Samenvatting RBP 1 + 18 examenvragen met antwoorden
Ruimtelijke ordening
= De ruimtelijke ordening is gericht op een duurzame ruimtelijke ontwikkeling waarbij de ruimte
beheerd wordt ten behoeve van de huidige generatie, zonder dat de behoeften van de toekomstige
generaties in het gedrang gebracht worden. Daarbij worden de ruimtelijke behoeften van de
verschillende maatschappelijke activiteiten gelijktijdig tegen elkaar afgewogen
Ruimtelijk beleid verschil tussen vroeger en nu:
- Vroeger : een persoon had een grond en bouwde daarop
- Nu: 1 persoon heeft een grond wilt daarop bouwen, hij dient een omgevingsvergunning in bij
de overheid. Aanvraag wordt beoordeeld op basis van: goede ruimtelijke ordening + geldende
regelgeving
Waarom ruimtelijk beleid?
- Ruimte is beperkt
- Ruimteclaims zijn veelvuldig
- Nood om ruimte goed en juist te verdelen
4 stappen hoe ruimtelijk beleid werkt:
1) Overheid werkt visie uit over gewenste ruimtelijke ontwikkeling
2) Verankering in wetgeving en plannen
3) Omgevingsvergunningen aftoetsen aan wetgeving en visie
4) Handhaving
Belang van inzicht in ruimtelijke ordening
- Weten hoe de stad/gemeente zal groeien en transformeren
- Weten waar nieuwe projecten gepland worden
- Mogelijk om pro-actief te handelen
- Ruimtelijke planner= dromer
- VGprofessional/landmeter= realisator
Belang van kennis over ruimtelijk beleid:
- Waarde onroerend goed bepalen;
- Waarde afhankelijk van o.a.:
o Bestemming (woongebied vs landbouwgebied)
o Inrichtingsvoorschriften (hoogte, breedte, …)
o Goede ruimtelijke ordening
Belang van kennis over ruimtelijk beleid:
- Klant informeren:
o Kennis van ontwikkelingspotenties
o Doorverwijzen naar wetgeving
- Kennis over procedures:
o Bij projectontwikkelingen
o Advies verlenen aan klanten
Wat is een stad?
- Geen vaste definitie
- Afhankelijk van context: perspectief + ligging
- Niet 1 beeld van de stad
ME: Relatie stad en ommeland:
- Stad = epicentrum van handel, …
o Rondom = leegte voor beveiliging
- Stad = belastingen
o Rondom = vrijgesteld van belastingen
1
, - Stad = bevolkingsdruk van arbeiders met grote aandacht voor rijken
o Rondom = nijverheid, herbergen, kloosters, leprahuizen
ME: Relatie stad en ommeland:
- Stad heeft ommeland nodig:
o Water: Bevoorrading + Scheepsvaart
o Bescherming van steden
Wat is een stad:
- Buitengewoon complex
- Grote mate van variatie in ruimte en tijd
- Criteria:
o Juridisch;
o Demografisch
o Functioneel
o Morfologisch
o Sociaal mentaal
Geschiedenis ME:
- Concentrische steden met kruis
- Veel gebouwen in hout en stro
- Brandgevaar => stadsbranden
- Verbod voor vervanging in baksteen en stro
Geschiedenis: 17de eeuw
- In steden 1ste bouwaanvragen:
o Aandacht voor esthetiek van steden
o Aanvraag beperkt tot gevels
Geschiedenis: 19de eeuw
- Franse invloed
- Wetgeving gecentraliseerd
- Bouwen beperkt langs openbare wegen
- Start van onteigening eigendomsrecht
- Gemeentewet 30 maart 1836
o College van burgemeester en schepenen (CBS) bevoegd voor goedkeuring
bouwplannen:
▪ Wet 29 februari 1836: langs grote wegen
▪ Wet 1 februari 1844: langs kleine wegen, beperkt tot:
• In agglomeratiegebieden: 2000 inw
• Welke 20m van weg of 8m van rooilijn liggen
ste
Geschiedenis 20 eeuw:
- Steeds meer overheidsinmenging
- Wederopbouw na Wereldoorlogen:
o Verplicht APA op te maken
o APA als basis voor toekennen van vergunning
o Verwoede pogingen voor opmaak algemene wetgeving:
▪ Pas in 29 maart 1962: wet op stedenbouw:
▪ Tot 1962: geen vergunningen maar bouwtoelatingen
▪ Geldig voor heel België
Wet op stedenbouw:
- Wet houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening en van de stedenbouw
- 29 maart 1962
