Anatomie en histologie reproductieve organen
1. Anatomie van het perineum
1.1 Mannelijk perineum
Perineum
• Bestaat uit weke delen die het pelvis langs onder sluiten
• Van symphysis pubica tot coccyx
• Lateraal begrensd door tubera ischiadica
• Gynaecologische houding: ruit, anatomische grenzen:
o Langs voor begrensd door rami ischiopubici (rami ossis ischii)
o Langs achter door ligg. Sacrotuberalia → overdekt door onderranden mm. glutei maximi
• Lijn tss beide tubera ischiadica loopt voor de anus door centrum perinei → perineum verdeeld
o Voorste urogenitaal perineum → uitmonding urethra
o Achterste anaal perineum
Peritoneum = geheel van weke delen die
het bekken langs de onderzijde afsluit
- ventraal: symphysis pubica
- posterieur: coccyx
- lateraal: tubera ischiadica
1
,Diaphragma pelvis (bekkenbodem)
Ligt diep (vanuit gynaecologisch zicht), vormt dak perineum
Bestaat uit:
• Mm. levatores ani
o Trechtervormige spieren
o Ontspringen op
▪ os pubis,
▪ arcus tendineus m levatoris ani (boogvormige versterking fascia m obturatorius internus)
▪ spina ischiadica
o voorste vezels
▪ omsluiten opening voor apex prostaat (levatorpoort / hiatus urogenitalis)
▪ Lopen samen voor en achter rectum → versmelten met vezels m. sphincter ani externus
o Achterste vezels
▪ Insereren op coccyx en op een mediaan fibreus raphe (lig. anococcygeum)
→gespannen tussen apex coccyx en anorectale junctie
• Mm. Coccigei (m coccygeus)
o Ontspringt op spina ischiadica
o Insereert op coccyx
o Bij mens slechts rudimentair ontwikkeld (geen beweeglijke staart)
o Overdekt door lig sacrospinale
• Fascia diaphragmatis pelvis superior
• Fascia diaphragmatis pelvis inferior
Innervatie door takken van plexus sacralis (SIII-SV)
Diaphragma pelvis: structuren die zowel in
voorste als achterste peritoneum liggen (lig
over urogenitaal en over anaal
peritoneum)
2
,Diaphragma urogenitale
• Oppervlakkig gelegen driehoekige laag in voorste perineum
• Onder subcutis: fascia perinei superficialis (van Colles)
o Dun vlies
o Driehoekig gespannen tussen rami ischiopubici (rami ossis ischii)
o Voortzetting op penis en scrotum als tunica dartos
o Top ligt achter symphysis pubica: basis ligt naar achter → fascia slaat om naar boven rond m . transversus
perinei superficialis + vergroeit met fascia diaphragmatis urogenitalis
• fascia diaphragmatis urogenitalis
o Komt in reliëf door bovenliggende spieren
Omvattende term voor structuren die
gelegen zijn in het urogenitaal peritoneum
maar oppervlakkig van diaphragma pelvis
3
, • Fascia van Colles wegsnijden → penisloge (spatium perinei superficiale) (eerste anatomische ruimte)
o Driehoekig
o Bevat peniswortel
o Naar achter begrensd door omslagplooi fascia perinei superficialis
o Hierin oppervlakkige spieren perineum
▪ M ischiocavernosus
• Ontspringt op ramus ischiopubicus (ramus ossis ischii)
• Insereert op dorsum penis
▪ M bulbospongiosus
• Vormt sfincter rond bulbus penis
• Ontspringt op
o centrum tenidneum perinei (fibromusculaire knoop, corpus perineale)
o Mediaan raphe op corpus spongiosum
• Insereert op
o Dorsum penis
o Fascia diaphragmatis urogenitalis inferior
→beide spieren: spannen fascia penis profunda en tunica albuginea: hulp bij erectie en ejaculatie
▪ M transversus perinei superficialis
• Ontspringt op mediale zijde tuber ischiadicum, loopt naar voor en mediaal
• Insereert op centrum tendineum
• Contractie fixeert centrum tendineum
→ ondersteuning werking m bulbospongiosus
Achterkant diaphragma urogenitale
gevormd door m transversus perinei
superficialis met fascia van Collis die
zich errond gaat draaien en zich vast
