De welvaartstaat en de sociale zekerheid
Begrip welvaartstaat
Het begrip welvaartstaat gaat vooral over de verdeling van die welvaart. Een welvaartstaat zorgt
ervoor dat alle inwoners recht hebben op
- een minimale deelname aan de welvaart
- verzekerd zijn van minimale basisbehoeften: een inkomen, onderwijs, pensioen of
gezondheidszorg.
Het gaat om gewaarborgde rechten en plichten, die wettelijk omschreven en afdwingbaar zijn.
(Financierings-) principes welvaartstaat
Solidariteitsprincipes: de sterkste schouders dragen de zware lasten
Verzekeringsprincipe: hoe hoger de betaalde bijdragen, hoe hoger ook de uitkering waarop men
aanspraak kan maken
Verschil tussen verzorgingsstaat en actieve welvaartsstaat
Beide sociale ongelijkheid verminderen door herverdeling rijkdom
- Verzorgingsstaat: sociale risico’s verbonden aan de werking van de maatschappij
- Actieve welvaartsstaat: sociale risico’s verbonden aan het individu
Uitbetalingsinstellingen + afkortingen voor de uitbetaling van de sociale zekerheid
Werkloosheid -> Rijksdienst voor arbeidsvoorziening RVA
Geneeskundige verzorging -> Rijksinstituut voor Ziekte- en invaliditeitsverzekering RIZIV
Gezinsbijslag -> tot 31/12/2018: Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag
FAMIFED
-> vanaf 01/01/2019: Het Groeipakket Kind en Gezin (Vlaams
agentschap) FONS
Doel Vlaamse sociale bescherming VSB
Mensen die gedurende een lange periode veel zorg nodig hebben in staat om de kosten hieraan
verbonden zijn, op te vangen. Daarnaast kunnen ze de mensen die hen elke dag helpen, vergoeden.
Drie voornaamste categorieën VSB
Werk en sociale economie
- Zorgbudget (voor zwaarbehoevenden, ouderen met een zorgnood, mensen met een handicap)
- Zorgpremie
VDAB- - Vlaamse
Zorgkas Dienst voor Arbeidsbemiddeling en beroepsopleiding
1
,Drie methodes, VDAB gebruikt om een werkzoekende te helpen in zijn zoektocht naar werk
- Een jobsite aan te bieden
- Opleidingen te geven
- Je te begeleiden in je zoektocht
Tender of tendering (samenwerking)
VDAB doet een beroep op niet-commerciële en commerciële begeleidingsorganisaties voor sommige
aspecten van de begeleiding en opleiding.
Volgende vzw’s in Limburg zetten in op tendering: Groep Intro, BLM, Alternatief
RVA - Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
Drie taken van de RVA
- Beslist of je recht hebt op een werkloosheids- of inschakelingsuitkering en hoe hoof die is
- Kreeg je een sanctie van VDAB omdat je niet genoeg inspanningen deed om werk te vinden,
dan beslist RVA wanneer je sanctie ingaat
- RVA is ook bevoegd voor loopbaanonderbreking, tijdskrediet en tewerkstellingsmaatregelen
Uitbetalingsinstellingen
Vier voornaamste uitbetalingsinstellingen
- De hulpkas voor Werkloosheidsuitkering HVW
- Drie vakbonden
ACV: Algemeen Christelijk Vakverbond / christelijke Vakbond
ABVV: Algemeen Belgisch Vakverbond / socialistische Vakbond
ACLVB: Algemeen centrale der Liberale Vakbonden van België / liberale vakbond
- De vertegenwoordiging van de werknemers in bedrijven en in economische sectoren, bij
arbeid- en loononderhandelingen
- De verdediging van de belangen van de werknemers
Vier taken van de uitbetalingsinstelling
- Geeft info in verband met de uitkering en rechten van rechten en plichten
- Vraagt de uitkering aan bij RVA en brengt de betrokkene op de hoogte van de beslissing van
de RVA
- Betaalt de uitkering
- Geeft de nodige formulieren en attesten
Dienstverlening en werkwijze van GTB en GOB
GTB – Gespecialiseerd dienst voor trajectbepaling en – begeleiding
Dienstverlening: GTB is de dienst voor de bemiddeling naar een gepaste job voor personen met een
arbeidsbeperking of gezondheidsproblemen en het behouden van deze job
2
,Werkwijze: eerst zoeken naar een betaalde werk. Als dat niet haalbaar is, kijken we uit naar een
passend alternatief. Ook tijdens een tewerkstelling kunnen zowel de werknemer als de werkgever
advies en ondersteuning krijgen
GOB – Gespecialiseerde opleiding, begeleiding en bemiddeling op maat
Dienstverlening: GOB is de dienst voor personen met een arbeidshandicap die willen werken in een
normaal economische circuit
Werkwijze: GOB heeft een aanbod op maat van mensen van arbeidshandicap. Ze kunnen terecht voor
een loopbaanondersteuning. Werkgevers kunnen er terecht met vragen over
tewerkstellingsondersteuning maatregelen.
