beleid uit te werken. De opvangen moeten ook ervoor zorgen dat ze voldoende
betrokkenheid creëren van de gezinnen. De minimale documenten zijn een
huishoudelijk reglement, overeenkomst met de gezinnen, inlichtingenfiche en een
aanwezigheidsregister.
Organisatorisch management: Het decreet legt een aantal minimum voorwaarden
op. Enerzijds over een aantal documenten en anderzijds over een opvolging van de
werking.
Samenwerking: Elk opvang moet lokaal samenwerken en informatie doorstromen
naar Kind & Gezin.
o Referentiekader kinderopvang: p.16
Kenmerken
, - Geschiedenis in de kinderopvang:
o Het begin van de 20ste eeuw: Het eerste Belgische kinderdagverblijf werd opgericht in 1845.
Vrouwen moesten gaan werken en brachten hun kinderen naar arme bewaarsters. De kindersterfte
was in die periode enorm hoog. De arbeiders en hun protest zorgde het verbod op kinderarbeid. De
overheid en de rijke burgerijvrouwen wilden de kindersterfte terugdringen dat kwam uit
onwetendheid en zelfs slechte bedoelingen. De opvoeding werd gedecontextualiseerd. In die
periode ontstonden de eerste raadplegingen en crèches. Die eerste crèches werden financieel
ondersteund door de overheid maar niet als verantwoordelijkheid opgenomen. (=gesubsidieerde
vrijheid). De toegang tot deze crèches was enkel voor echte armen en werd streng gecontroleerd.
In 1919 werd het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn (NWK) opgericht, de voorloper van Kind &
Gezin.
o Na de 2de wereldoorlog: Het werd algemeen aanvaard dat de staat de verantwoordelijkheid moest
nemen voor het welzijn van haar burgers.
o Eind 20ste eeuw: Eind jaren 70 sloeg de crisis toe. Daarom werden de opvangplaatsen steeds meer
ingenomen door kinderen van hoger opgeleide ouders en minder door kinderen van laaggeschoolde
ouders. In 1984 werd het NWK gesplitst en ontstond Kind & Gezin. Na de crisis was er opnieuw
uitbreiding van het aantal opvangplaatsen.
o Heden: Kinderopvang werd omgeschreven als een recht voor elk kind. De sector werd
geprofessionaliseerd.
- 3 maatschappelijke functie van kinderopvang:
o De economische functie van kinderopvang: Het belangrijkste aspect is dat het meer mensen meer
kansen wil geven op de arbeidsmarkt. Voor de overheid is de verhoogde arbeidsparticipatie
belangrijk om economische groei te stimuleren. (Groepen: vrouwen + werklozen). Dankzij de
kinderopvang brengt de overheid geld op of bespaart geld.
Daarnaast creëert kinderopvang ook werkgelegenheid.
(Ouders betalen de dienstverlening).
o De educatieve (of pedagogische) functie van kinderopvang: De
opvangen en kleuterscholen hebben een educatieve functie
waarin de kinderen leren, ontwikkelen, groeien, …
In kinderopvang zijn verschillende kinderen samen waarbij elk
kind zijn identiteit opbouwt en leert omgaan met anderen
(=socialiseren van kinderen).
o De sociale functie van kinderopvang: Kinderopvang kan een poging doen om kansarmoede of
maatschappelijke kwetsbare gezinnen te doorbreken op 2 manieren. Enerzijds wil de kinderopvang
extra inspanning doen om toegankelijk te zijn voor kwetsbare gezinnen. Anderzijds wil de
kinderopvang ervoor zorgen dat ouders elkaar ontmoeten en leren kennen.
(De prijs is afhankelijk van inkomen).