zet op membrana perinei
4
1. Anatomie van het perineum
1.1 Mannelijk perineum
Perineum
• Bestaat uit weke delen die het pelvis langs onder sluiten
• Van symphysis pubica tot coccyx
• Lateraal begrensd door tubera ischiadica
• Gynaecologische houding: ruit, anatomische grenzen:
o Langs voor begrensd door rami ischiopubici (rami ossis ischii)
o Langs achter door ligg. Sacrotuberalia → overdekt door onderranden mm. glutei maximi
• Lijn tss beide tubera ischiadica loopt voor de anus door centrum perinei → perineum verdeeld
o Voorste urogenitaal perineum → uitmonding urethra
o Achterste anaal perineum
Peritoneum = geheel van weke delen die
het bekken langs de onderzijde afsluit
- ventraal: symphysis pubica
- posterieur: coccyx
- lateraal: tubera ischiadica
1
,Diaphragma pelvis (bekkenbodem)
Ligt diep (vanuit gynaecologisch zicht), vormt dak perineum
Bestaat uit:
• Mm. levatores ani
o Trechtervormige spieren
o Ontspringen op
▪ os pubis,
▪ arcus tendineus m levatoris ani (boogvormige versterking fascia m obturatorius internus)
▪ spina ischiadica
o voorste vezels
▪ omsluiten opening voor apex prostaat (levatorpoort / hiatus urogenitalis)
▪ Lopen samen voor en achter rectum → versmelten met vezels m. sphincter ani externus
o Achterste vezels
▪ Insereren op coccyx en op een mediaan fibreus raphe (lig. anococcygeum)
→gespannen tussen apex coccyx en anorectale junctie
• Mm. Coccigei (m coccygeus)
o Ontspringt op spina ischiadica
o Insereert op coccyx
o Bij mens slechts rudimentair ontwikkeld (geen beweeglijke staart)
o Overdekt door lig sacrospinale
• Fascia diaphragmatis pelvis superior
• Fascia diaphragmatis pelvis inferior
Innervatie door takken van plexus sacralis (SIII-SV)
Diaphragma pelvis: structuren die zowel in
voorste als achterste peritoneum liggen (lig
over urogenitaal en over anaal
peritoneum)
2
,Diaphragma urogenitale
• Oppervlakkig gelegen driehoekige laag in voorste perineum
• Onder subcutis: fascia perinei superficialis (van Colles)
o Dun vlies
o Driehoekig gespannen tussen rami ischiopubici (rami ossis ischii)
o Voortzetting op penis en scrotum als tunica dartos
o Top ligt achter symphysis pubica: basis ligt naar achter → fascia slaat om naar boven rond m . transversus
perinei superficialis + vergroeit met fascia diaphragmatis urogenitalis
• fascia diaphragmatis urogenitalis
o Komt in reliëf door bovenliggende spieren
Omvattende term voor structuren die
gelegen zijn in het urogenitaal peritoneum
maar oppervlakkig van diaphragma pelvis
3
, • Fascia van Colles wegsnijden → penisloge (spatium perinei superficiale) (eerste anatomische ruimte)
o Driehoekig
o Bevat peniswortel
o Naar achter begrensd door omslagplooi fascia perinei superficialis
o Hierin oppervlakkige spieren perineum
▪ M ischiocavernosus
• Ontspringt op ramus ischiopubicus (ramus ossis ischii)
• Insereert op dorsum penis
▪ M bulbospongiosus
• Vormt sfincter rond bulbus penis
• Ontspringt op
o centrum tenidneum perinei (fibromusculaire knoop, corpus perineale)
o Mediaan raphe op corpus spongiosum
• Insereert op
o Dorsum penis
o Fascia diaphragmatis urogenitalis inferior
→beide spieren: spannen fascia penis profunda en tunica albuginea: hulp bij erectie en ejaculatie
▪ M transversus perinei superficialis
• Ontspringt op mediale zijde tuber ischiadicum, loopt naar voor en mediaal
• Insereert op centrum tendineum
• Contractie fixeert centrum tendineum
→ ondersteuning werking m bulbospongiosus
Achterkant diaphragma urogenitale
gevormd door m transversus perinei
superficialis met fascia van Collis die
zich errond gaat draaien en zich vast
zet op membrana perinei
4