Doel en de werkwijze van maatwerk voor collectieve inschakeling
Doel: Werk en ondersteuning garanderen op maat van personen met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt, met oog op een doorstroom naar het reguliere circuit.
Werkwijze: zij hanteren specifieke begeleiding en ondersteuning op de werkvloer
Verschil tussen maatwerkbedrijf en maatwerkafdeling
Maatwerkbedrijven zijn organisaties/ondernemingen die hun kerntaak leggen bij de inschakeling van
mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en economische activiteiten ontwikkelen om deze
doelstelling te realiseren
Maatwerkafdeling kon opgericht worden binnen een privéonderneming die haar kerntaak legt bij
haar activiteit, maar wel bereid is om ook de weg naar een socialere economie in te slaan en voor
een beperkte mensen een kwaliteitsvolle inschakeling te realiseren
Doel en de werkwijze van LDE
LDE – Lokale Dienst Economie
Doel: is de uitbouw van een dienstenaanbod vanuit de overheid dat nauw aansluit bij de
maatschappelijke trends en noden waarbij tegelijk kansen worden gecreëerd voor doelgroep-
werknemers
Werkwijze: is competentieversterkende tewerkstelling en kwaliteitsvolle begeleiding van doelgroep-
werknemers met als doel hen weer in staat te stellen volwaardig werk te vinden op de reguliere
arbeidsmarkt.
Het belang van doorstroom van medewerkers van een maatwerkbedrijf of- afdeling
Doorstroom van medewerkers in maatwerkbedrijven is belangrijk om ruimte te maken voor nieuwe
kandidaten die ondersteuning nodig hebben. Na 5 à 6 jaar wordt geëvalueerd of medewerkers klaar
3
, zijn voor een reguliere baan. Bij doorstroom krijgen zij begeleiding en een stage om de overgang naar
de reguliere arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Voor wie doorstromen niet haalbaar is, wordt een
passend alternatief gezocht.
Toelichting van AMA sociale economie
AMA – ArbeidsMatige Activiteiten
AMA sociale economie is een traject voor werkzoekenden die omwille van medische, mentale
psychische, psychiatrische en/of sociale (MMPPS) problemen momenteel niet kunnen deelnemen
aan het regulier economie of in de sociale economie.
AMA sociale economie biedt begeleide activiteiten aan op een werkvloer in de sociale economie
Het verschil tussen AMA sociale economie en AMA welzijn
- AMA sociale economie helpt mensen die mogelijk ooit weer aan het werk kunnen. Zij krijgen
begeleiding en werkactiviteiten om hen voor te bereiden op een baan. Dit programma wordt
vaak via de VDAB georganiseerd.
- AMA welzijn is bedoeld voor mensen die niet kunnen werken, maar wel willen deelnemen
aan de maatschappij. Dit programma biedt activiteiten om hen sociaal betrokken te houden
en eenzaamheid te voorkomen, zonder de verwachting dat ze doorstromen naar werk.
Dus: AMA sociale economie richt zich op voorbereiding op werk, terwijl AMA welzijn zich vooral richt
op sociale betrokkenheid.
Verdiepingsvragen:
Je kan het begrip ‘empowerment’ toelichten en verbinden met de begeleidingstrajecten in de sociale
economie.
Je kan het begrip ‘emancipatie’ toelichten en verbinden met de sector van de sociale economie.
