Immunologie Poesen
Inleiding
Immunologie = een indringer uitschakelen
Een indringer kan zijn:
• Pathogenen (virus, bacterie..)
• (ander) lichaamsvreemd materiaal (RBC van andere species, of zelfs van andere humane bloedgroep)
• Zelfs kankercellen (eigen lichaamsvreemd geworden materiaal)
Uitgeschakeld door 2 elite special forces van ons afweersysteem
• B-cellen (antistoffen)
• T-cellen
B cellen
• scherpschutters
• Gericht antistoffen produceren en afvuren gericht tegen indringer
• Vorming van antilichamen (=antistof = kogels) = humorale immunrespons
• Symbool antilichaam:
• Deze respons is zeer selectief en specifiek
o Selectief: enkel tegen lichaamsvreemde indringers (antigen)
o Specifiek: één bepaalde familie van antilichamen (of antistof) schakelt 2 specifiek antigen uit (dus
werkt niet tegen een andere indringer)
Lichaamsvreemd peptide → immuunrespons, onder andere productie antistoffen door B cellen
→ bij iets ander peptide: ander antistof wss om dit uit te schakelen
Kloon = familie van B cellen die
genetisch identiek zijn, van dezelfde
voorloper komen, maken dezelfde
antistof aan
Antigen = stukje indringer waartegen
antistof gericht is
Lichaam selecteert kloon die het beste
antistof tegen de indringer zal
produceren (met beste binding, en
snelste en efficitentste verwijdering)
1
,Bij 1e keer infectie door bep virus, selectie duurt paar dagen(immuun naïef = nog geen immuunrespons ontwikkeld
voor het virus)
→ vaccin gaat al voor infectie de selectie uitvoeren, voorbereiding lichaam, bij effectieve infectie weet het lichaam
direct welke kloon beste gericht is en in actie zal komen
→ niet gevaccineerd: duurt langer, virus kan repliceren enzo…
De natuurlijke barrière als eerste gordel van forten van het immuunsysteem
• Immuunstelsel worden niet geactiveerd zolang een pathogeen of lichaamsvreemde substantie geen fysieke
natuurlijke barrière heeft doorbroken
1. Huid
2. muceuze membranen (neus, keel, maag, darm...)
3. Maagzuur
4. Zure vaginale pH
5. oplosbare antimicrobiële proteïnen afgescheiden door epitheliale cellen aan lichaamsoppervlak gaat de groei van
pathogenen tegen
6. Bacteriële flora (huid, vagina, darm)
• Wanneer de fysieke natuurlijke barrière wordt aangetast ontstaat er een gelegenheid tot binnendringen van een
pathogeen/lichaamsvreemde substantie
1. Huid
▪ Hondenbeet → rabiës, tetanus, pasteurella…
▪ Muggenbeet → malaria
▪ Brandwonden (preventief antifungale middelen en ontsmetting)
Eens de eerste barrière doorbroken schiet de eerstelijnsdefensie in de onderliggende fortengordel snel in gang
(vooraleer de elite special forces in de stad worden opgetrommeld)
Barrière en eestelijnsdefensie houden indringer bezig om voor tijd te zorgen dat lichaam binnen enkele dagen
specifieke imuunrespons kan opwekken zonder dat indringer al teveel schade heeft aangericht
Eerstelijnsdefensie houdt indringers bezig, = aspecifieke respons = altijd hetzelfde onafhankelijk van welke indringer
→ niet in staat indringer uit te schakelen
2
,Hoe herkent de eerstelijnsdefensie de pathogene indringer?
