Samenvatting Spijsvertering (Blok 1)

Boek basisverpleegkunde niveau 4 hoofdstuk 5 Toets:
Blok 1

De spijsvertering

Het spijsverteringskanaal bestaat uit:
 Mond-keelholte
 Slokdarm
 Maag
 Dunne darm
 Dikke darm

Speeksel bevat:
 Water
 Transport- en oplosmiddel
 Slijm
 Glijmiddel
 Enzymen
 Koolhydraatvertering
 Doden van bacteriën

Na het doorslikken van het voedsel komt het in de slokdarm en met de spieren van
deze buis wordt het voedsel voortbewogen naar de maag.
De spieren van de maag zorgen voor het mengen, kneden en transport van het
voedsel.
Het voedsel volgt door maagperistaltiek zijn weg naar de dunne darm
Via een sluitspier komt de voedselbrij in de dunne darm.

Spijsverteringssappen in de dunnen darm zorgen voor vertering van:
 Eiwitten
 Vetten
 Koolhydraten

Hierna worden de voedingsstoffen, zoals glucose, vetzuren en aminozuren
(afgebroken eiwitten), via de dunne darm opgenomen in het bloed of de lymfevaten
en vervoerd naar de weefsels.

Niet verteerbare koolhydraten bestaan uit vezels die van belang zijn voor een goede
darmwerking.
In de dikke darm wordt het waterige mengsel verder bewerkt, via de darmwand
worden zouten en water geresorbeerd in het bloed.

De stofwisseling (metabolisme)
De stofwisseling wordt ook wel metabolisme genoemd. Dit woord komt van het
Griekse metabolismos wat voor verandering of omzetting staat. Stofwisseling
betekent het geheel van biochemische processen dat plaatsvindt in cellen van
organismen.




BASISVERPLEEGKUNDE NIV 4 HOOFDSTUK 5 1

, Boek basisverpleegkunde niveau 4 hoofdstuk 5 Toets:
Blok 1
Bij stofwisseling wordt onderscheidt gemaakt in:
 Stofwisseling voor de opbouw (anabolisme), b.v. opbouw van
lichaamseiwitten
 Stofwisseling voor de afbraak (katabolisme)
Katabolisme:
Bij katabolisme komt energie vrij die gebruikt kan
worden voor diverse activiteiten, zoals van de spieren.
Hiervoor is afstemming nodig tussen ademhaling,
circulatie, uitscheiding en spijsvertering.

Via de voeding nemen we dagelijks ongeveer 50
onmisbare voedingsstoffen op.

Voor de opbouw en instandhouding van ons lichaam
zijn nodig:
 Koolhydraten
 Vetten
 Eiwitten
 Vitaminen
 Spoorelementen
 Mineralen
 Water

De onderlinge verhouding van deze stoffen en de benodigde hoeveelheden
verschillen per levensfase.
Sterke toename zie je tussen de 10 en 20 jaar, en tijdens de zwangerschap.

De schijf van 5
Deze voedingstoffen zijn allemaal belangrijk:
 Groente en fruit, vanwege de:
 Vitaminen, zoals vitamine C
 Foliumzuur
 Mineralen zoals, kalium
 Vezels
 Bioactieve stoffen
 Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten, vanwege:
 Koolhydraten
 Eiwit
 Vezels
 B-vitaminen
 Mineralen

 Zuivel, vlees(waren), vis, ei en
vleesvervangers vanwege:
 Eiwit
 Mineralen (ijzer en calcium)
 B-vitaminen
 Visvetzuren


BASISVERPLEEGKUNDE NIV 4 HOOFDSTUK 5 2