4
Begrip welvaartstaat
Het begrip welvaartstaat gaat vooral over de verdeling van die welvaart. Een welvaartstaat zorgt
ervoor dat alle inwoners recht hebben op
- een minimale deelname aan de welvaart
- verzekerd zijn van minimale basisbehoeften: een inkomen, onderwijs, pensioen of
gezondheidszorg.
Het gaat om gewaarborgde rechten en plichten, die wettelijk omschreven en afdwingbaar zijn.
(Financierings-) principes welvaartstaat
Solidariteitsprincipes: de sterkste schouders dragen de zware lasten
Verzekeringsprincipe: hoe hoger de betaalde bijdragen, hoe hoger ook de uitkering waarop men
aanspraak kan maken
Verschil tussen verzorgingsstaat en actieve welvaartsstaat
Beide sociale ongelijkheid verminderen door herverdeling rijkdom
- Verzorgingsstaat: sociale risico’s verbonden aan de werking van de maatschappij
- Actieve welvaartsstaat: sociale risico’s verbonden aan het individu
Uitbetalingsinstellingen + afkortingen voor de uitbetaling van de sociale zekerheid
Werkloosheid -> Rijksdienst voor arbeidsvoorziening RVA
Geneeskundige verzorging -> Rijksinstituut voor Ziekte- en invaliditeitsverzekering RIZIV
Gezinsbijslag -> tot 31/12/2018: Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag
FAMIFED
-> vanaf 01/01/2019: Het Groeipakket Kind en Gezin (Vlaams
agentschap) FONS
Doel Vlaamse sociale bescherming VSB
Mensen die gedurende een lange periode veel zorg nodig hebben in staat om de kosten hieraan
verbonden zijn, op te vangen. Daarnaast kunnen ze de mensen die hen elke dag helpen, vergoeden.
Drie voornaamste categorieën VSB
Werk en sociale economie
- Zorgbudget (voor zwaarbehoevenden, ouderen met een zorgnood, mensen met een handicap)
- Zorgpremie
VDAB- - Vlaamse
Zorgkas Dienst voor Arbeidsbemiddeling en beroepsopleiding
1
,Drie methodes, VDAB gebruikt om een werkzoekende te helpen in zijn zoektocht naar werk
- Een jobsite aan te bieden
- Opleidingen te geven
- Je te begeleiden in je zoektocht
Tender of tendering (samenwerking)
VDAB doet een beroep op niet-commerciële en commerciële begeleidingsorganisaties voor sommige
aspecten van de begeleiding en opleiding.
Volgende vzw’s in Limburg zetten in op tendering: Groep Intro, BLM, Alternatief
RVA - Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
Drie taken van de RVA
- Beslist of je recht hebt op een werkloosheids- of inschakelingsuitkering en hoe hoof die is
- Kreeg je een sanctie van VDAB omdat je niet genoeg inspanningen deed om werk te vinden,
dan beslist RVA wanneer je sanctie ingaat
- RVA is ook bevoegd voor loopbaanonderbreking, tijdskrediet en tewerkstellingsmaatregelen
Uitbetalingsinstellingen
Vier voornaamste uitbetalingsinstellingen
- De hulpkas voor Werkloosheidsuitkering HVW
- Drie vakbonden
ACV: Algemeen Christelijk Vakverbond / christelijke Vakbond
ABVV: Algemeen Belgisch Vakverbond / socialistische Vakbond
ACLVB: Algemeen centrale der Liberale Vakbonden van België / liberale vakbond
- De vertegenwoordiging van de werknemers in bedrijven en in economische sectoren, bij
arbeid- en loononderhandelingen
- De verdediging van de belangen van de werknemers
Vier taken van de uitbetalingsinstelling
- Geeft info in verband met de uitkering en rechten van rechten en plichten
- Vraagt de uitkering aan bij RVA en brengt de betrokkene op de hoogte van de beslissing van
de RVA
- Betaalt de uitkering
- Geeft de nodige formulieren en attesten
Dienstverlening en werkwijze van GTB en GOB
GTB – Gespecialiseerd dienst voor trajectbepaling en – begeleiding
Dienstverlening: GTB is de dienst voor de bemiddeling naar een gepaste job voor personen met een
arbeidsbeperking of gezondheidsproblemen en het behouden van deze job
2
,Werkwijze: eerst zoeken naar een betaalde werk. Als dat niet haalbaar is, kijken we uit naar een
passend alternatief. Ook tijdens een tewerkstelling kunnen zowel de werknemer als de werkgever
advies en ondersteuning krijgen
GOB – Gespecialiseerde opleiding, begeleiding en bemiddeling op maat
Dienstverlening: GOB is de dienst voor personen met een arbeidshandicap die willen werken in een
normaal economische circuit
Werkwijze: GOB heeft een aanbod op maat van mensen van arbeidshandicap. Ze kunnen terecht voor
een loopbaanondersteuning. Werkgevers kunnen er terecht met vragen over
tewerkstellingsondersteuning maatregelen.
