Biologie samenvatting - hoofdstuk 1 - inleiding in biologie
1.4 Organellen
Celkern
Organellen die je met een lichtmicroscoop goed kunt zien zijn de celkern, vacuole en
plastiden. Wanneer je ze met een elektronenmicroscoop bekijkt zie je meer
eigenschappen van deze organellen.
De celkern bestaat uit kernplasma, dat omgeven is door de kernmembraan. Hierdoor
bevinden zich openingen waardoor het transport van stoffen in en uit het kernplasma
mogelijk is. In het kernplasma liggen chromosomen, die bestaan uit lange moleculen
DNA. Het DNA bevat erfelijke eigenschappen van een organisme. Die informatie
bepaalt bijvoorbeeld de bouw/functie van de cel.
Endoplasmatisch reticulum en golgi systeem
In het cytoplasma bevinden zich een netwerk van membranen die afgeplatte
holten/kanaaltjes vormen. Dit heet het endoplasmatisch reticulum. De membranen
van het ER zijn verbonden met de kernmembraan. De ruimten tussen de
membranen staan met elkaar in verbinding, er zijn 2 typen endoplasmatisch
reticulum ruw/glad.
● Op de membranen van ruw ER bevinden zich ribosomen. Dat zijn kleine
bolvormige organellen die eiwitten produceren (eiwitsynthese). Ribosomen
komen ook vrij in het cytoplasma voor. Ribosomen op het ruw ER (RER)
geven hun eiwitten af in de holten tussen de membranen. De eiwitten worden
dan bewerkt en verpakt in blaasjes, die als snoener van het membraan van
RER. Die worden vervoerd voor bewerking.
● Een glad endoplasmatisch reticulum heeft geen ribosomen. GER speelt een
rol bij de afwisseling in de cel, zoals bij de productie van vetten of het
afbreken van gifstoffen
De eiwitmoleculen in de blaasjes die in het ruw endoplasmatisch reticulum
insnoeren, hebben nog niet de uiteindelijke vorm. Het golgi systeem neemt die
blaasjes op. Het golgi systeem bestaat uit opeengestapelde platte membranen in het
cytoplasma van de cel. Het golgi systeem bewerkt de eiwitmoleculen totdat ze hun
definitieve vorm hebben. dan snoert het golgi systeem de eiwitten in nieuwe blaadjes
af.
Sommige blaasjes versmelten vervolgens het celmembraan en geven de witten af,
zodat ze buiten de cel terechtkomen. Het afvoeren van baasje door de celmembraan
om stoffen naar buiten de cel te transporteren, noem je exocytose. Het afgeven van
stoffen door cellen noem je secretie. In cellen van klieren en in cellen van slijmvlies
vindt veel secretie plaats. Er zijn ook blaasjes die van het Golgi systeem afsnoeren
en in de cel blijven zoals lysosomen. De eiwitten in lysosomen zijn enzymen. Die
kunnen stoffen afbreken. Lysosomen kunnen samensmelten met blaasjes die zijn
gevuld met voedingsstoffen of afvalstoffen. Vervolgens zetten de enzymen deze
stoffen om in andere producten, die in de cel worden gebruikt of worden
uitgescheiden.
1.4 Organellen
Celkern
Organellen die je met een lichtmicroscoop goed kunt zien zijn de celkern, vacuole en
plastiden. Wanneer je ze met een elektronenmicroscoop bekijkt zie je meer
eigenschappen van deze organellen.
De celkern bestaat uit kernplasma, dat omgeven is door de kernmembraan. Hierdoor
bevinden zich openingen waardoor het transport van stoffen in en uit het kernplasma
mogelijk is. In het kernplasma liggen chromosomen, die bestaan uit lange moleculen
DNA. Het DNA bevat erfelijke eigenschappen van een organisme. Die informatie
bepaalt bijvoorbeeld de bouw/functie van de cel.
Endoplasmatisch reticulum en golgi systeem
In het cytoplasma bevinden zich een netwerk van membranen die afgeplatte
holten/kanaaltjes vormen. Dit heet het endoplasmatisch reticulum. De membranen
van het ER zijn verbonden met de kernmembraan. De ruimten tussen de
membranen staan met elkaar in verbinding, er zijn 2 typen endoplasmatisch
reticulum ruw/glad.
● Op de membranen van ruw ER bevinden zich ribosomen. Dat zijn kleine
bolvormige organellen die eiwitten produceren (eiwitsynthese). Ribosomen
komen ook vrij in het cytoplasma voor. Ribosomen op het ruw ER (RER)
geven hun eiwitten af in de holten tussen de membranen. De eiwitten worden
dan bewerkt en verpakt in blaasjes, die als snoener van het membraan van
RER. Die worden vervoerd voor bewerking.
● Een glad endoplasmatisch reticulum heeft geen ribosomen. GER speelt een
rol bij de afwisseling in de cel, zoals bij de productie van vetten of het
afbreken van gifstoffen
De eiwitmoleculen in de blaasjes die in het ruw endoplasmatisch reticulum
insnoeren, hebben nog niet de uiteindelijke vorm. Het golgi systeem neemt die
blaasjes op. Het golgi systeem bestaat uit opeengestapelde platte membranen in het
cytoplasma van de cel. Het golgi systeem bewerkt de eiwitmoleculen totdat ze hun
definitieve vorm hebben. dan snoert het golgi systeem de eiwitten in nieuwe blaadjes
af.
Sommige blaasjes versmelten vervolgens het celmembraan en geven de witten af,
zodat ze buiten de cel terechtkomen. Het afvoeren van baasje door de celmembraan
om stoffen naar buiten de cel te transporteren, noem je exocytose. Het afgeven van
stoffen door cellen noem je secretie. In cellen van klieren en in cellen van slijmvlies
vindt veel secretie plaats. Er zijn ook blaasjes die van het Golgi systeem afsnoeren
en in de cel blijven zoals lysosomen. De eiwitten in lysosomen zijn enzymen. Die
kunnen stoffen afbreken. Lysosomen kunnen samensmelten met blaasjes die zijn
gevuld met voedingsstoffen of afvalstoffen. Vervolgens zetten de enzymen deze
stoffen om in andere producten, die in de cel worden gebruikt of worden
uitgescheiden.