2
, - Mijlpaal in land met zwakke planologische traditie
- Doel: ordening wordt ontworpen uit zowel economisch, sociaal en esthetisch oogpunt met het
doel ‘s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren (art. 1)
Doelstelling van wet op stedenbouw:
- Verankering ruimtelijke visie
o Ruimte beter en efficiënter ordenen
- Juridisch aftoetsingskader
- Van toepassing voor heel grondgebied
- Natuur en open ruimte beschermen tegen verdere speculatie
- Planhiërarchie:
o Hogere plannen toetsingskader lagere plannen
o Beëindigen van politieke willekeur
Planhiërarchie: = examenvraag
- Van hoog tot laag
- Van nationaal tot lokaal
- Nationaalplan >streekplan> gewestplan >
algemeen plan van aanleg> bijzonder plan van
aanleg > verkavelingsplan > bouwplan
Stedenbouwkundige problemen:
- Verlinting
- Verrommeling
- Willekeur
- Grondspeculatie
- Afname natuur
Plan = kaart en idee
Plan in RO= idee en kaart
Planning= activiteit
Gewestplan: kaart met legende + tekstvoorschriften
Omzendbrief 1997
= een brief die aan verschillende personen of instellingen wordt rondgestuurd, het bevat richtlijnen die
de minister aangeeft te volgen wanneer hij individuele gevallen bestudeerd. Het helpt de organen of
instellingen bij het bepalen hoe zij de goedkeuring, schorsing of vernietiging van een beslissing bij de
minister kunnen bekomen.
Gewestplan: hoofdindelingen:
- Woongebieden
- Industriegebieden
- Dienstverleningsgebieden
- Landelijke gebieden
- Recreatiegebieden
- Gebieden bestemd voor ander grondgebruik
Woonuitbreidingsgebieden: zijn uitsluitend bestemd voor groepswoningbouw zolang de bevoegde
overheid over de ordening van het gebied niet heeft beslist, en zolang, volgens het geval, ofwel die
overheid geen besluit tot vastlegging van de uitgaven voor de voorzieningen heeft genomen, ofwel
omtrent deze voorzieningen geen met waarborgen omklede verbintenis is aangegaan door de
promotor.
3
Ruimtelijke ordening
= De ruimtelijke ordening is gericht op een duurzame ruimtelijke ontwikkeling waarbij de ruimte
beheerd wordt ten behoeve van de huidige generatie, zonder dat de behoeften van de toekomstige
generaties in het gedrang gebracht worden. Daarbij worden de ruimtelijke behoeften van de
verschillende maatschappelijke activiteiten gelijktijdig tegen elkaar afgewogen
Ruimtelijk beleid verschil tussen vroeger en nu:
- Vroeger : een persoon had een grond en bouwde daarop
- Nu: 1 persoon heeft een grond wilt daarop bouwen, hij dient een omgevingsvergunning in bij
de overheid. Aanvraag wordt beoordeeld op basis van: goede ruimtelijke ordening + geldende
regelgeving
Waarom ruimtelijk beleid?
- Ruimte is beperkt
- Ruimteclaims zijn veelvuldig
- Nood om ruimte goed en juist te verdelen
4 stappen hoe ruimtelijk beleid werkt:
1) Overheid werkt visie uit over gewenste ruimtelijke ontwikkeling
2) Verankering in wetgeving en plannen
3) Omgevingsvergunningen aftoetsen aan wetgeving en visie
4) Handhaving
Belang van inzicht in ruimtelijke ordening
- Weten hoe de stad/gemeente zal groeien en transformeren
- Weten waar nieuwe projecten gepland worden
- Mogelijk om pro-actief te handelen
- Ruimtelijke planner= dromer
- VGprofessional/landmeter= realisator
Belang van kennis over ruimtelijk beleid:
- Waarde onroerend goed bepalen;
- Waarde afhankelijk van o.a.:
o Bestemming (woongebied vs landbouwgebied)
o Inrichtingsvoorschriften (hoogte, breedte, …)
o Goede ruimtelijke ordening
Belang van kennis over ruimtelijk beleid:
- Klant informeren:
o Kennis van ontwikkelingspotenties
o Doorverwijzen naar wetgeving
- Kennis over procedures:
o Bij projectontwikkelingen
o Advies verlenen aan klanten
Wat is een stad?