• Via interactie
• Tussen de vreemde indringer enerzijds
• En cellen van de eerstelijnsdefensie
• Waarbij alle cellen van de eerstelijnsdefensie alle vreemde indringers herkennen (veel minder speicifke van B-cel
of T-cel
Zeer snel maar schakelt indringer niet uit
kunnen tekenen!: SCHETS TIJDSDYNAMIEKEN AANGEBOREN
IMMUUNSYTEEM/Eerstelijns defensie en ADAPTIEVE/SPECIAL
FORCES
Tijd 0 = tijd van infectie door virus A dat antigen A bevat
→ heeft fysieke natuurlijke barrières overwonnen
Verklaring: aangeboren reageert snel met als doel indringer
bezig te houden en tijd te winnen maar niet uit te schakelen
Adaptief immuunsysteem heeft die tijd nodig om beste familie B
cellen te selecteren, duurt aantal dagen, dan sterke
immuunrespons om indringer uit te schakelen
Innate / aangeboren immuunsysteem: eerstelijnsdefensie
→ zeer snel respons, indringer bezighouden
Adaptief immuunsysteem / special elite forces: goede familie B cellen selecteren om indringer uit ge schakelen
→ trager, efficiënter
→ via klonale selectie respons gecreëerd tegen specifiek antigen
Het adaptief immuunsysteem (special forces) heeft een geheugen
• Hercontact met identiek pathogeen resulteert in
1. Snellere respons adaptief immuunsysteem
2. Sterkere respons adaptief immuunsysteem
3
, VRAAG/ TIJDSDYNAMIEKE TOV ELKAAR TUSSEN
AANGEBOREN EN ADAPTIEF IMMUUNSYTEEM BIJ
EERSTE INFECTIE EN HERINFECTE MET 2e IDENTIEK
VIRUS, kunnen tekenen
Verschil, bij herinfectie treedt adaptief
immuunsysteem direct in actie omdat ze al
selectieronde hebben ondergaan
Aangeboren immuunsysteem schiet ook in actie,
belangrijke facilitator
Het immune repertoire als middel om het armworstelen te winnen
• divers immune repertoire :
• Deze diversiteit ligt in de receptoren van B‐ en T‐cellen waarbij het lichaam een leger van B‐ of T‐cellen
heeft die collectief het theoretisch potentieel hebben om eender welk antigen te herkennen (ook al zijn
ze dit nooit tegengekomen).
• Dat leger wordt regelmatig gereviseerd (herzien) via
• rearrangement en editing van het DNA van de of B‐ of T‐cel
• zodat geanticipeerd wordt op pathogenen die hun antigen veranderen (en dus zo proberen te ontsnappen aan
herkenning door B‐ of T‐cel).
Het (anticiperend) immune repertoire is er via rearrangement en editing van het DNA
Dit betekent dat de offspring van een B‐ of T‐cel een andere B‐ of T‐cel kloon zal zijn een ander pathogeen profiel kan
herkennen dan diens ouders (= adaptief immuun system; dus niet overerfbaar)
4
Inleiding
Immunologie = een indringer uitschakelen
Een indringer kan zijn:
• Pathogenen (virus, bacterie..)
• (ander) lichaamsvreemd materiaal (RBC van andere species, of zelfs van andere humane bloedgroep)
• Zelfs kankercellen (eigen lichaamsvreemd geworden materiaal)
Uitgeschakeld door 2 elite special forces van ons afweersysteem
• B-cellen (antistoffen)
• T-cellen
B cellen
• scherpschutters
• Gericht antistoffen produceren en afvuren gericht tegen indringer
• Vorming van antilichamen (=antistof = kogels) = humorale immunrespons
• Symbool antilichaam:
• Deze respons is zeer selectief en specifiek
o Selectief: enkel tegen lichaamsvreemde indringers (antigen)
o Specifiek: één bepaalde familie van antilichamen (of antistof) schakelt 2 specifiek antigen uit (dus
werkt niet tegen een andere indringer)
Lichaamsvreemd peptide → immuunrespons, onder andere productie antistoffen door B cellen
→ bij iets ander peptide: ander antistof wss om dit uit te schakelen
Kloon = familie van B cellen die
genetisch identiek zijn, van dezelfde
voorloper komen, maken dezelfde
antistof aan
Antigen = stukje indringer waartegen
antistof gericht is
Lichaam selecteert kloon die het beste
antistof tegen de indringer zal
produceren (met beste binding, en
snelste en efficitentste verwijdering)
1
,Bij 1e keer infectie door bep virus, selectie duurt paar dagen(immuun naïef = nog geen immuunrespons ontwikkeld
voor het virus)
→ vaccin gaat al voor infectie de selectie uitvoeren, voorbereiding lichaam, bij effectieve infectie weet het lichaam
direct welke kloon beste gericht is en in actie zal komen
→ niet gevaccineerd: duurt langer, virus kan repliceren enzo…
De natuurlijke barrière als eerste gordel van forten van het immuunsysteem
• Immuunstelsel worden niet geactiveerd zolang een pathogeen of lichaamsvreemde substantie geen fysieke
natuurlijke barrière heeft doorbroken
1. Huid
2. muceuze membranen (neus, keel, maag, darm...)