Doel en de werkwijze van maatwerk voor collectieve inschakeling
Doel: Werk en ondersteuning garanderen op maat van personen met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt, met oog op een doorstroom naar het reguliere circuit.
Werkwijze: zij hanteren specifieke begeleiding en ondersteuning op de werkvloer
Verschil tussen maatwerkbedrijf en maatwerkafdeling
Maatwerkbedrijven zijn organisaties/ondernemingen die hun kerntaak leggen bij de inschakeling van
mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en economische activiteiten ontwikkelen om deze
doelstelling te realiseren
Maatwerkafdeling kon opgericht worden binnen een privéonderneming die haar kerntaak legt bij
haar activiteit, maar wel bereid is om ook de weg naar een socialere economie in te slaan en voor
een beperkte mensen een kwaliteitsvolle inschakeling te realiseren
Doel en de werkwijze van LDE
LDE – Lokale Dienst Economie
Doel: is de uitbouw van een dienstenaanbod vanuit de overheid dat nauw aansluit bij de
maatschappelijke trends en noden waarbij tegelijk kansen worden gecreëerd voor doelgroep-
werknemers
Werkwijze: is competentieversterkende tewerkstelling en kwaliteitsvolle begeleiding van doelgroep-
werknemers met als doel hen weer in staat te stellen volwaardig werk te vinden op de reguliere
arbeidsmarkt.
Het belang van doorstroom van medewerkers van een maatwerkbedrijf of- afdeling
Doorstroom van medewerkers in maatwerkbedrijven is belangrijk om ruimte te maken voor nieuwe
kandidaten die ondersteuning nodig hebben. Na 5 à 6 jaar wordt geëvalueerd of medewerkers klaar
3
, zijn voor een reguliere baan. Bij doorstroom krijgen zij begeleiding en een stage om de overgang naar
de reguliere arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Voor wie doorstromen niet haalbaar is, wordt een
passend alternatief gezocht.
Toelichting van AMA sociale economie
AMA – ArbeidsMatige Activiteiten
AMA sociale economie is een traject voor werkzoekenden die omwille van medische, mentale
psychische, psychiatrische en/of sociale (MMPPS) problemen momenteel niet kunnen deelnemen
aan het regulier economie of in de sociale economie.
AMA sociale economie biedt begeleide activiteiten aan op een werkvloer in de sociale economie
Het verschil tussen AMA sociale economie en AMA welzijn
- AMA sociale economie helpt mensen die mogelijk ooit weer aan het werk kunnen. Zij krijgen
begeleiding en werkactiviteiten om hen voor te bereiden op een baan. Dit programma wordt
vaak via de VDAB georganiseerd.
- AMA welzijn is bedoeld voor mensen die niet kunnen werken, maar wel willen deelnemen
aan de maatschappij. Dit programma biedt activiteiten om hen sociaal betrokken te houden
en eenzaamheid te voorkomen, zonder de verwachting dat ze doorstromen naar werk.
Dus: AMA sociale economie richt zich op voorbereiding op werk, terwijl AMA welzijn zich vooral richt
op sociale betrokkenheid.
Verdiepingsvragen:
Je kan het begrip ‘empowerment’ toelichten en verbinden met de begeleidingstrajecten in de sociale
economie.
Je kan het begrip ‘emancipatie’ toelichten en verbinden met de sector van de sociale economie.
4