- Geen vaste definitie
- Afhankelijk van context: perspectief + ligging
- Niet 1 beeld van de stad
ME: Relatie stad en ommeland:
- Stad = epicentrum van handel, …
o Rondom = leegte voor beveiliging
- Stad = belastingen
o Rondom = vrijgesteld van belastingen
1
, - Stad = bevolkingsdruk van arbeiders met grote aandacht voor rijken
o Rondom = nijverheid, herbergen, kloosters, leprahuizen
ME: Relatie stad en ommeland:
- Stad heeft ommeland nodig:
o Water: Bevoorrading + Scheepsvaart
o Bescherming van steden
Wat is een stad:
- Buitengewoon complex
- Grote mate van variatie in ruimte en tijd
- Criteria:
o Juridisch;
o Demografisch
o Functioneel
o Morfologisch
o Sociaal mentaal
Geschiedenis ME:
- Concentrische steden met kruis
- Veel gebouwen in hout en stro
- Brandgevaar => stadsbranden
- Verbod voor vervanging in baksteen en stro
Geschiedenis: 17de eeuw
- In steden 1ste bouwaanvragen:
o Aandacht voor esthetiek van steden
o Aanvraag beperkt tot gevels
Geschiedenis: 19de eeuw
- Franse invloed
- Wetgeving gecentraliseerd
- Bouwen beperkt langs openbare wegen
- Start van onteigening eigendomsrecht
- Gemeentewet 30 maart 1836
o College van burgemeester en schepenen (CBS) bevoegd voor goedkeuring
bouwplannen:
▪ Wet 29 februari 1836: langs grote wegen
▪ Wet 1 februari 1844: langs kleine wegen, beperkt tot:
• In agglomeratiegebieden: 2000 inw
• Welke 20m van weg of 8m van rooilijn liggen
ste
Geschiedenis 20 eeuw:
- Steeds meer overheidsinmenging
- Wederopbouw na Wereldoorlogen:
o Verplicht APA op te maken
o APA als basis voor toekennen van vergunning
o Verwoede pogingen voor opmaak algemene wetgeving:
▪ Pas in 29 maart 1962: wet op stedenbouw:
▪ Tot 1962: geen vergunningen maar bouwtoelatingen
▪ Geldig voor heel België
Wet op stedenbouw:
- Wet houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening en van de stedenbouw
- 29 maart 1962
2
, - Mijlpaal in land met zwakke planologische traditie
- Doel: ordening wordt ontworpen uit zowel economisch, sociaal en esthetisch oogpunt met het
doel ‘s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren (art. 1)
Doelstelling van wet op stedenbouw:
- Verankering ruimtelijke visie
o Ruimte beter en efficiënter ordenen
- Juridisch aftoetsingskader
- Van toepassing voor heel grondgebied
- Natuur en open ruimte beschermen tegen verdere speculatie
- Planhiërarchie:
o Hogere plannen toetsingskader lagere plannen
o Beëindigen van politieke willekeur
Planhiërarchie: = examenvraag
- Van hoog tot laag
- Van nationaal tot lokaal
- Nationaalplan >streekplan> gewestplan >
algemeen plan van aanleg> bijzonder plan van
aanleg > verkavelingsplan > bouwplan
Stedenbouwkundige problemen:
- Verlinting
- Verrommeling
- Willekeur
- Grondspeculatie
- Afname natuur
Plan = kaart en idee
Plan in RO= idee en kaart
Planning= activiteit
Gewestplan: kaart met legende + tekstvoorschriften
Omzendbrief 1997
= een brief die aan verschillende personen of instellingen wordt rondgestuurd, het bevat richtlijnen die
de minister aangeeft te volgen wanneer hij individuele gevallen bestudeerd. Het helpt de organen of
instellingen bij het bepalen hoe zij de goedkeuring, schorsing of vernietiging van een beslissing bij de
minister kunnen bekomen.
Gewestplan: hoofdindelingen:
- Woongebieden
- Industriegebieden
- Dienstverleningsgebieden
- Landelijke gebieden
- Recreatiegebieden
- Gebieden bestemd voor ander grondgebruik
Woonuitbreidingsgebieden: zijn uitsluitend bestemd voor groepswoningbouw zolang de bevoegde
overheid over de ordening van het gebied niet heeft beslist, en zolang, volgens het geval, ofwel die
overheid geen besluit tot vastlegging van de uitgaven voor de voorzieningen heeft genomen, ofwel
omtrent deze voorzieningen geen met waarborgen omklede verbintenis is aangegaan door de
promotor.
3