3. Maagzuur
4. Zure vaginale pH
5. oplosbare antimicrobiële proteïnen afgescheiden door epitheliale cellen aan lichaamsoppervlak gaat de groei van
pathogenen tegen
6. Bacteriële flora (huid, vagina, darm)
• Wanneer de fysieke natuurlijke barrière wordt aangetast ontstaat er een gelegenheid tot binnendringen van een
pathogeen/lichaamsvreemde substantie
1. Huid
▪ Hondenbeet → rabiës, tetanus, pasteurella…
▪ Muggenbeet → malaria
▪ Brandwonden (preventief antifungale middelen en ontsmetting)
Eens de eerste barrière doorbroken schiet de eerstelijnsdefensie in de onderliggende fortengordel snel in gang
(vooraleer de elite special forces in de stad worden opgetrommeld)
Barrière en eestelijnsdefensie houden indringer bezig om voor tijd te zorgen dat lichaam binnen enkele dagen
specifieke imuunrespons kan opwekken zonder dat indringer al teveel schade heeft aangericht
Eerstelijnsdefensie houdt indringers bezig, = aspecifieke respons = altijd hetzelfde onafhankelijk van welke indringer
→ niet in staat indringer uit te schakelen
2
,Hoe herkent de eerstelijnsdefensie de pathogene indringer?
• Via interactie
• Tussen de vreemde indringer enerzijds
• En cellen van de eerstelijnsdefensie
• Waarbij alle cellen van de eerstelijnsdefensie alle vreemde indringers herkennen (veel minder speicifke van B-cel
of T-cel
Zeer snel maar schakelt indringer niet uit
kunnen tekenen!: SCHETS TIJDSDYNAMIEKEN AANGEBOREN
IMMUUNSYTEEM/Eerstelijns defensie en ADAPTIEVE/SPECIAL
FORCES
Tijd 0 = tijd van infectie door virus A dat antigen A bevat
→ heeft fysieke natuurlijke barrières overwonnen
Verklaring: aangeboren reageert snel met als doel indringer
bezig te houden en tijd te winnen maar niet uit te schakelen
Adaptief immuunsysteem heeft die tijd nodig om beste familie B
cellen te selecteren, duurt aantal dagen, dan sterke
immuunrespons om indringer uit te schakelen
Innate / aangeboren immuunsysteem: eerstelijnsdefensie
→ zeer snel respons, indringer bezighouden
Adaptief immuunsysteem / special elite forces: goede familie B cellen selecteren om indringer uit ge schakelen
→ trager, efficiënter
→ via klonale selectie respons gecreëerd tegen specifiek antigen
Het adaptief immuunsysteem (special forces) heeft een geheugen
• Hercontact met identiek pathogeen resulteert in
1. Snellere respons adaptief immuunsysteem
2. Sterkere respons adaptief immuunsysteem
3
, VRAAG/ TIJDSDYNAMIEKE TOV ELKAAR TUSSEN
AANGEBOREN EN ADAPTIEF IMMUUNSYTEEM BIJ
EERSTE INFECTIE EN HERINFECTE MET 2e IDENTIEK
VIRUS, kunnen tekenen
Verschil, bij herinfectie treedt adaptief
immuunsysteem direct in actie omdat ze al
selectieronde hebben ondergaan
Aangeboren immuunsysteem schiet ook in actie,
belangrijke facilitator
Het immune repertoire als middel om het armworstelen te winnen
• divers immune repertoire :
• Deze diversiteit ligt in de receptoren van B‐ en T‐cellen waarbij het lichaam een leger van B‐ of T‐cellen
heeft die collectief het theoretisch potentieel hebben om eender welk antigen te herkennen (ook al zijn
ze dit nooit tegengekomen).
• Dat leger wordt regelmatig gereviseerd (herzien) via
• rearrangement en editing van het DNA van de of B‐ of T‐cel
• zodat geanticipeerd wordt op pathogenen die hun antigen veranderen (en dus zo proberen te ontsnappen aan
herkenning door B‐ of T‐cel).
Het (anticiperend) immune repertoire is er via rearrangement en editing van het DNA
Dit betekent dat de offspring van een B‐ of T‐cel een andere B‐ of T‐cel kloon zal zijn een ander pathogeen profiel kan
herkennen dan diens ouders (= adaptief immuun system; dus niet overerfbaar)
4
