ORTHOPEDIE
1. INLEIDING
DEFINITIE
- Gebied van gnk --> behoud én herstel van functie vh locomotorisch stelsel
o = skelet + gewrichten + hiermee betrokken structuren
ZIEKTELEER LOCOMOTORISCH STELSEL
- Beenderen, gewrichten, spieren, …
- Alles dat invloed heeft daarop: zeer gevarieerde etiologie
o Infecties
o Tumoren
o Trauma
o Inflammatie
o Degeneratie
o Metabool
o Endocrien
o Circulatoir
o Neurologisch
MIDDELEN IN ORTHOPEDIE
- Mechanisch
o Gips, orthese
- Heelkundig
o Heupprothese
- Geneeskundig
o Medicatie
BEWEGINGSSTELSEL: GELEDE STRUCTUUR (≠, MET ELKAAR VERBONDEN DELEN)
- Beenderen
- Gewrichten
- Ligamenten
- Pezen
- Spieren
- Neurovasculaire structuren
- Vergelijkende anatomie
1
,ORTHOPEDISCH LICHAMELIJK ONDERZOEK
Systematische aanpak!
1. Anamnese
- Wat brengt pt bij u?
- Pijn = vaak hoofdklacht
- Indien pijn afwezig maar wel functionele beperking; in achterhoofd houden dat
het heelkundig oplossen vd beperking nadien chronische pijn kan geven
- 80% vd pt in pijncentrum hebben orthopedische chirurgie ondergaan
2. Klinisch onderzoek
- Locomotorisch stelsel – MSK-onderzoek
- 1) inspectie
- Uitkleden
- Stappen
- Symmetrie
- As-afwijkingen
a. Frontaal, sagittaal, rotationeel
- 2) palpatie
- Oppervlakte-anatomie
- (!) empathie: opletten bij pt met pijn
- 3) gewrichtsmobiliteit
- Functioneel onderzoek
- Meten
- 4) Neurologisch onderzoek
- Atrofie
- Sensibiliteit
- Reflexologie
- Motorisch MRC: 0-5
a. 0: geen contractie
b. 1: alleen contractie, geen beweging
c. 2: slecht, niet tegen Fz
d. 3: matig, tegen Fz
e. 4: goed, tegen lichte R
f. 5: normaal, beweging mogelijk tegen sterke R
- 5) Vasculair nazicht
- 6) Specifieke testen
- 7) Aanpalende gebieden
- Aanpak
- Medewerking
- Communicatie
- Symmetrie
- Uitgebreidheid lidmaat onderzoek
- Houding
2
, 3. Instrumentarium
- Plankjes
- --> beenlengteverschil
- Lintmeter
- Goniometer
- Reflexhamer
- Krachtmeters
- Kleinoden
- Stemvork, veiligheidsspeld, 2 punt discriminator, …
- Stethoscoop
SOORTEN GEWRICHTEN
- Scharnier/hinge
o Elleboog
§ Heen & weer = uniaxiaal
- Rol/pivot
o Ene bot draait in lengte-as om andere bot
o Bv radiuskop in elleboog
o Bv ulnakop in pols
o Bv C1-C2
- Zadel
o Duim
- Bol/kogel
o Heup en schouder
o Multiaxiale beweging
§ Bol in kom
- Ellipsoïd
o Polsgewricht = eivormig =
eivormige kop (ovaal) in ovale
kom
o Vnl biaxiale beweging
- Vlak/condyloïd
3
, RANGE OF MOTION – ROM
- Actief/passief
- Goniometrie
- Symmetrie
- Terminologie
BEWEGINGSONDERZOEK
ONDERSTE LIDMAAT
- Gangcyclus
o 60% standfase: heelstrike --> foot flat --> heel off --> toe oeff
o 40% zwaaifase: teen vrij --> voet vrij --> hiel aanslag
o Bijkomende componenten
§ Bekkenkanteling – tilt
§ Bekkenrotatie
• Normaal beetje vooruit & achteruit
§ Laterale bekkenverplaatsing – shift
§ Basisbreedte
§ Stride – schrijdlengte
• Zelfde voet
§ Step – staplengte
• Andere voet
- Manken = abnormale gang
o > pijn
o > spierzwakte
o > gewrichtsafwijkingen
o Antalgisch manken
§ Verkorte staanfase aangetaste been
o Abnormale hielaanslag
§ Pt loopt op tenen
• Vaak bij hielpijn
• Bij gefixeerde equinus
o = voet in PF door enkelprobleem of verkorting gastro-
soleusgroep
o Quadricepsparese
§ Knie kan niet strekken bij hielcontact
• --> pt duwt knie in extensie om niet door te slaan
o = vooral bij artrose -> onvolledige extensie vd knie
§ Soms ontwikkelt recurvatum bij normale motiliteit
o Steppage/dropvoet
§ Verlamming DF
• --> knie en heup moeten meer gebogen worden in zwaaifase
o --> hanentred
o Recurvatum
§ = hyperextensie vd knie om te compenseren voor gefixeerde equinus
§ Of bij quadricepsverzwakking
4
1. INLEIDING
DEFINITIE
- Gebied van gnk --> behoud én herstel van functie vh locomotorisch stelsel
o = skelet + gewrichten + hiermee betrokken structuren
ZIEKTELEER LOCOMOTORISCH STELSEL
- Beenderen, gewrichten, spieren, …
- Alles dat invloed heeft daarop: zeer gevarieerde etiologie
o Infecties
o Tumoren
o Trauma
o Inflammatie
o Degeneratie
o Metabool
o Endocrien
o Circulatoir
o Neurologisch
MIDDELEN IN ORTHOPEDIE
- Mechanisch
o Gips, orthese
- Heelkundig
o Heupprothese
- Geneeskundig
o Medicatie
BEWEGINGSSTELSEL: GELEDE STRUCTUUR (≠, MET ELKAAR VERBONDEN DELEN)
- Beenderen
- Gewrichten
- Ligamenten
- Pezen
- Spieren
- Neurovasculaire structuren
- Vergelijkende anatomie
1
,ORTHOPEDISCH LICHAMELIJK ONDERZOEK
Systematische aanpak!
1. Anamnese
- Wat brengt pt bij u?
- Pijn = vaak hoofdklacht
- Indien pijn afwezig maar wel functionele beperking; in achterhoofd houden dat
het heelkundig oplossen vd beperking nadien chronische pijn kan geven
- 80% vd pt in pijncentrum hebben orthopedische chirurgie ondergaan
2. Klinisch onderzoek
- Locomotorisch stelsel – MSK-onderzoek
- 1) inspectie
- Uitkleden
- Stappen
- Symmetrie
- As-afwijkingen
a. Frontaal, sagittaal, rotationeel
- 2) palpatie
- Oppervlakte-anatomie
- (!) empathie: opletten bij pt met pijn
- 3) gewrichtsmobiliteit
- Functioneel onderzoek
- Meten
- 4) Neurologisch onderzoek
- Atrofie
- Sensibiliteit
- Reflexologie
- Motorisch MRC: 0-5
a. 0: geen contractie
b. 1: alleen contractie, geen beweging
c. 2: slecht, niet tegen Fz
d. 3: matig, tegen Fz
e. 4: goed, tegen lichte R
f. 5: normaal, beweging mogelijk tegen sterke R
- 5) Vasculair nazicht
- 6) Specifieke testen
- 7) Aanpalende gebieden
- Aanpak
- Medewerking
- Communicatie
- Symmetrie
- Uitgebreidheid lidmaat onderzoek
- Houding
2
, 3. Instrumentarium
- Plankjes
- --> beenlengteverschil
- Lintmeter
- Goniometer
- Reflexhamer
- Krachtmeters
- Kleinoden
- Stemvork, veiligheidsspeld, 2 punt discriminator, …
- Stethoscoop
SOORTEN GEWRICHTEN
- Scharnier/hinge
o Elleboog
§ Heen & weer = uniaxiaal
- Rol/pivot
o Ene bot draait in lengte-as om andere bot
o Bv radiuskop in elleboog
o Bv ulnakop in pols
o Bv C1-C2
- Zadel
o Duim
- Bol/kogel
o Heup en schouder
o Multiaxiale beweging
§ Bol in kom
- Ellipsoïd
o Polsgewricht = eivormig =
eivormige kop (ovaal) in ovale
kom
o Vnl biaxiale beweging
- Vlak/condyloïd
3
, RANGE OF MOTION – ROM
- Actief/passief
- Goniometrie
- Symmetrie
- Terminologie
BEWEGINGSONDERZOEK
ONDERSTE LIDMAAT
- Gangcyclus
o 60% standfase: heelstrike --> foot flat --> heel off --> toe oeff
o 40% zwaaifase: teen vrij --> voet vrij --> hiel aanslag
o Bijkomende componenten
§ Bekkenkanteling – tilt
§ Bekkenrotatie
• Normaal beetje vooruit & achteruit
§ Laterale bekkenverplaatsing – shift
§ Basisbreedte
§ Stride – schrijdlengte
• Zelfde voet
§ Step – staplengte
• Andere voet
- Manken = abnormale gang
o > pijn
o > spierzwakte
o > gewrichtsafwijkingen
o Antalgisch manken
§ Verkorte staanfase aangetaste been
o Abnormale hielaanslag
§ Pt loopt op tenen
• Vaak bij hielpijn
• Bij gefixeerde equinus
o = voet in PF door enkelprobleem of verkorting gastro-
soleusgroep
o Quadricepsparese
§ Knie kan niet strekken bij hielcontact
• --> pt duwt knie in extensie om niet door te slaan
o = vooral bij artrose -> onvolledige extensie vd knie
§ Soms ontwikkelt recurvatum bij normale motiliteit
o Steppage/dropvoet
§ Verlamming DF
• --> knie en heup moeten meer gebogen worden in zwaaifase
o --> hanentred
o Recurvatum
§ = hyperextensie vd knie om te compenseren voor gefixeerde equinus
§ Of bij quadricepsverzwakking
4
